KINH NGHIỆM
“ Một vài suy nghó về cách nhìn trong việc dạy và học Văn ngày nay”
A. Đặt vấn đề
Cuộc sống ngày càng tất bật với bộn bề lo toan, người người nhà nhà, ngành
ngành tạo mọi điều kiện và tìm mọi cơ hội để được độc lập và phát triển về kinh tế.
Xu thế ấy, lối sống ấy dường như đang làm cho mỗi người ngày càng thực tế hơn
không chỉ người lớn – các bậc phụ huynh, mà ngay cả học sinh, đó là hiện tượng học
sinh chọn các môn học có lợi thế trong lựa chọn ngành nghề sau này và có khả năng
kiếm được tiền hơn.
Các bậc phụ huynh không tiếc tiền khi đầu tư cho con em mình theo học các
môn khoa học tự nhiên. Các em học sinh không khỏi tự hào khi mình học giỏi hay “
sẽ “ học giỏi các môn khoa học ấy. Bên cạnh đó, cái nhìn đối với môn khoa học xã
hội lại có chiều hướng xem nhẹ, coi đó là những môn học vẹt, dễ ợt không cần học
cũng biết. Do đó các em học sinh theo đuổi các môn khoa học xã hội không cảm thấy
thực sự tự hào khi mình là học sinh giỏi văn, học sinh giỏi đòa… vv thậm chí các bậc
phụ huynh thấy con em mình học thiên về các môn khoa học xã hội lại có cảm giác e
dè, lo lắng không muốn cho con em mình theo con đường nó có khả năng nên có tình
đònh hướng và gây sức ép để con em mình phải thay đổi, phải tìm hướng đi mới –
hướng đi của xu thế thời đại ( ? !)
Là một giáo viên giảng dạy bộ môn thuộc lónh vực khoa học xã hội cụ thể là
giáo viên văn, tôi đã có lúc không khỏi cảm thấy buồn tủi và bất mãn về cách nhìn
thiên lệch ấy – đôi khi tồn tại ngay trong đồng nghiệp của mình ! phải làm gì và sống
như thế nào để giảm bớt cái nhìn ít thiện cảm và thiên lệch ấy ở xã hội và một số
đồng nghiệp dạy các môn thuộc khoa học tự nhiên là những trăn trở trong tôi.
B. Nội dung
Với khoảng sáu năm được đứng trên bục giảng, đó không phải là một thời gian
dài của đời người hay thời gian đủ dài trong nghề để trải nghiệm. Song tôi luôn nghó
nếu mình có cái tâm và cố gắng vươn lên đến cái tầm cần có của một công việc nào
đó thì ta sẽ nhận được bài học nào đó cho mình.
Thực chất văn chương là vấn đề được quan tâm rộng rãi trong xã hội, người nào
đó dù khô khan hay vô tâm đến dường nào thì trong đời ít nhất một lầm cảm thấy

cho học sinh một tâm lí yên tâm và không cần suy nghó thêm về tác phẩm đã học vô
tình đã làm “ chết dần “ khao khát muốn được sáng tạo, được say mê của người học,
người đọc.
- Với sự đề cao mà ngợi ca thái quá ( ?!) về tính ưu việt của phương pháp mới là
gợi mở để học sinh tìm hiểu, giáo viên dạy văn đã cho phép mình đặt ra quá
2
nhiều câu để hỏi học sinh suy nghó và thảo luận mà quên một điều không có cái
mới nào được xây dựng mới hoàn toàn mà không dựa vào nền tảng của cái xưa
cũ. “ Nếu anh bắn vào quá khứ một viên đạn thì tương lai sẽ trả lại anh phát
đại bác “ là điều đã từng được khẳng đònh. Chính vì thế trong giờ dạy văn bao
giờ cũng đòi hỏi cần có sự kết hợp của nhiều phương pháp trong đó không thể
thiếu được phương pháp giảng bình. Khi kết hợp giảng bình hợp lí giáo viên đã
tạo cho học sinh thói quen liên kết vấn đề. Văn chương không chỉ cần sự chính
xác mà rất cần cái mơ hồ, có lí được cảm nhận bằng sự rung động thực sự của
tâm hồn. Sự rung cảm nhận bằng sự rung động thực sự của tâm hồn. Sự rung
động ấy dễ làm cho người ta “ khắc cốt ghi tâm” và còn nghiền ngẫm nó khi đã
gấp lại trang sách hay tập vở. Học sinh không chỉ nhớ lời cô đã giảng mà còn
có thể sáng tạo và đầu tư thêm.
- Nói đến giáo viên, xã hội luôn nghó đến sự mô phạm và chuẩn mực. Người giáo
viên không chỉ đẹp trên bục giảng mà còn đẹp trong mắt mọi người. Nhưng có
lẽ đôi mắt là cửa sổ của tâm hồn cần được ngắm và chiêm ngưỡng ở không gian
rộng còn không gian hẹp của bục giảng một số giáo viên có thể cho phép mình
được “tự do”? chính vì thế, rất nhiều giáo viên đã cho phép mình được trình bày
bảng cẩu thả, thiếu thẩm mó, ghi tắt và viết xấu tùy tiện. Đặc biệt nếu đieuf này
xả ra với giáo viên văn thì tính phản cảm càng tăng lên. Nếu giáo viên yêu cầu
cho học sinh cần viết đúng chính tả, bài văn có bố cục rõ ràng, mạch lạc và lời
văn chính xác sinh động thì tác phong của giáo viên văn đã đúng với yêu cầu
chúng ta đỏi hỏi ở học sinh chưa ?
D.Scudéry đã nói “ Không có gì nguy hiểm bằng một lời khuyên tốt đi kèm với
một tấm gương xấu”, điều này không khỏi khiến tôi phải suy nghó và đôi lúc thấy

minh giàu sức thuyết phục và hùng hồn nhất.
C. Kết luận
Với một vài kinh nghiệm còn mang tính chủ quan cá nhân chắc chắn độ sâu sắc
chưa cao. Tôi rất mong đây chỉa như một tiếng nói nhỏ để cộng hưởng cùng những
trăn trở của đồng nghiệp mong làm sao cho mỗi ngày mục tiêu giáo dục của nước
ta sẽ được từng giáo viên biến thành hiện thực một cách chắc chắn nhất. Và tôi hy
vọng càng ngày môn văn nói riêng và các môn học khác nói chung được học trong
nhà trường sẽ được đánh giá chính xác, công bằng và thực tế.
Thống nhất, ngày 20-03-2008
Người viết
Vũ Thò Hà
4