Tr ường THPT Gia Nghĩa Phan Trường Quân
A. PHẦN MỞ ĐẦU:
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1. Cơ sở lý luận:
a. Chủ trương đổi mới của Đảng và nhà nước ta đối với sự nghiệp GD và
ĐT:
Đại hội Đảng lần thứ VI tháng 12 năm 1986 đã mở ra một bước ngoặt cho nước ta
bằng đường lối đổi mới một cách toàn diện. Bắt đầu từ đây, vấn đề giáo dục, khoa học
và công nghệ được đặt đúng vị trí và được quan tâm một cách thích đáng. Tiếp đó, Đại
hội Đảng lần thứ VI, VII, VIII, IX lần lượt củng cố và hoàn thiện thêm đường lối đổi
mới trong đó coi giáo dục là quốc sách hàng đầu và đề cao “chiến lược con người”. Để
thực hiện được chiến lược này, rõ ràng không thể xem nhẹ việc giáo dục lòng yêu quê
hương đất nước, tinh thần dân tộc và đặc biệt là thái độ của lớp trẻ đối với lịch sử, đối
với cội nguồn, đó chính là những viên đá đặt nền móng cho sự nghiệp hiện đại hoá –
công nghiệp hoá để đưa đất nước thoát ra khỏi nghèo nàn, lạc hậu, trở thành giàu mạnh
và phồn vinh.
b. Chủ trương của đảng và nhà nước trong việc gìn giữ và phát huy vốn văn
hoá truyền thống và bản sắc dân tộc.
Từ đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, trong nghị quyết của mình, Đảng ta chỉ ra
rằng cần thiết phải xây dựng một nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc theo
định hướng XHCN. Tiếp đó, đại hội lần thứ VIII của Đảng cũng đã nhận định: trong
điều kiện nền kinh tế thị trường mở cửa giao lưu, mở rộng quan hệ quốc tế có rất nhiều
sự tác động tiêu cực từ bên ngoài làm ảnh hưởng xấu đến tư tưởng, đạo đức, lối sống và
cách nghĩ của nhiều người, nhất là giới trẻ. Vì vậy, cần phải có những chính sách, giải
pháp kịp thời và khả thi trong việc giáo dục truyền thống tốt đẹp của cha ông, của đất
nước đối với lớp trẻ. Mỗi công dân trong tương lai phải ý thức được rằng tất cả những
gì chúng ta có được ngày nay đều được đánh đổi bằng xương máu của cha ông chúng
ta, do đó chúng ta không ai được phép quên đi nguồn cội của mình. Để làm được điều
này, nghị quyết của Đảng cũng chỉ ra rằng cần phải khôi phục, tôn tạo và giữ gìn những
di tích Lịch sư – Văn hoá của dân tộc.
c. Vị trí-vai trò của Lịch sử địa phương:

đáng tin cậy trong việc hoạch định và thực thi những nhiệm vụ kinh tế-xã hội của từng
địa phương trong tổng thể chiến lược quốc gia. Nghiên cứu, tìm hiểu Lịch sử địa
phương không chỉ là công việc của giới nghiên cứu mà đã được xã hội hoá, thu hút sự
quan tâm của nhiều người, nhiều tầng lớp và nhiều ngành, trong đó ngành công nghiệp
du lịch là đáng kể nhất. Đặc biệt, trong thời kỳ đổi mới và mở rộng giao lưu quốc tế,
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2009 - 2010
2
Tr ường THPT Gia Nghĩa Phan Trường Quân
nhu cầu nghiên cứu, tìm hiểu lịch sử địa phương lại càng được chú trọng.
Ở nước ta, việc nghiên cứu lịch sử địa phương, với tư cách là một ngành khoa
học được bắt đầu từ sau ngày hoà bình lập lại ở miền Bắc. Từ sau ngày miền Nam giải
phóng, công tác này được tiến hành trên phạm vi cả nước. Hầu hết các tỉnh đã biên
soạn được lịch sử của tỉnh và kể cả của huyện, xã. Tuy nhiên, việc dạy và học lịch sử
địa phương chưa được tiến hành đều khắp trong phạm vi cả nước mà mới chỉ dừng lại
ở một số điển hình như các trường THPT ở Hà nội, thành phố Hồ Chí Minh, Nam
Định…Đối với các tỉnh miền núi thì công tác này hầu như chưa được coi trọng. Hiện
trạng trên là do nhiều nguyên nhân, cả khách quan lẫn chủ quan mà chúng ta đều đã
biết như: địa hình phức tạp, giao thông cách trở, thiếu cán bộ nghiên cứu, thiếu kinh phí
đầu tư thích đáng; chế độ, chính sách đối với những người làm công tác nghiên cứu
chưa hợp lý… Trong điều kiện đó, tôi thiết nghĩ rằng việc nghiên cứu, giảng dạy lịch
sử địa phương là trách nhiệm của đội ngũ giáo viên dạy bộ môn lịch sử.
b. Thực tiễn hết sức phong phú của nguồn tư liệu kiến thức lịch sử địa phương:
Tổ quốc Việt Nam thân yêu của chúng ta, mỗi tấc đất đều thắm đượm máu cha
ông và ghi dấu những trang oanh liệt của cuộc đấu tranh dựng nước và giữ nước. Mỗi
tên đất, tên người đều là một niềm tự hào của cả dân tộc. Có thể khẳng định rằng:
không một địa danh nào của dân tộc ta là không gắn liền với một sự kiện lịch sử nào
đó, đã phải thốt lên rằng:
“…Ôi Việt Nam, xứ sở lạ lùng,
Đến em thơ cũng hoá những anh hùng
Đến ong dại cũng hoá thành chiến sĩ

giáo dục các em học sinh ở độ tuổi mới lớn lòng tự hào, tình yêu quê hương, yêu xứ sở
của mình. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng bởi hai lẽ. Trước hết, các em học sinh lớp
10 vừa ra khỏi cấp thcs bước vào một cấp học mới, tiếp xúc với Lịch sử địa phương với
tư cách là một tiết học chính khoá. Việc đặt những viên gạch nền móng ban đầu cực kỳ
có ý nghĩa đối với các em trên con đường hình thành cách nhìn, thái độ đúng đắn đối
với quê hương, xứ sở của mình. Mặt khác, chúng ta không thể không nhắc tới một thực
tế đau lòng là trong nhiều năm gần đây, Đắk Nông chúng ta cũng như nhiều tỉnh khác
đang có hiện tượng mà người ta quen gọi là “chảy máu chất xám” về các thành phố lớn.
Các em học sinh học giỏi, thành đạt trên con đường học vấn thì bằng cách này hay cách
khác ở lại công tác, lập nghiệp tại những thành phố, trung tâm lớn. Gạt sang một bên
những nguyên nhân thuộc về chế độ, chính sách thì thử hỏi chúng ta có trách nhiệm gì
không trước thái độ ngoảnh mặt, thờ ơ với quê hương của các em.
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2009 - 2010
4
Tr ường THPT Gia Nghĩa Phan Trường Quân
III. PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN:
1. Như đã xác định, đối tượng, phạm vi vận dụng của đề tài là chương trình Lịch
sử lớp 12, cụ thể là phần Lịch sử địa phương. Vì vậy, trước hết cần phải nghiên cứu kỹ
chương trình sách giáo khoa.
2. Tiến hành sưu tầm, tập hợp tất cả những sử liệu lịch sử địa phương (cả lý thuyết
và thực tế) theo yêu cầu của phần gợi ý liên liên quan đến phần giới hạn nội dung. Đây
là một vấn đề rất khó. Kiến thức lịch sử địa phương thì cả một rừng, một biển. Vấn đề
quan trọng và cần thiết là khai thác những cái nào, khai thác như thế nào để vừa đạt
được cái chung (lịch sử dân tộc) và làm nổi bật cái riêng (lịch sử địa phương). Đó mới
là cái đích của vấn đề.
3. Thiết lập tài liệu hướng dẫn giảng dạy (sơ thảo) cho một số giáo viên THPT,
trước hết là cho giáo viên trường mình tham khảo và ứng dụng, nếu có thể, kết hợp dự
giờ để kiểm nghiệm mức độ hiệu quả của sáng kiến, từ đó rút kinh nghiệm để hoàn
thiện hơn.
B. PHẦN NỘI DUNG:

III.a/- Ổn định lớp và kiểm tra bài cũ:
Em hãy nêu nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Mỹ
cứu nước (1954 - 1975)?
Giáo viên gọi một học sinh trả lời, có thể gọi thêm các học sinh khác bổ sung. Giáo
viên nhận xét và củng cố phần trả lời của các em rồi cho điểm công khai trước lớp.
III.b/- Giảng bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Kiến thức học sinh cần nắm
Giáo viên nêu câu hỏi gợi ý học
sinh nhằm gợi lên sự hiểu biết khái
quát về điều kiện tự nhiên và xã hội
của tỉnh Đắk Nông.
Giáo viên nêu câu hỏi: Em hãy
nêu khái quát về điều kiện tự nhiên -
xã hội của tỉnh Đắk Nông?
Giáo viên gợi mở dẫn dắt để tạo
không khí sôi nổi.
Giáo viên nhận xét, bổ sung và
đưa học sinh vào nội dung cơ bản
1/- Khái quát về điều kiện tự nhiên - xã
hội:
Đắk Nông nằm ở phía Tây Nam cao
nguyên Trung Bộ, một vùng đất Bazan phì
nhiêu màu mỡ. Đắk Nông có diện tích đất và
rừng khoảng 4000km
2
, có nhiều gỗ tốt, dược
liệu quý, khí hậu ôn hòa mát mẻ quanh năm.
Đất đai ở đây thích hợp cho việc trồng cây
công nghiệp như cà phê, tiêu, cao su ,chè …
Đắk Nông có những dãy núi cao trên 2000m

nghiêm chỉnh chấp hành các điều khoản
trong hiệp định, nhằm chuẩn bị hiệp thương
thống nhất đất nước. nhưng đế quốc Mỹ đã ra
sức phá hoại Hiệp định, âm mưu chia cắt lâu
dài đất nước ta và biến miền Nam Việt nam
trở thành thuộc địa kiểu mới, thành căn cứ
quân sự của chúng.
Sau khi hất cẳng Pháp, hiểu rõ Tây
Nguyên là địa bàn chiến lược quan trọng, Mỹ
ra sức bình định bằng được vùng đất ba dan
màu mỡ này. Năm 1958 chính quyền Ngô
Đình Diệm thực hiện chiến dịch tố cộng diệt
cộng ở Tây Nguyên, chúng đánh phá các bon
làng dồn đồng bào vào trại tập trung trá hình
(ấp chiến lược, ấp dân sinh, khu dinh điền…)
nhằm tách đồng bào các dân tộc thiểu số ra
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2009 - 2010
7
Tr ường THPT Gia Nghĩa Phan Trường Quân
Giáo viên nêu câu hỏi: Âm mưu cơ
bản của Mĩ áp dụng trên địa bàn tỉnh
Đắk Nông này như thế nào?
Giáo viên gợi ý cho học sinh tranh
luận, trả lời rồi giáo viên chốt lại ý.
Giáo viên nêu câu hỏi: Sau khi
hất cẳng Pháp, hiểu rõ Tây
Nguyên là địa bàn chiến lược
quan trọng, Mỹ ra sức bình định
bằng được vùng đất ba dan màu
mỡ này. Quân và dân tỉnh Quảng

đội bảo an, thu 48 súng, giải phóng nhiều
bon ấp xung quanh dãy Nâm Nung. Đầu năm
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2009 - 2010
8
Tr ường THPT Gia Nghĩa Phan Trường Quân
Giáo viên sử dụng bản đồ tỉnh Đắk
Nông trình bày sơ lược diễn biến
của cuộc kháng chiến chống Mỹ của
quân và dân tỉnh Đắk Nông sau đó
giáo viên chốt lại nội dung cơ bản
của diễn biến
1965 ta tiêu diệt hàng trăm tên địch đi càn
quét ở liên lộ 8, giết tên tỉnh trưởng Quảng
Đức Đặng Hữu Hồng, ta giải phóng và làm
chủ quốc lộ 14 từ Gia Nghĩa đi Đức xuyên,
giải phóng đoạn Đắk Gần, buôn Nuôi, buôn
U, tấn công tiêu diệt đồn Bích Sê Rê, đồn
Hàng No… là chủ một vùng đất rộng lớn từ
căn cứ Nâm Nung về giáp Lâm Đồng.
Ngày 10/12/1966 quân ta tiến công cứ
điểm Tuy Đức, cứ điểm Bu Prang, đánh Nhân
Cơ, Đạo Nghĩa, diệt được 5 xe GMC và một
đại dội bảo an. Bước sang năm 1967 quân ta
phục kích tiêu diệt địch ở quốc lộ 14 trên các
tuyến Đức An, Thuận Hạnh, Nhân Cơ, Đạo
Nghĩa, Kiến Đức…
Trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy
tết Mậu Thân 1968 quân dân tỉnh Quảng Đức
đồng loạt tiến công vào thị xã Gia Nghĩa, sân
bay Gia Nghĩa, quận lị Kiến Đức, quận lị

chưa ráo mực, chính quền Sài Gòn đã tập
trung quân sự đánh chiếm các vùng giải
phóng, xóa bỏ chính quyền cách mạng. Trước
tình hình đó, Bộ chính trị trung ương
4/- Ý Nghĩa lịch sử:
Chiến dịch Buôn Ma Thuột thắng lợi tạo
điều kiện cho chiến dịch Huế, Đà Nẵng,
chiến dịch Hồ Chí Minh đại thắng. Ba mươi
năm chiến đấu đầy hy sinh gian khổ, quân
dân các dân tộc Quảng Đức đã đạp tan bộ
máy thống trị của Mỹ - chính quyền Sài
Gòn, giải phóng hoàn toàn tỉnh Quảng Đức.
Sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, tình đoàn
kết giữa các dân tộc, lòng tin vào sự lãnh
đạo của Đảng là nhân tố quyết định sự
thắng lợi của đồng bào các dân tộc tỉnh Đắk
Nông trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
III.c/- Củng cố, dặn dò:
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2009 - 2010
10
Tr ường THPT Gia Nghĩa Phan Trường Quân
Nhắc lại và nhấn mạnh lại kiến thức cần ghi nhớ
Dặn dò các em ôn tập và chuẩn bị bài cũ.
Nếu có thể, giới thiệu các em tìm đọc một số tài liệu Lịch sử địa phương.
Trên đây là một giáo án giới thiệu. Tôi chủ yếu thiên về phần chuẩn kiến thức. Tùy
điều kiện từng giáo viên, trường, có thể tổ chức cho các em tham quan, học tập một số
di tích, địa danh quan trọng. Còn về vấn đề phương pháp thì ngoài những phương pháp
truyền thống là thuyết trình, giáo viên phải đặc biệt chú ý sử dụng hợp lý tối đa đồ
dùng trực quan (nếu có). Phần tôi in nghiêng được xem như là phần ghi nhớ (ghi chép)
đối với học sinh. Tất nhiên không phải là máy móc tuyệt đối.