BUỔI ĐẦU DỰNG NƯỚC VÀ GIỮ NƯỚC
( Khoảng 700 năm TCN đến năm 179 TCN )
TUẦN 3: NƯỚC VĂN LANG
I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS biết:
- Văn Lang là nhà nước đầu tiên trong lịch sử nước ta. Nhà nước này ra đời khoảng 700
năm TCN.
- Mô tả sơ lược về tổ chức xã hội thời Hùng Vương.
- Mô tả được những nét chính về đời sống vật chất và tinh thần của người Lạc Việt.
- Một số tục lệ của người Lạc Việt còn lưu giữ tới ngày nay ở địa phương mà HS được biết.
II. Đồ dùng dạy học:
- Hình trong Sgk phóng to.
- Phiếu học tập.
- Phóng to lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.
III. Các hoạt động dạy học:
* Hoạt động của GV
HĐ1: Làm việc cả lớp
- GV treo lược đồ Bắc Bộ và một phần
Bắc Trung Bộ và vẽ trục thời gian lên
bảng.
- GV giới thiệu về trục thời gian: Người
ta quy ước năm 0 là năm Công nguyên;
phía bên hoặc phía dưới năm CN là
những năm trước Công nguyên; phía bên
phải hoặc phía trên năm CN là những
năm sau Công nguyên.
HĐ2: Làm việc cá nhân
- GV phát phiếu học tập kẻ khung sơ đồ
(để trống, chưa điền nội dung) như mẫu
SGV/18.
HĐ3: Làm việc cá nhân
- GV đưa ra khung bảng thống kê (bỏ

điền nội dung vào các cột cho hợp lí.
- Một vài HS mô tả bằng lời của mình về
đời sống của người Lạc Việt.
- HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
* Rút kinh nghiệm:

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
TUẦN 4: NƯỚC ÂU LẠC
I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS biết:
- Nước Âu Lạc là sự tiếp nối của nước Văn Lang.
- Thời gian tồn tại của nước Âu Lạc, tên vua, nơi kinh đô đóng.
- Sự phát triển về quân sự của nước Âu Lạc.
- Nguyên nhân thắng lợi và nguyên nhân thất bại của nước Âu Lạc trước sự xâm lược của
Triệu Đà.
II. Đồ dùng dạy học:
- Lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.
- Hình trong Sgk phóng to.
- Phiếu học tập.
III. Các hoạt động dạy học:
* Hoạt động của GV
HĐ1: Làm việc cá nhân
- GV yêu cầu HS đọc Sgk và làm bài tập
sau: Em hãy điền dấu x vào sau những
điểm giống nhau về cuộc sống của người

- HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
- HS đọc Sgk: “Từ năm 207 TCN… phương
Bắc”
* Rút kinh nghiệm:

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
HƠN MỘT NGHÌN NĂM ĐẤU TRANH GIÀNH LẠI ĐỘC LẬP
( Từ năm 179 TCN đến năm 938 )
TUẦN 5: NƯỚC TA DƯỚI ÁCH ĐÔ HỘ
CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN PHƯƠNG BẮC
I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS biết:
- Từ năm 179 TCN đến năm 938, nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ.
- Kể lại một số chính sách áp bức, bóc lột của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với
nhân dân ta.
- Nhân dân ta đã không cam chịu làm nô lệ, liên tục đứng lên khởi nghĩa đánh đuổi quân
xâm lược. giữ gìn nền văn hóa dân tộc.
II. Đồ dùng dạy học:
- Phiếu học tập.
III. Các hoạt động dạy học:
* Hoạt động của GV
HĐ1: Làm việc cá nhân
- GV đưa ra bảng (để trống, chưa điền nội
dung) so sánh tình hình nước ta trước và sau
khi bị các triều đại phong kiến phương Bắc

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
TUẦN 6: KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG
( Năm 40 )
I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS biết:
- Vì sao Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa.
- Tường thuật được trên lược đồ diễn biến cuộc khởi nghĩa.
- Đây là cuộc khởi nghĩa thắng lợi đầu tiên sau hơn 200 năm nước ta bị các triều đại phong
kiến phương Bắc đô hộ.
II. Đồ dùng dạy học:
- Hình trong Sgk phóng to.
- Lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng phóng to.
- Phiếu học tập.
III. Các hoạt động dạy học:
* Hoạt động của GV
HĐ1: Thảo luận nhóm
- GV giải thích khái niệm quận Giao Chỉ:
Thời nhà Hán đô hộ nước ta, vùng đất Bắc
Bộ và Bắc Trung Bộ chúng đặt là quận Giao
Chỉ.
- GV đưa vấn đề sau để cho các nhóm thảo
luận:
Khi tìm nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa
Hai Bà Trưng, có hai ý kiến:
+ Do nhân dân ta căm thù quân xâm lược,
đặc biệt là Thái thú Tô Định.
+ Do Thi Sách, chồng của bà Trưng Trắc bị

xâm.
HĐ tiếp nối: Bài sau: Chiến thắng Bạch
Đằng do Ngô Quyền lãnh đạo.
* Rút kinh nghiệm:

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
TUẦN 7: CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG DO NGÔ QUYỀN LÃNH ĐẠO
( Năm 938 )
I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS biết:
- Vì sao có trận Bạch Đằng.
- Kể lại được diễn biến chính của trận Bạch Đằng.
- Trình bày được ý nghĩa của trận Bạch Đằng đối với lịch sử dân tộc.
II. Đồ dùng dạy học:
- Hình trong Sgk phóng to.
III. Các hoạt động dạy học:
* Hoạt động của GV
HĐ1: Làm việc cá nhân
- GV giới thiệu một số nét về tiểu sử Ngô
Quyền.
- GV yêu cầu HS dựa vào kết quả làm việc
để thuật lại diễn biến trận Bạch Đằng.
HĐ3: Làm việc cả lớp
- GV nêu vấn đề cho cả lớp thảo luận: Sau
khi đánh tan quân Nam Hán, Ngô Quyền đã
làm gì? Điều đó có ý nghĩa như thế nào?

- Kể tên những sự kiện lịch sử tiêu biểu trong hai thời kì này rồi thể hiện nó trên trục.
II. Đồ dùng dạy học:
- Hình vẽ trục thời gian.
III. Các hoạt động dạy học:
* Hoạt động của GV
HĐ1: Làm việc theo nhóm
- GV phát phiếu cho mỗi nhóm và yêu cầu
HS ghi các sự kiện tương ứng với thời gian
có trên trục: khoảng 700 năm TCN, 179
TCN, 938.
HĐ3: Làm việc cá nhân
- GV kết luận chung.
HĐ tiếp nối: Bài sau: Đinh Bộ Lĩnh dẹp
loạn 12 sứ quân.
* Hoạt động của học sinh
- HS làm việc theo nhóm thực hiện yêu cầu
của GV.
- Các nhóm báo cáo kết quả.
- Nhận xét, bổ sung.
- HS đọc nội dung và yêu cầu của bài tập 3.
- HS chuẩn bị theo yêu cầu.
- Một số HS báo cáo kết quả làm việc của
mình trước lớp.
* Rút kinh nghiệm:

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………

Thời gian
Các mặt
Trước khi
thống nhất
Sau khi thống
nhất
Đất nước
Triều đình
Đời sống của
nhân dân
- GV kết luận chung.
HĐ tiếp nối: Bài sau: Cuộc kháng chiến
chống quân Tống xâm lược lần thứ nhất.
* Hoạt động của học sinh
- Lắng nghe.
- HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
- Các nhóm làm việc theo yêu cầu của GV.
- Đại diện các nhóm thông báo kết quả làm
việc của nhóm trước cả lớp.
* Rút kinh nghiệm:

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
TUẦN 10: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN TỐNG XÂM LƯỢC
LẦN THỨ NHẤT
( Năm 981 )
I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS biết:

vào sức mạnh và tiền đồ của dân tộc.
HĐ tiếp nối: Bài sau: Nhà Lý dời đô ra
Thăng Long.
* Hoạt động của học sinh
- HS đọc Sgk: “Năm 979… sử cũ gọi là nhà
Tiền Lê”
- HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
- Các nhóm thảo luận theo yêu cầu của GV.
- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả.
- Nhận xét, bổ sung.
* Rút kinh nghiệm:

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ
( Từ năm 1009 đến năm 1226 )
TUẦN 11: NHÀ LÝ DỜI ĐÔ RA THĂNG LONG
I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS biết:
- Tiếp theo nhà Lê là nhà Lý. Lý Thái Tổ là ông vua đầu tiên của nhà Lý. Ông cũng là người
đầu tiên xây dựng kinh thành Thăng Long (nay là Hà Nội). Sau đó Lý Thánh Tông đặt tên
nước là Đại Việt.
- Kinh đô Thăng Long thời Lý ngày càng phồn thịnh.
II. Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ hành chính Việt Nam.
- Phiếu học tập.
III. Các hoạt động dạy học:
* Hoạt động của GV

tên Đại La thành Thăng Long. Sau đó, Lý
Thánh Tông đổi tên nước là Đại Việt.
- GV giải thích từ Thăng Long và Đại Việt.
HĐ3: Làm việc cả lớp
H: Thăng Long dưới thời Lý đã được xây dựng
như thế nào?
- GV kết luận: Thăng Long có nhiều lâu đài,
cung điện, đền chùa. Dân tụ họp ngày càng
* Hoạt động của học sinh
- Lắng nghe.
- Lắng nghe.
- Một vài HS thực hiện yêu cầu của GV.
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV.
- Một vài HS báo cáo kết quả.
- HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
- Lắng nghe.
- HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
- Lắng nghe.
đông và lập nên phố, nên phường.
HĐ tiếp nối: Bài sau: Chùa thời Lý.
* Rút kinh nghiệm:

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………

- Lắng nghe.
- Dựa vào nội dung Sgk, HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
- Lắng nghe.
- Qua đọc Sgk và vận dụng hiểu biết của bản
thân, HS điền dấu x vào ô sau những ý
đúng:
+ Chùa là nơi tu hành của các nhà sư.
+ Chùa là nơi tổ chức tế lễ của đạo Phật.
+ Chùa là trung tâm văn hóa của làng xã.
+ Chùa là nơi tổ chức văn nghệ.
- Một vài HS báo cáo kết quả bài lamf của
mình.
- Nhận xét, bổ sung.
- Quan sát và lắng nghe.
* Rút kinh nghiệm:

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
TUẦN 13: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN TỐNG XÂM LƯỢC
LẦN THỨ HAI
( 1075 – 1077 )
I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS biết:
- Trình bày sơ lược nguyên nhân, diễn biến, kết quả của cuộc kháng chiến chống quân Tống
dưới thời Lý.
- Tường thuật sinh động trận quyết chiến trên phòng tuyến sông Cầu.

HĐ tiếp nối: Bài sau: Nhà Trần thành lập.
* Hoạt động của học sinh
- HS đọc Sgk: “Cuối năm 1072…rồi rút về”.
- HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
- HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
- Lắng nghe.
- Lắng nghe.
* Rút kinh nghiệm:

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN
( Từ năm 1226 đến năm 1400 )
TUẦN 14: NHÀ TRẦN THÀNH LẬP
I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS biết:
- Hoàn cảnh ra đời của nhà Trần.
- Về cơ bản, nhà Trần cũng giống nhà Lý về tổ chức nhà nước, luật pháp và quân đội. Đặc
biệt là mối quan hệ giữa vua với quan, vua với dân rất gần gũi nhau.
II. Đồ dùng dạy học:
- Phiếu học tập.
III. Các hoạt động dạy học:
* Hoạt động của GV
- GV trình bày tóm tắt hoàn cảnh ra đời của
nhà Trần.

- Nhận xét, bổ sung.
- HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
* Rút kinh nghiệm:

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
TUẦN 15: NHÀ TRẦN VÀ VIỆC ĐẮP ĐÊ
I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS biết:
- Nhà Trần rất quan tâm tới việc đắp đê.
- Đắp đê giúp cho nông nghiệp phát triển và là cơ sở xây dựng khối đoàn kết dân tộc.
- Có ý thức bảo vệ đê điều và phòng chống lũ lụt.
II. Đồ dùng dạy học:
- Tranh: Cảnh đắp đê dưới thời Trần phóng to.
III. Các hoạt động dạy học:
* Hoạt động của GV
HĐ1: Làm việccả lớp
- GV đặt câu hỏi cho cả lớp thảo luận:
+ Sông ngoài tạo nhiều thuận lợi cho sản
xuất nông nghiệp nhưng cũng gây ra những
khó khăn gì?
+ Em hãy kể tóm tắt về một cảnh lụt lội mà
em đã chứng kiến hoặc được biết qua các
phương tiện thông tin.
- GV nhận xét về lời kể của một số em.
- GV kết luận: Sông ngoài cung cấp nước
cho nông nghiệp phát triển, song cũng có khi
gây lụt lội làm ảnh hưởng tới sản xuất nông
nghiệp.

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
TUẦN 16: CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS biết:
- Dưới thời nhà Trần, ba lần quân Mông-Nguyên sang xâm lược nước ta.
- Quân dân nhà Trần: nam nữ, già trẻ đều đồng lòng đánh giặc bảo vệ Tổ quốc.
- Trân trọng truyền thống yêu nước và giữ nước của cha ông nói chung và quân dân nhà
Trần nói riêng.
II. Đồ dùng dạy học:
- Hình trong Sgk phóng to.
- Phiếu học tập.
III. Các hoạt động dạy học:
* Hoạt động của GV
- GV nêu một số nét về ba lần kháng chiến
chống quân xâm lược Mông-Nguyên.
HĐ1: Làm việc cá nhân
- GV phát phiếu học tập cho HS với nội
dung sau:
+ Trần Thủ Độ khảng khái trả lời: “Đầu
thần…đừng lo”.
+ Điện Diên Hồng vang lên tiếng hô đồng
thanh của các bô lão: “…”
+ Trong bài Hịch tướng sĩ có câu: “…phơi
ngoài nội cỏ…gói trong da ngựa, ta cũng
cam lòng”.
+ Các chiến sĩ tự mình thích vào cánh tay hai
chữ “…”.
- GV kết luận.

- Phiếu học tập.
III. Các hoạt động dạy học:
* Hoạt động của GV
HĐ1: Thảo luận nhóm
- GV phát phiếu học tập cho các nhóm. Nội
dung của phiếu:
Vào nữa sau thế kỉ XIV:
+ Vua quan nhà Trần sống như thế nào?
+ Những kẻ có quyền thế đối xử với dân ra
sao?
+ Cuộc sống của nhân dân như thế nào?
+ Thái độ phản ứng của nhân dân với triều
đình ra sao?
+ Nguy cơ ngoại xâm như thế nào?
- GV kết luận.
HĐ2: Làm việc cả lớp
- GV tổ chức cho HS thảo luận 3 câu hỏi:
+ Hồ Qúy Ly là người như thế nào?
+ Ông đã làm gì?
+ Hành động truất quyền vua của Hồ Qúy
Ly có hợp với lòng dân không?
- GV kết luận chung.
HĐ tiếp nối: Bài sau: Chiến thắng Chi
Lăng.
* Hoạt động của học sinh
- Các nhóm thảo luận trả lời những câu hỏi
trong phiếu học tập.
- Đại diện các nhóm dựa vào kết quả thảo
luận trình bày tình hình nước ta dưới thời
nhà Trần từ nữa sau thế kỉ XIV.

HĐ3: Thảo luận nhóm
- GV đưa ra các câu hỏi sau cho HS thảo
luận nhóm:
+ Khi quân Minh đến trước ải Chi Lăng, kị
binh ta đã hành động như thế nào?
+ Kị binh của nhà Minh đã phản ứng thế nào
trước hành động của quân ta?
+ Kị binh của nhà Minh đã bị thua trận ra
sao?
+ Bộ binh của nhà Minh bị thua trận như thế
nào?
HĐ4: Làm việc cả lớp
- GV nêu câu hỏi:
+ Trong trận Chi Lăng, nghĩa quân Lam Sơn
đã thể hiện sự thông minh như thế nào?
+ Sau trận Chi Lăng thái độ của quân Minh
ra sao?
- GV kết luận chung.
HĐ tiếp nối: Bài sau: Nhà Hậu Lê và việc
quản lí đất nước.
* Hoạt động của học sinh
- Lắng nghe.
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV.
- Các nhóm thảo luận.
- Hai HS dựa vào dàn ý để thuật lại diễn biến
chính của trận Chi Lăng.
- Nhận xét, bổ sung.
- HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
* Rút kinh nghiệm:

HĐ3: Làm việc cá nhân
- GV giới thiệu vai trò của Bộ luật Hồng
Đức rồi nhấn mạnh: đây là công cụ để quản
lí đất nước.
- GV thông báo một số điểm về nội dung của
Bộ luật Hồng Đức.
H: Luật Hồng Đức bảo vệ quyền lợi của ai?
Luật Hồng Đức có điểm nào tiến bộ?
HĐ tiếp nối: Bài sau: Trường học thời Hậu
Lê.
* Hoạt động của học sinh
- Lắng nghe.
- HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
- Lắng nghe.
- Lắng nghe.
- Lắng nghe.
- HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
* Rút kinh nghiệm:

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
TUẦN 22: TRƯỜNG HỌC THỜI HẬU LÊ
I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS biết:
- Nhà Hậu Lê rất quan tâm tới giáo dục; tổ chức dạy học, thi cử, nội dung dạy học dưới thời

- Đại diện nhóm trình bày.
- HS trả lời.
- Nhận xét, bổ sung.
- HS xem và tìm hểu nội dung các hình trong
Sgk và tranh ảnh tham khảo thêm: Khuê Văn
Các và các bia tiến sĩ ở Văn Miếu cùng 2
bức tranh: Vinh quy bái tổ và Lễ xướng danh
để thấy được nhà Hậu Lê rất coi trọng giáo
dục.
* Rút kinh nghiệm:

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
TUẦN 23: VĂN HỌC VÀ KHOA HỌC THỜI HẬU LÊ
I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS biết:
- Các tác phẩm thơ văn, công trình khoa học của những tác giả tiêu biểu dưới thời Hậu Lê,
nhất là Nguyễn Trải, Lê Thánh Tông. Nội dung khái quát của các tác phẩm, các công trình
đó.
- Đến thời Hậu Lê, văn học và klhoa học phát triển hơn các giai đoạn trước.
- Dưới thời Hậu Lê, văn học và khoa học được phát triển rực rỡ.
II. Đồ dùng dạy học:
- Hình trong Sgk phóng to.
- Một vài đoạn thơ văn tiêu biểu của một số tác phẩm tiêu biểu.
- Phiếu học tập.
III. Các hoạt động dạy học:
* Hoạt động của GV

HĐ2: Làm việc cá nhân
- GV giúp HS lập bảng thống kê về nội dung,
tác giả, công trình khoa học tiêu biểu ở thời
Hậu Lê
Tác giả Công trình
khoa học
Nội dung
Lịch sử nước ta từ
thời Hùng Vương
đến đầu thời Hậu
Lê.
Lịch sử cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn.
Xác định lãnh thổ,
giới thiệu tài
nguyên, phong tục
tập quán của nước
ta.
Kiến thức toán học.
H: Dưới thời Hậu Lê, ai là nhà văn, nhà thơ,
* Hoạt động của học sinh
- HS làm việc theo yêu cầu của GV.
- Dựa vào bảng thống kê, HS mô tả lại nội
dung và các tác giả, tác phẩm thơ văn tiêu
biểu dưới thời Hậu Lê.
- HS làm việc theo yêu cầu của GV.
- Dựa vào bảng thống kê, HS mô tả lại sự
phát triển của khoa học ở thời Hậu Lê.
- HS trả lời.