Đề án KT & QLCN
MụC LụC
LấI Mậ đầU ....................................................................................................... 2
I - NHữNG VấN đề CHUNG Về KHU CôNG NGHIệP ............................. 4
1. KHáI NIệM V đặC TR NG Cơ BảN CẹA KHU CôNG NGHIệP .................................. 4
2. MễC TIêU V VAI TRSS KHU CôNG NGHIệP ............................................................ 7
3. PHâN LOạI KHU CôNG NGHIệP ........................................................................... 9
II. TH C TRạNG XâY D NG V PHáT TRIểN CáC KHU CôNG
NGHIệP ậ H NẫI ........................................................................................ 11
1. VI NéT Về XâY DNG V PHáT TRIểN CáC KHU CôNG NGHIệP ậ H NẫI. ........... 11
2. ĐáNH GIá TáC đẫNG CẹA KHU CôNG NGHIệP H NẫI đếN S PHáT TRIểN NềN KINH
Tế VIệT NAM NI CHUNG V H NẫI NI RIêNG. .................................................. 14
III-MẫT Sẩ GIảI PHáP V KIếN NGHị ................................................... 18
1. THáCH THỉC V địNH H NG PHáT TRIểN KHU CôNG NGHIệP ậ H NẫI ................. 18
3. MẫT Sẩ KIếN NGHị ....................................................................................... 22
KếT LUậN ........................................................................................................ 23
T I LIệU THAM KHảO ............................................................................... 24
1
Đề án KT & QLCN
lời mở đầu
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc là mục tiêu, cũng là chiến lợc phát
triển đất nớc trong những năm tới đã đợc Đảng ta khẳng định trong Nghị quyết đại
hội Đảng lần thứ IX tháng 4/ 2001: Tiếp tục công cuộc đổi mới, khơi dậy và phát
huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, ra sức cần kiệm để đẩy
mạnh CNH, HĐH; nâng cao hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Trong phát triển công nghiệp, để góp phần thực hiện đờng lối chủ trơng
đó, cần phải thu hút ngày càng nhiều đầu t. Kinh nghiệm các nớc đang phát triển
chỉ ra mô hình khu công nghiệp đã đáp ứng đợc nhu cầu cải thiện môi trờng đầu t
phát triển cho công nghiệp. Khu công nghiệp là công cụ hữu ích cho phát triển
kinh tế công nghiệp và đã đợc nhiều quốc gia đang phát triển trên thế giới sử dụng
có hiêụ quả.

3
Đề án KT & QLCN
I - những vấn đề chung về khu công nghiệp
Thực hiện đờng lối CNH - HĐH đất nớc, nhiều địa phơng trên toàn quốc đã
chọn xây dựng mô hình các khu công nghiệp để thực hiện chuyển đổi cơ cấu
ngành, phát triển kinh tế vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, sau hơn 10 năm đi vào xây
dựng, phát triển vẫn không ít ngời hiểu khu công nghiệp là nơi chỉ để thu hút vốn,
kĩ thuật, kinh nghiệm quản lý của nớc ngoài. Từ đó có quan điểm sai lệch cho rằng
nếu không có nớc ngoài vào đầu t thì không làm khu công nghiệp.
Vì vậy để có thể đi sâu vào nghiên cứu, xây dựng và phát triển các khu công
nghiệp một cách có hiệu quả thì cần phải hiểu một cách đúng đắn về khu công
nghiệp.
1. Khái niệm và đặc trng cơ bản của khu công nghiệp
a) Các khái niệm
Nhằm mở rộng và nâng cao hiệu quả hoạt động của việc hình thành, xây
dựng, phát triển và quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao,
Chính phủ đã ban hành quy chế khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ
cao kèm theo nghị đinh 36 - CP ngày 24/4/1997. Theo Nghị định này thì các khu
công nghiệp đợc hiểu nh sau.
Khu công ngiệp: khu công nghiệp là nơi tập trung các doanh nghiệp khu
công nghiệp chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản
xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định, không có dân c sinh sống; do
Chính phủ hoặc Thủ tớng Chính phủ thành lập. Trong khu công nghiệp có thể có
doanh nghiệp chế xuất.
Khu chế xuất: Khu chế xuất là khu công nghiệp tập trung các doanh nghiệp
chế xuất chuyên sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu, có ranh giới địa
lý xác định, không có dân c sinh sống; do chính phủ hoặc thủ tớng Chính phủ
quyết định thành lập.
4
Đề án KT & QLCN

nghiệp không chỉ để dành riêng cho các doanh nghiệp nớc ngoài mà còn khuyến
khích các doanh nghiệp trong nớc vào đầu t sản xuất.
6
Đề án KT & QLCN
2. Mục tiêu và vai trò khu công nghiệp
a) Mục tiêu:
Với những đặc điểm trên, mục tiêu quan trọng phải đạt đợc khi hình thành
các khu công nghiệp là tranh thủ tiếp nhận công nghệ kĩ thuật cao, tiên tiến của
thế giới, giải quyết việc làm cho ngời lao động trên cơ sở bảo đảm thu nhập tơng
xứng với mức hao phí lao động trong tơng quan với giá cả sức lao động của thị tr-
ờng thế giới, bảo đảm tiêu chuẩn môi sinh, môi trờng.
b) Vai trò của khu công nghiệp:
Đờng lối kinh tế do đại hội IX của Đảng tháng 4/2001 nêu lên là Đẩy mạnh
CNH - HĐH xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ đa nớc ta trở thành một nớc công
nghiệp. Để thực hiện đờng lối này thì khu công nghiệp chính là một trong những
công cụ mà nớc ta đã lựa chọn. Sau hơn 10 năm phát triển đến nay các khu công
nghiệp đã thể hiện đợc vai trò to lớn của nó trong phát triển kinh tế công nghiệp cả
nớc nói chung và phát triển kinh tế vùng nói riêng.
* Phát triển các khu công nghiệp góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp
Theo kinh nghiệm của các nớc, khu công nghiệp là một trong những hình thức đầu
t nớc ngoài khá hấp dẫn và thực tế trên các địa phơng của nớc ta, việc phát triển
khu công nghiệp bớc đầu đã mang lại lợi ích to lớn.
Trớc hết, các khu công nghiệp góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và khả
năng xuất khẩu của nền kinh tế, thu hút vốn đầu t và công nghệ tiên tiến của nớc
ngoài. Khu công nghiệp là địa bàn thuận lợi cho các nhà đầu t tiến hành sản xuất
kinh doanh. Trong khu công nghiệp các cơ sở hạ tầng cho sản xuất đợc xây dựng
sẵn thuận tiện cho hoạt động sản xuất. Doanh nghiệp thuê đất trong khu công
nghiệp đợc u đãi về giá, về chính sách thuế và các chính sách hỗ trợ khác. Bên
cạnh đó các khu công nghiệp còn khuyến khích các doanh nghiệp ứng dụng máy
móc, thiết bị mới, trình độ quản lý hiện đại vào sản xuất. Đây không chỉ là điều

nguyên liệu, dịch vụ, phục vụ cho khu công nghiệp, nâng cao giá trị nông sản, mở
rộng thị trờng, hình thành các đô thị vệ tinh, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa
các vùng và góp phần xoá đói giảm nghèo, phát triển kinh tế gắn với văn minh,
tiến bộ và công bằng xã hội.
8
Đề án KT & QLCN
Phát triển khu công nghiệp tức là lựa chọn hớng chuyên môn hoá phù hợp với
đặc điểm của vùng, góp phần thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn
của vùng.
Việc phát triển các khu công nghiệp gắn liền với việc phát triển cơ sở hạ tầng
xung quanh khu công nghiệp để tiện việc liên hệ với bên ngoài. Từ đó tạo điều
kiện thuận lợi hơn cho đầu t phát triển các khu vực xung quanh.
Các khu công nghiệp dợc xây dựng để sử dụng lao động địa phơng nên đã tạo
việc làm cho ngời lao động địa phơng vào làm việc trong khu công nghiệp. Ngoài
ra việc sử dụng nguyên vật liệu tại chỗ để tiết kiệm chi phí cũng góp phần tạo
thêm việc làm cho những ngời lao động hoạt động trong những ngành cung cấp
nguyên vật liệu, bán thành phẩm, dịch vụ, phục vụ cho doanh nghiệp khu công
nghiệp.
Thu hút đầu t vào khu công nghiệp cũng kích thích tăng đầu t vào khu dân c
ngoài khu công nghiệp, từ đó tăng thu ngân sách của địa phơng, tạo điều kiện phát
triển các dịch vụ - xã hội, nâng cao dân trí góp phần thay đổi t duy cũ, hớng về t
duy công nghiệp hiện đại.
Phát triển khu công nghiệp còn góp phần xử lý môi trờng tập trung vì doanh
nghiệp trong khu công nghiệp là những doanh nghiệp sản xuất hàng công nghiệp
không gây ô nhiễm môi trờng nớc và không khí nghiêm trọng. Các nhà sản xuất
trong đó thờng hay lựa chọn đợc những phơng pháp tái chế hoặc bán lại những sản
phẩm phụ của công nghiệp nên có hiệu quả hơn so với những phơng án khả thi của
những nhà máy đơn độc. Hệ thống xử lý chất thải trong khu công nghiệp hiện đại,
chi phí trung bình để xử ký chất thải ở những nơi công nghiệp tập trung nh khu
công nghiệp thờng thấp hơn, vì vậy việc bảo vệ môi trờng đợc thực hiện tốt hơn.

thành phố. Trong giai đoạn này ta chú trọng xây dựng các khu công nghiệp vừa và
nhỏ để sớm khai thác có hiệu quả.
_Theo vị trí lãnh thổ địa lý, có thể phân chia các khu công nghiệp theo ba
miền: Bắc, Trung và Nam; theo các vùng kinh tế xã hội (hoặc theo các vùng kinh
10