UỐN VÁN RỐN SƠ SINH
I.Đại cương
Vi khuẩn gây bệnh uốn ván là Clostridium tetani, nằm trong đất, bùn, phân
trâu, bò, có nha bào bọc nên đời sống kéo dài. Muốn diệt vi khuẩn này thể dinh
dưỡng, nhiệt độ 56- 60°C trong 30phút, thể nha bào phải đạt nhiệt độ 120°C trong
30 phút, dung dịch Iod 1% và Oxy già diệt vi khuẩn trong vài giờ. Vi khuẩn
thường theo các vết thương ngoài da, vết trầy xước từ đó xâm nhập vào cơ thể. Vi
khuẩn tiết ra ngoại độc tố gồm 2 yếu tố:
+ Yếu tố gây co giật làm ngộ độc thần kinh, gây co thắt các cơ hàm, lưng,
cổ và cơ hô hấp gây ngạt thở.
+ Yếu tố làm huỷ hoại HC, BC gây hoại tử và độc với tim.
ở trẻ sơ sinh bị uốn ván rốn do dụng cụ cắt rốn không đảm bảo vô trùng, do
tay người đỡ đẻ không vô khuẩn, băng gạc không vô trùng, vi trùng xâm nhập qua
vết cắt rốn, gây bệnh. Uốn ván rốn hay gặp ở các trường hợp đẻ rơi, ở nhà hoặc
dọc đường, thiếu phương tiện vô trùng để cắt rốn.
I. Giải phẫu cuống rốn:
Cuống rốn có 2 động mạch và 1 tĩnh mạch. Cấu trúc của cuống rốn gồm 2
màng nội sản mạc phía ngoài, tiếp nối với hạ bì của da bụng thai nhi. Nội sản mạc
bao bọc ba mạch máu rốn, có chất đệm nhờn trắng gọi là thạch Wharton, được
nuôi dưỡng qua sự thẩm thấu qua thành các mạch máu rốn. Khi cắt rốn phải chú ý
sát trùng mặt cắt rốn bằng cồn Iod, vì từ đó vi khuẩn có thể dễ dàng xâm nhập vào
cơ thể, đoạn rốn còn lại sẽ teo lại và rụng ngay chỗ tiếp giáp của lớp thượng bì,
trên vùng thạch Wharton sẽ xuất hiện tổ chức hạt và sẽ tạo thành da bao phủ.
Vì vậy nhiễm khuẩn rốn và uốn ván rốn có thể xảy ra khi cắt rốn không vô
trùng và do chăm sóc rốn không đảm bảo sạch khi rốn chưa rụng, chưa thành sẹo
da.
II.Triệu chứng lâm sàng:
Thời gian ủ bệnh 4-15 ngày, trung bình 10 ngày. Thời gian ủ bệnh ngày
càng ngắn bệnh càng nặng, nếu trong vòng 1 tuần thì tử vong càng cao.
Dấu hiệu đầu tiên là bỏ bú hoặc bú rất khó khăn, không há miệng được. Sau
24h triệu chứng càng nặng, cứng hàm liên tục, co cứng toàn thân, Mặt, cổ, lưng,

IV. Dự phòng uốn ván rốn:
- Đỡ đẻ an toàn, bảo đảm đầy đủ các phương tiện đỡ đẻ vô khuẩn. Khi cắt
rốn phải sát khuẩn bằng cồn Iod 1-3%, tuân thủ mọi nguyên tắc vô khuẩn. Hướng
dẫn bà mẹ đi khám thai định kì tránh đẻ rơi.
- Tiêm vacin phòng uốn ván: Tiêm 2 mũi Vacin phòng uốn ván trong quá
trình mang thai. Kháng thể uốn ván được tạo ra trong cơ thể mẹ truyền sang cho
thai có khả năng phòng bệnh cho trẻ trong giai đoạn sơ sinh. Khoảng cách giữa 2
lần tiêm ít nhất 30 ngày, mũi thứ 2 tiêm trước đẻ ít nhất là 2 tuần
- Đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, có thể được miễn nhiễm trọn đời
nếu được tiêm chủng đầy đủ như sau:
Mũi thứ 1:Tiêm ở tuổi dạy thì hoặc từ 16 tuổi
Mũi thứ 2: Tiêm cách mũi thứ nhất ít nhất 30 ngày.
Mũi thứ 3: Tiêm cách mũi 2 ít nhất 6 tháng
Mũi thứ 4: Tiêm cách mũi 3 ít nhất 1 năm hoặc khi có thai lại
Mũi thứ 5: Tiêm cách mũi 4 ít nhất 1 năm hoặc khi có thai lại
Đối với trẻ sơ sinh, cần được tiêm chủng đầy đủ theo lịch tiêm chủng của
chương trình tiêm chủng Quốc gia.