1
CHƯƠNG 5
BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC
Vìsaophảibảotồnđadạngsinh
học?
•Nguyênnhânvềđạo đức
•Nguyênnhânvềcânbằngsinhthái
•Nguyênnhânkinhtế
•Bảođảmgiátrị tiềmnăng
•Nguyênnhânthẩmmỹ
1. BẢO TỒN Ở CẤP QUẦN THỂ VÀLOÀI
2
Vìsao để bảotồnloàiphảibảotồn
ởcấpquầnthể
Vì: Cácloàibịđedọa
thườngchỉ cònmộtvài
quầnthể nênbảotồn
quầnthể làgiảipháp để
bảotồnloài
VD: Sao la, voocCátBà
Để bảotồnquầnthể -loàicầnphải
quantâmnhữngvấnđề nào?
•Sinhtháihọccáthể
•Cấpđộ bảotồncủaloài
•Kíchthướcquầnthể
Sinhtháihọccáthể
•Môitrườngsốngcủaloài
•Sựphânbố
•Nhữngmốitươngtácsinhhọc
•Hìnhtháihọc
•Sinhlýhọc

program).
4
Chươngtrìnhtáidunhập
(reintroduction program)
Thả nhữngcáthểđãđượcnhânnuôitrong điềukiện
nuôinhốthay nhữngcáthểđãđượcthuthậpngoàitự
nhiêntrở lạivàokhucưtrúcũcủachúng.
VD: Từ 66 chúsói được đưatrở lạichoCông
viênQuốcgiaYellowstonvàtrungIdaho vào
giữathậpniên1990 ban đầu, số lượngloài
độngvậtnàynay đãtănglênnhanhchóng.
Lãnhthổ củaloàisóihiện đãmởrộngtới
113.000 dặmvuông
Chươngtrìnhmởrộng
(augmentation program)
Thả cáccáthể vàomộtquầnthểđangtồntại
nhằmlàmtăngkíchthướcvàquỹ gencủa
nó.
VD: Con đồimồimớinởđượcnuôitrong
nhữnggiai đoạn đầu
rồisau đómớithả
vàobiển
Chươngtrìnhdunhập
(introduction program).
Dunhậpnhữngloài độngvật, thựcvật
đếnnhữngkhuvựcnằmngoàiphạmvi
phânbốcủachúngvớihyvọngrằngquần
thể mớisẽđượchìnhthành.
5
Bảotồnbằngphápchế

tồnđờisốnghoangdã ở Tâybáncầu
LỊCH SỬ CÁC HIỆP ƯỚC VÀ CÔNG ƯỚC
BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC (tt)
•Năm1968: Công ướcchâuPhi về bảotồntài
nguyênvàthiênnhiên
•Năm1970: Công ướcBenelux về sănbắnvà
bảovệchim
•Năm1972: Công ước đấtngậpnướccótầm
quantrọngquốctế, đặcbiệtlànơicưtrúcủa
chimnước(công ướcRAMSAR).
•Năm1972: Công ướcbảovệdisảnvănhóavà
thiênnhiêncủathế giới(công ướcdisảnthế
giớiUNESCO)
7
LỊCH SỬ CÁC HIỆP ƯỚC VÀ CÔNG ƯỚC
BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC (tt)
•Năm1973: Công ướcquốctếvềbuôn
báncácloàibịđedọa(CITES)
•Năm1976: Công ướcbảotồnthiênnhiên
vùngNam TháiBìnhdương
•Năm1979: Công ướcvềbảovệcácloài
độngvậthoangdãdicư, màtrọngtâmlà
cácloàichimdicư.
•Năm1982: Công ướcbảotồnthiênnhiên
vàbảovệcảnhquan
LỊCH SỬ CÁC HIỆP ƯỚC VÀ CÔNG ƯỚC
BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC (tt)
•Năm1983: Hiệp địnhquốctếvềgỗnhiệt
đới
•Năm1985: Hiệphộibảotồnthiênnhiênvà

uinonfor conservation of nature and nature
resources: 1948)
•Quỹ bảovệđộngvậthoangdãthế giới(WWF:
World Wild Fund for Nature , 1961)
•Trungtâmquantrắcbảotồnthế giới
(WCMC :World Conservation Monitoring
Centre )
Bảotồncácquầnxãnguyênvẹnlàbiệnpháp
hữuhiệunhất để bảotồnđadạngsinhhọc
2. BẢO TỒN Ở CẤP QUẦN XÃ
9
BẢO TỒN Ở CẤP QUẦN XÃ
3 cáchbảotồnquầnxãsinhvật
•Xâydựngcáckhubảotồn
•Thựchiệncácbiệnphápbênngoàicác
khubảotồn
•Phụchồicácquầnxãsinhvậttạicácnơi
cưtrúbịsuythoái.
Bảotồnbênngoàikhubảotồn
Thànhtốcótínhquyết địnhtrongcácchiếnlượcbảotồn
làphảibảotồnđadạngsinhhọcbêntrongcũngnhư
bênngoàicáckhubảotồn.Mốinguyhiểmcủaviệcchỉ
dựavàocácvườnhay cáckhubảotồnlàchiếnlược
nàycóthể tạonênmộttâmlý“vâyhãm”tứclàcácloài
hay quầnxãnằmtrongvườnthú đượcbảovệnghiêm
ngặttrongkhichúnglạibịkhaitháctựdo phíangoàikhu
bảotồn. Tuynhiên, nếucáckhuvựcnằmxungquanh
vườnbịsuythoáithì đadạngsinhhọcbêntrongvườn
cũngsẽbịsuygiảmtrong đósựmấtloàisẽdiễnra
nghiêmtrọngnhấtlàtrongcácvườncódiệntíchnhỏ.

việcsửdụngtàinguyên đượckiểmsoát.
Phânloạicáckhubảotồn(tt)
Khusinhhọctựnhiênvàcáckhudựtrữ
nhânloại: Chophépcáccộng đồngtruyền
thống đượcsửdụngtàinguyênchocuộc
sốngcủahọmàkhôngcósựcan thiệp
củabênngoài.
Phânloạicáckhubảotồn(tt)
Cáckhuquảnlý đanăng: Chophépsử
dụngbềnvữngcácnguồntàinguyên
(nước, độngvậthoangdã…). Hoạt động
khaithácphải đi đôivớihoạt độngbảotồn
12
CÁC GIẢI PHÁP
BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC
In situ Ex situ
In situ (Bảotồnnguyênvị)
Bảotồnloàitạinơicưtrútựnhiêncủa
chúng
VD: Vườnquốcgia, Khubảotồn
Ex situ (Bảotồnchuyểnvị)
Bảotồnloài ở bênngoàinơicưtrúcủa
chúng
VD: Vườnthú, Thảocầmviên, Ngânhàng
giống
Bảotồnnguyênvị(In –situ)
-Ápdụngchotấtcảmọiđốitượngcần
đượcbảotồn
-Những đốitượngchưacónguycơtuyệt
chủnghoặcxâmhại

bày, giớithiệu
HeoVânPa
Cọ Hạ Long
Ưu điểmcủabảotồnEx-situ
•Tránh đượcnhữngrủirodo thiênnhiên
gâyra.
•Tránh đượccácnguycơnhư suythoái
trongcácgiống, loàibảnđịa.
15
Nhược điểmcủaEx-situ
•Chi phítốnkém
• Đòihỏitrình độ kỹ thuật, côngnghệ cao
CáckỹthuậtEx situ
Giữ hạtgiốngtrongcácngânhànggen
Ex situ techniques
Vườntậpđoàn
•
(Hawkes et al., 2000)
16
Kỹ thuậtEx situ
Lưugiữ In vitro
Kỹ thuậtIn situ
Lưugiữ quỹ gentrongtựnhiên
(Hawkes et al., 2000)
)
In situ
Giữ nguồngen ở cáctrangtrại
(Hawkes et al., 2000)