§Ò ¸n Kinh tÕ Du lÞch
LỜI MỞ ĐẦU
Hà Nội _thủ đô ngàn năm văn hiến, đã trải qua ngàn năn lịch sử chống
giặc ngoại xâm dể giữ nền độc lập cho nước nhà và giữ gìn bản sắc văn hóa
của dân tộc, ngàn năm cũ đã qua và ngàn năm mới đang tới. Ngàn năm đã qua
còn ghi lại biết bao công sức của ông cha ta, bao mồ hôi xương máu đã đổ
xuống nơi đây để giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc và đã để lại những di
sản vô giá mà hôm nay chúng ta được thừa hưởng. Ngàn năm mới đang tới
với những hình ảnh rực rỡ nhất về đất nước và con người ngày mai, nhưng
cũng đồng thời đối mặt với những gian nan thử thách mà chúng ta hôm nay và
con cháu mai sau phải khắc phục và phát huy. Đó là vấn đề khôi phục giữ gìn
và phát triển các di sản văn hoá, một yêu cầu cấp thiết đối với Hà Nội hiện
nay. Đặc biệt khi đất nước đang trong quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá
và du lịch đang và sẽ trở thành nền kinh tế mũi nhọn của đất nước, vì vậy
nhiệm vụ của Hà Nội hiện nay là phải bảo tồn và phát triển các di tích lịch sử
tức là di sản văn hoá phi vật thể kết hợp với việc phát triển du lịch văn hoá để
đưa du lịch thủ đô thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Dưới đây là nội dung của việc bảo tồn và phát triển các di tích lịch sử
đối với việc phát triển du lịch ở Hà Nội hiện nay. Đề án gồm ba chương:
-Chương 1: Lý luận chung về việc bảo tồn và phát triển các khu di tích lịch
sử.
-Chương 2: Thực trạng phát triển các khu di tích lịch sử trong việc phát triển
du lịch ở Hà Nội.
-Chương 3: Những giải pháp nhằm tiếp tục bảo tồn và phát triển các khu di
tích lịch sử đối với việc phát triển du lịch ở Hà Nội hiện nay.
Em xin chân thành cảm ơn THS. Lê Trung Kiên đã tận tình hướng dẫn
và giúp đỡ em để em có thể hoàn thành tốt đề án này.
NguyÔn V¨n TrÝ 1 Du lÞch 44
§Ò ¸n Kinh tÕ Du lÞch
CHƯƠNG 1
LÝ LUẬN CHUNG VỀ VAI TRÒCÁC KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỐI

truyền thống tôn vinh các nhân vật và địa danh lịch sử, các làng nghề văn hoá
ẩm thực, tập quán sinh hoạt đến truyền thống nhân hậu, cởi mở và mến khách
của người dân. Hà Nội từ nhiều năm nay đã trở thành một trong những điểm
đến du lịch hấp dẫn đối với du khách bốn phương, được UNESCO công nhận
là thành phố vì hoà bình của thế giới và được tạp chí “ travel and leisure” một
tạp chí có uy tín của hoa kỳ chuyên phân tích chất lượng du lịch đánh giá là
thành phố du lịch tốt thứ 2 châu á và thứ 13 trên thế giới.
Với nhận thức về vai trò và tầm quan trọng của thủ đô Hà Nội, đai hội
đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ 13 cũng đã định hướng mục tiêu phát triển
ngành du lịch là:”Nâng cao chất lượng và phát triển đồng bộ dịch vụ du lịch
trở thành ngành quan trọng trong cơ cấu kinh tế thủ đô. Phát triển du lịch văn
hoá -sinh thái, du lịch truyền thống, lễ hội, du lịch kinh doanh... kết hợp tốt
giữa du lịch văn hoá với tôn tạo các di tích danh lam thắng cảnh, giữa phát
triển các sản phẩm du lịch với quảng bá truyền thống lịch sử, văn hoá thăng
long – Hà Nội. Phối hợp với các địa phương khác để xây dựng cơ sở vật chất
phục vụ cho các chương trình phát triển du lịch đa dạng. Tổng doanh thu du
lịch tăng bình quân 10%/ năm “ điều này cũng phù hợp với nhiệm vụ phải
chuyển dịch cơ cấu các ngành kinh tế của Hà Nội theo hướng dịch vụ- công
nghiệp- nông nghiệp, trong đó ngành dịch vụ đặc biệt là du lịch dịch vụ phaỉ
được phát triển mạnh cả chất và lượng
Đối với Đảng và Nhà Nước và nhân dân ta đã có nhiều hoạt động nhằm
bảo vệ và phát huy kho tàng di sản văn hoá của cha ông, góp phần to lớn vào
việc bảo vệ và xây dựng nước Việt Nam XHCN, xây dựng và phát triển nền
NguyÔn V¨n TrÝ 3 Du lÞch 44
§Ò ¸n Kinh tÕ Du lÞch
văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc.từ sau cách mạng
tháng 8 thành công đến nay Nhà Nước ta đã ban hành nhiều văn bản pháp luật
liên quan đến các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá tạo điều
kiện thuận lợi cho việc bảo tồn và phát triển di tích lịch sử đối với việc phát
triển du lịch ở Hà Nội. Hiến pháp năm 1992 đã quy định trách nhiệm của nhà

hội chủ nghĩa , xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt nam tiên tiến đậm đà
bản sắc dân tộc .
Thực tế đã chứng minh bằng những hành động cụ thể .Nam 2001 Quốc hội
nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa việt nam khoá 10 đã thông qua toàn văn luật
di sản văn hoá và bộ luật này được Chủ Tịch nước công bố ngày 12 tháng 7
năm 2001. Như vậy nguyện vọng của các cơ quan nghiên cứu , quảng bá di
sản văn hoá dân tộc nói chung ,của các cán bộ bảo tồn bảo tàng nói riêng về
sự cần thiết phải có một văn bản luật làm chỗ dựa pháp lý cho các hoạt động
của mình được đáp ứng .Có thể nói đây là bộ luật đàu tiên của nuứơc ta kể từ
ngày thành lập nước đến nay khẳng dịnh :”di sản văn hóa Việt Nam la tài sản
quý giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và là một bộ phận của di sản văn
hoá nhân loại ,có vai trò to lớn trong sự nghiệp dựng nuớc và giữ nước của
dân tộc ta”.
Đối với các di tích lịch sử nói riêng luật di sản văn hoá quy định những
nội dung chủ yếu sau:
Mục 1 :”di tích danh lam thăng cảnh “ mục này quy định :phân hạng
các di tích danh lam thăng cảnh ,thẩm quyền xếp hạng các di tích,danh lam
thắng cảnh ,tổ chức quản lý bảo vệ ,sử dụng và phát huy giá trị di tịch danh
lam thăng cảnh ,bảo quản tu bổ và phục hồi di tích danh lam thắng cảnh ...
Muc 2 :”di vật ,cổ vật , bảo vật quốc gia” quy định quỳên và trách
nhiệm của tổ chức cá nhân khi mua bán thay đổi ,sở hữu , di chuyển ,xuất
khẩu di vật , cổ vật ...
NguyÔn V¨n TrÝ 5 Du lÞch 44
§Ò ¸n Kinh tÕ Du lÞch
Mục 3:”bảo tàng” quy định nhiệm vụ quyền hạn của bảo tàng ,việc
quản lý các di vật ,cổ vật trong baỏ tàng ...
Cho tới nay nhìn chung ,nội dung của luật di sản văn hoá đều dựa trên
những nhu cầu xã hội và thực tiễn hoạt động bảo vệ và phát huy những di sản
văn hoá ở nước ta ,đồng thời xuất phát từ những quy định pháp luật hiện hành
của Việt Nam và tham khảo các bộ luật chuyên nghành của các nước khác.

2.1.Tình hình phát triển của các khu di tích lịch sử đối với du lịch ở Hà Nội hiện
nay
2.1.1.Du lịch Hà nội đang trên đà phát triển
Ngày nay trên thế giới du lịch được coi là một trong những ngành kinh
tế hàng đầu, phát triển với tốc độ cao để thu hút nhiều quốc gia tham gia vì
những lợi ích to lớn về nhiều mặt mà nó đem lại .
Trong quá trình đất nước đổi mới du lịch việt nam đã đạt được những
thành quả ban đầu quan trọng ,ngày càng khẳng định được vai trò là ngành
kinh tế mũi nhọn nghị định quyết 9 đã xác định .
Hà nội với vai trò là thủ đô -trung tâm kinh tế chính trị văn hoá khoa
học công nghệ và giao lưu của nhiều nước ,thành phố hoà bình của thế giới
với tài nguyên tự nhiên và nhân văn phong phú đa dạng với bề dày lịch sử
ngàn năm đã trở thành một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn đối với du
khách trong nước và ngoài nước .
Nhìn lại giai đoạn trước những năm 90 về thế kỷ trước du lịch chưa
được coi trọng đúng mức , việt nam chưa được biết đến như một điểm đến du
lịch .Khách nước ngoài đến Hà Nội chủ yếu là các chuyên gia cố vấn các nhà
đầu tư ngoại giao với tổng số khoảng 20 nghìn khách /năm .Cơ sở vật chất
của ngành du lịch còn nghèo nàn ở Hà Nội với chưa đầy 50 khách sạn ,qui mô
hoạt động nhỏ lẻ khoảng 10 doanh nghiệp làm lữ hành và hầu như chưa xuất
hiện hoạt động lữ hành mang tính chất du lịch thực sự .
Năm 1990 được lấy làm năm du lịch Việt Nam và từ đó hoạt động du
lịch bắt đầu khởi sắc.Lượng khách quốc tế vào Hà Nội năm 1994 đạt trên 300
nghìn lượt tăng trên 5 lần so với năm 1990 ,thị trường khách đã có sự tham
gia của khách Pháp ,Nhật Bản ,Đoài Loan ...Ngành du lịch Hà Nội đã có cơ
NguyÔn V¨n TrÝ 8 Du lÞch 44
§Ò ¸n Kinh tÕ Du lÞch
hội tạo chuyển biến mới trên đà phát triển một số doanh nghiệp lớn đã được
thành lập ,một số doanh nghiệp của trung ương đã tập trung về Hà Nội .Trước
nhu cầu thị trường về khách sạn đạt tiêu chuẩn quốc tế về khách sạn tăng lên

đồng .Năm 2002 khách quốc tế và khách nội địa đều tăng nhanh ,khách quốc
tế 931000 lựot ,khách nội địa đạt 2850000 lượt ,doanh thu du lịch là 1950 tỷ
đồng ,nộp ngân sách 270 tỷ . Năm 2003 khách du lịch quốc tê tới giảm nhung
khách nội địa tăng tới 3030000 lượt ,doanh thu 2000 , nộp ngân sách 275 tỷ
đồng .Trong năm vừa qua số lượt khách viếng thăm tăng nhanh 930000 và
khách nội điạ 3070000 lượt doanh thu du lịch tăng lên 2200 tỷ đồng ,nộp
ngân sách 290 tỷ đồng .Có đuợc kết quả trên là do công tác đầu tư ,quản lý
các khu du lịch và công tác tuyên truyền quảng bá sâu rộng của nghành du
lịch thủ đô.
Có được những kết quả đó không thể không kể đến tiềm năng của du lịch thủ
đô được đánh giá từ góc độ văn hoá ,lịch sử ,địa lý của Hà Nội là to lớn
,phong phú và đa dạng ,nhưng nghành du lịch chưa khai thác hết .Hà Nội
ngàn năm văn hiến đã và sẽ mãi mãi là điểm đến đầy quyến dũ đối với du
khách .Theo nhà nghiên cứu lịch sử Giáo Sư Lê văn Lan thì tiềm năng có giá
trị hàng đầu ,làm nên sức hấp dẫn của Hà Nội là yếu tố lịch sử lâu đời và đặc
sắc và đay là một lõi cốt ,thần và hồn của những giá trị thăng long –Hà Nội
cổ truyền .
Đó là những cơ hội thuận lợi trong nội tại thủ đô ,nếu nhân rộng ra ở
tầm vĩ mô ,thế giới đang chuyển sang xu hướng hợp tác toàn cầu và khu vưc
hoá thì trong điều kiện hoà bình và hợp tác sẽ tạo cơ hội cho du lịch phát
triển mạnh .Điều đáng lưu ý là gần đây xu thế du lịch đang chuyển dần sang
khu vực Đông Á - Thái Bình Dương ,nhất là khu vực Đông Nam á ,đay là
cow hội thuận lợi cho du lịch nước ta ,trong đó du lịch Hà Nội phát triển
nhanh chóng nếu biết đón nhận và khai thác tốt .Nắm bắt những cơ hội này
Hà Nội phát triển du lịch theo một số hướng chủ yếu như mở rộng không gian
du lịch Hà Nội dựa trên nguyên tắc không gian kinh tế xã hội và lợi thế so
sánh của Hà Nội với các vùng phụ cận để khai thác ,sử dụng các dịch vụ du
NguyÔn V¨n TrÝ 10 Du lÞch 44
§Ò ¸n Kinh tÕ Du lÞch
lịch đặc thù như các tuyến ,các điểm du lịch ,khu thể thao vui chơi giải trí

long nổi tiếng là đất “ngàn năm văn hiến ,thứ nhất kinh kỳ thứ nhì phố hiến
“,đây không chỉ là ,một trung tâm kinh tế mà còn là một trung tâm văn hoá đa
dạng .Đó không chỉ là các giá trị văn hoá vật thể mà còn là các giá trị văn hoá
phi vật thể như các lễ hội truyền thống trong các di tích lịch sử –văn hoá ,nếp
sống thanh lịch của người Hà Nội xưa ,cùng với sự hiện diện của văn hoá
nghề thủ công truyền thống còn ghi dấu lại bằng tên phố ,các di tích tổ nghề
bằng cả hoạt động buôn bán sản xuất hiện còn lại trên các phố .
Nói đến di tích ở Hà Nội không thể không nhắc đến Thành Cổ Loa và
đền thờ An Dương Vương ,đây là toà thành cổ vào bậc nhất Việt Nam được
vua Thục An Dương Vương xây dựng từ thế kỷ thứ 3 trước công nguyên để
làm kinh đô nước Âu Lạc .Thành được xây dựng kiểu vòng ốc ,dưới thành
ngoài là hào sâu ngập nước thuyền bè đi lại được .Ngày nay cổ loa còn lại 3
vòng thành đất :thành ngoài chu vi 8 km , thành giữa hình đa giác chu vi 6.5
km ,thành trong hình chữ nhật chu vi 1.6km .Thân thành ngày nay còn có
chiều cao trung bình từ 4-5m,có chỗ còn cao tới 12m ,chân thành rộng tới 20-
30m ,các cửa của vòng thành được bố trí rất kheó ,không hề năm cùng trên
một trục thẳng mà lệch chéo đi rất nhiều .Do đó đường nối hai cửa thành ở
cùng một hướng đều là một đường quanh co ,lại có ụ phòng ngự ở hai bên nên
gây rất nhiều trở ngại cho quân địch khi tiến đánh thành .
Từ trung tâm thành phố ,đi 18km đến xã cổ loa thuộc huyện Đông Anh
ta sẽ tìm thấy vết tích còn lại của 3 vòng thành xưa bằng đất và nơi các nhà
khảo cổ học tìm được hàng vạn mũi tên đồng ,lưỡi cày ,rìu sắt ,xương thú
vật ...Qua cổng làng tới đình làng Cổ Loa .Theo truyền thuyết thì đó là nền cũ
của điện ngự triều ,nơi bá quan triều hội ngày xưa thiết triều .Cạnh đình là âm
Bà Chúa tức miếu thờ Công Chúa Mị Châu ,nằm ép dưới gốc đa già cổ thụ
.Quan âm Mị Châu tới đền thượng tức đền An Dương Vương ,tương truyền là
dựn trên nội cung ngày trước .Đền này mói được làm lại thế kỷ 20 ,có đôi
rồng đá ở bậc tam cấp ,cửa đền là di vật đời Trần hoặc Lê sơ. Ttong đền có
NguyÔn V¨n TrÝ 12 Du lÞch 44