Hội chứng cường chức
năng tuyến yên
(Kỳ 3)
2.2.2. Triệu chứng lâm sàng:
- Đau đầu do tăng áp lực trong hố yên.
- Nếu khối u lấn ra ngoài hố yên có thể có các biểu hiện như xuất huyết
màng não, các triệu chứng thần kinh hoặc mắt.
- Nếu bệnh nhân ở tuổi vị thành niên sẽ dậy thì muộn, vô kinh.
- Ở phụ nữ: mất kinh và chảy sữa, vô sinh thứ phát. Chảy sữa thường xảy ra
nếu trước đó đã có vú to, đôi khi vô sinh thứ phát.
- Ở nam giới: bất lực trong hoạt động tình dục.
2.2.3. Cận lâm sàng.
+ Nồng độ PRF: thường tăng > 20ng/ml lúc đói, có khi > 100ng/ml.
+ Nồng độ prolactin rất cao (chỉ số bình thường ở phụ nữ < 20 mg/l; ở nam
giới < 15 mg/l).
Nếu prolactin ³ 300mg/l thường do prolactinoma, nếu > 150mg/l ở bệnh
nhân không có thai thường là do adenoma tuyến yên.
+ Chụp cắt lớp điện toán hoặc cộng hưởng từ vùng dưới đồi-tuyến yên có
thể phát hiện được khối u. Nếu chụp không thấy có khối u thì thường là tăng
prolactin vô căn.
2.3. Tăng tiết GH - Acromegaly:
2.3.1. Định nghĩa:
Acromegaly là bệnh mãn tính, thường xảy ra ở tuổi trung niên do tiết quá
nhiều và trong thời gian dài hormon tăng trưởng (GH) gây nên phát triển quá mức
của xương, tổ chức liên kết và các cơ quan nội tạng.
2.3.2. Nguyên nhân.
- Tại tuyến yên:
. Adenoma tế bào ái toan hoặc kết hợp với tế bào không bắt màu.
. Cường sản tế bào ái toan.
- Ngoài tuyến yên.
. Tổn thương vùng dưới đồi do u, viêm.

độ GH tăng > 10ng/ml, có khi đến 200 - 300ng/ml lúc đói vào buổi sáng, mất nhịp
tiết trong 24 giờ: GH không tăng vào đầu giấc ngủ như bình thường.
Phần lớn tác dụng tăng trưởng của GH qua yếu tố tăng trưởng giống insulin
(insulin like growth factor 1 - IGF 1 hay somatomedin C). Vì sự tiết GH theo từng
giai đoạn và thời gian bán hủy của GH ngắn, nên định lượng IGF-1 rất có giá trị
trong chẩn đoán bệnh to đầu chi. Bình thường IGF-1 = 10 - 50 nmol/l. Các
hormon khác: ACTH, TSH, PRF, hormon sinh dục có thể tăng.
- X quang: hố yên và xoang trán rộng, dày màng xương, thưa xương, gù
vẹo cột sống, gai xương.