Hẹp lỗ van hai lá
( Mitralvalve stenosis )
(Kỳ 3)
TS. Ng. Oanh Oanh (Bệnh học nội khoa HVQY)
4. Chẩn đoán phân biệt.
Khi các triệu chứng lâm sàng không rõ và chưa có siêu âm tim có thể
phải chẩn đoán phân biệt với một số bệnh tim sau:
- U nhầy nhĩ trái.
- Hở van động mạch chủ mức độ nặng.
- Hẹp lỗ van 3 lá.
- Bệnh cơ tim phì đại.
- Hở van 2 lá mức độ nặng.
Để chẩn đoán phân biệt bệnh hẹp lỗ van hai lá với các bệnh tim trên phải
dựa vào siêu âm tim.
5. Biến chứng của hẹp lỗ van 2 lá:
Các biến chứng của bệnh hẹp lỗ van 2 lá có thể xếp vào 4 nhóm biến
chứng sau đây:
- Biến chứng cấp tính, liên quan đến rối loạn huyết động: ho ra máu, hen
tim, phù phổi cấp, suy tim phải.
- Biến chứng liên quan đến rối loạn nhịp tim: ngoại tâm thu thất, ngoại
tâm thu nhĩ, rung nhĩ.
- Biến chứng liên quan đến tắc mạch: có máu quẩn, máu đông trong nhĩ
trái và tiểu nhĩ trái, có thể tắc mạch não, tắc mạch chi, tắc mạch vành, tắc mạch
thân.
- Biến chứng liên quan đến nhiễm khuẩn: viêm màng trong tim nhiễm
khuẩn bán cấp
(Osler), bội nhiễm phổi, thấp tim tái phát.
6. Điều trị.
Bệnh hẹp lỗ van hai lá, dù được điều trị hay không được điều trị, vẫn
tiến triển nặng dần, vì vậy cần được chẩn đoán sớm, điều trị đúng nguyên tắc.
6.1. Nguyên tắc:

bệnh hẹp lỗ van hai lá:
- Nong van hai lá bằng bóng qua da: là phương pháp có nhiều ưu
điểm, bệnh nhân không phải chịu phẫu thuật lớn và nhanh được ra viện; bớt
tốn kém về thuốc men và ngày nằm viện. Kết quả khá tốt nếu van còn mềm
mại, ít vôi hóa, bệnh nhân không có máu đông ở nhĩ trái.
- Nong van hai lá kín bằng tay hay dụng cụ: phải lựa chọn bệnh nhân bị
hẹp lỗ van 2 lá mức độ trung bình và nặng, không có hở lỗ van 2 lá kết hợp, van
còn mềm mại, không vôi hóa, không có cục máu đông ở nhĩ trái, không có tiền
sử tắc mạch mới (trong vòng 3 tháng), không có Osler và thấp tim đã ổn định.
- Sửa chữa tạo hình van hai lá: phẫu thuật mở cần có tim-phổi nhân tạo.
Có thể nong chỗ hẹp van, sửa chữa lá van, mép van, cắt cục sùi, lấy máu đông ở
nhĩ trái, khâu lỗ thủng trên van, nối trụ cơ-dây chằng bị đứt.
- Thay van hai lá: chỉ định khi có tổn thương van kết hợp như hẹp và hở
van 2 lá, van 2 lá bị vôi hóa, xơ dày, biến dạng. Có nhiều loại van để thay thế
nhưng tốt nhất là thay van đồng loại vì có nhiều ưu điểm hơn van nhân tạo, ít
gây biến chứng tắc mạch hơn, đây là hướng đang phát triển trong tương lai.
- Dù nong van hay thay van thì vẫn cần phối hợp tốt giữa nội-ngoại khoa,
dự phòng thấp tim tái phát, dự phòng và điều trị tốt viêm màng trong tim nhiễm
khuẩn bán cấp, điều trị suy tim, điều trị chống đông máu, điều trị loạn nhịp tim
để kéo dài cuộc sống cho bệnh nhân và nâng cao hiệu quả điều trị bệnh hẹp lỗ
van hai lá.