1
1
CHƯƠNG 6
THỊ TRƯỜNG
C
ẠNH TRANH KHÔNG HOÀN HẢO
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
2
THỊ TRƯỜNG
CẠNH TRANH KHÔNG HOÀN HẢO
• Cạnh tranh độc quyền
•
Độc quyền nhóm
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
Coppy by
2
3
Thị trường cạnh tranh độc quyền
Thị trường cạnh tranh độc quyền: là thị
trườ
ng trong đó có nhiều người cùng sản
xu
ất kinh doanh một loại hàng hoá nhất
định, nhưng hàng hoá của mỗi người sản
xu
ất ít nhiều đều được phân biệt.
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
4
• Ví d
ụ: Kem đánh răng, xà phòng thơm, dầu gội
đầu, nước xịt thơm, kem cạo râu, thuốc chữa
c
ảm cúm. Các thị trường xe đạp và các loại
hàng hóa th
ể thao cũng thuộc cạnh tranh độc
quy
ền.
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
6
Khả năng sinh lợi của hãng có
s
ức mạnh cạnh tranh độc quyền
• Trong ngắn hạn
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
4
7
Khả năng sinh lợi của hãng có
s
ức mạnh cạnh tranh độc quyền
• Trong dài hạn
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
8
Cạnh tranh độc quyền và hiệu quả kinh tế
Nhược điểm:
• Trong ngắn hạn hãng thu được lợi nhuận dương, song
10
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
6
11
ĐỘC QUYỀN NHÓM
• Đặc điểm của độc quyền nhóm.
•
Đường cầu gãy khúc trong độc quyền
nhóm.
• C
ạnh tranh bằng sản lượng.
• C
ạnh tranh bằng giá cả.
• Chi
ếm đoạt thặng dư của người tiêu dùng
• Phân bi
ệt giá
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
12
Đặc điểm của độc quyền nhóm
• Số lượng người bán ít nhưng có nhiều người mua
• Hàng hoá của hãng đưa ra thị trường có thể giống nhau
hoặc khác nhau.
• Tính phụ thuộc lẫn nhau giữa các hãng rất lớn: Đây
chính là đặc điểm nổi bật nhất của hình thái độc quyền
nhóm, vì vậy mỗi hãng khi xây dựng các đối sách của
mình đều phải chú ý đến hành vi của các đối thủ.
• Việc gia nhập vào thị trường là rất khó khăn.
• Hàm c
ầu thị trường là P = a - bQ, trong đó Q =
Q
1
+ Q
2
.
•
Giả sử c
1
= c
2
= c
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
14
MÔ HÌNH COURNOT
Hàm lợi nhuận của mỗi hãng là:
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
1 1 1 1 2 1 1
. . ( ).
P Q c Q a bQ bQ Q cQ
2 2 2 1 2 2 2
. . ( ).
P Q cQ a bQ bQ Q cQ
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
8
15
MÔ HÌNH COURNOT
Q Q
b b
2
1 2 1
2( ) ( )
( ) . .
3 3 9
a c a c a c
P c Q a b c
b b b
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
9
17
MÔ HÌNH STACKELBERG
• Hai hãng 1 và 2 cùng quyết định lựa chọn sản
lượng để sản xuất các sản phẩm đồng nhất.
• Hai hãng ho
ạt động độc lập và thông tin thị
trườ
ng là hoàn hảo.
• Hãng 1 là hãng chi
ếm ưu thế (hãng đi đầu),
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
10
19
MÔ HÌNH STACKELBERG
Lợi nhuận của mỗi hãng:
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
2
1 1 1
3 ( )
. . .
4 2 8
a c a c a c
P Q c Q c
b b
2
2 2 2
3 ( )
. . .
4 4 16
a c a c a c
P Q cQ c
b b
sẵn sàng trả.
• Hãng s
ẽ mở rộng
s
ản xuất đến Q**.
T
ại đó cầu bằng
chi phí c
ận biên.
P
c
P
*
P
0
Q
Q*
MC
D
MR
A
B
E
Q**
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
22
PHÂN BIỆT GIÁ CẤP I
Q
D
1
1st Block
P
2
Q
2
P
3
Q
3
2nd Block 3rd Block
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
24
PHÂN BIỆT GIÁ CẤP II
Quantity
$/Q
D
MR
MC
AC
P
0
Q
0
P
1
Q
1
1st Block
2
*
P
0
Q
Q
2
*
MC
D
MR
A
ATC
MC
Q
3
P
1
Q
1
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
26
PHÂN BIỆT GIÁ CẤP III
• Khách hàng được phân chia thành nhiều nhóm,
m
ỗi nhóm ứng với 1 đường cầu.
• Các giá và s
ản lượng tối ưu là mức doanh thu
biên t
ừ mỗi nhóm như nhau và bằng chi phí
T
= MC = MR
1
= MR
2
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
P
2
R
0
Q
1
0
Q
2
Q
T
Q
MR
T
D
2
ATC
P
MC
D
1
MR
1
MR
1
= MR
2
• Giá tại mỗi tiểu thị trường được xác định từ đường cầu của
tiểu thị trường đó.
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
15
29
PHÂN BIỆT GIÁ
• Các hãng hàng không thường phân biệt giá giữa
khách du l
ịch và khách công vụ. Khách du lịch sẽ
có cầu nhạy cảm hơn so với khách công vụ, có lẽ
do giá trị thời gian của khách công vụ lớn hơn.
• M
ột ví dụ khác của phân biệt giá là các công ty
điện, những công ty này định giá thấp hơn cho
nh
ững người sử dụng công nghiệp so với các hộ
gia đình (mặc dù điều này có thể một phần là do
s
ự khác nhau về chi phí).
• Các c
ửa hàng sách của các trường đại học
thường định mức giá thấp hơn cho giáo viên so
v
ới sinh viên. Mặt khác, sinh viên thường được
định giá thuê báo và tạp chí thấp hơn.
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
2
$/Q
D
1
= AR
1
MR
1
MR
T
MC
Q
2
P
2
Q
T
Q
1
P
1
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
32
So sánh các mức giá và mức sản
lượng của các hãng trên thị trường
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
17
33
ch
ơi.
•
Chiến lược (Strategy): Là một tập các phải ứng của người chơi có
th
ể xảy ra trong một trò chơi. Một chiến lược phải trọn vẹn, xác định
rõ ràng trong các tình hu
ống bất ngờ.
•
Chiến lược ưu thế (Dominant Strategy): Là chiến lược có kết cục
t
ốt nhất bất chấp các chiến lược của đối thủ
• Chiến lược bị áp đảo (Dominated Strategy): Là chiến lược có kết
c
ục tệ nhất bất chấp các chiến lược của đối thủ
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
18
35
Những khái niệm cơ bản
• Chiến lược thuần tuý (Pure Strategy): Là chiến lược dự trên phán
đoán các chiến lược của đối thủ
• Chiến lược hỗn hợp (Mixed Strategy): Là chiến lược khi không
d
ự đoán được chiến lược của đối thủ.
•
Cân bằng (Equilibrium): Là một kết quả (outcome) mà trong đó
các bên tham gia cu
ộc chơi không muốn thay đổi.
•
trước cái tôi đang làm.
• M
ỗi người chơi không có động cơ xa rời
chi
ến lược Nash của mình nên các chiến
lược này là các chiến lược ổn định.
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
19
37
TRÒ CHƠI BẤT HỢP TÁC VÀ HỢP TÁC
• Một trò chơi là hợp tác nếu những người
chơi có thể đàm phán những cam kết ràng
bu
ộc lẫn nhau cho phép họ có cùng lập
các k
ế hoạch chiến lược chung.
• M
ột trò chơi là bất hợp tác nếu không thể
đ
àm phán và thực thi có hiệu lực các cam
k
ết ràng buộc.
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
38
CÂN BẰNG NASH
• Là một tập hợp các chiến lược (hoặc các
hành
động) mà mỗi người chơi có thể làm
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
40
CHIẾN LƯỢC ƯU THẾ
$600;$400$1300;$300
Ko quảng
cáo
$900;$1200$1500;$1500Quảng cáo
Ko quảng cáoQuảng cáo
Hãng A
Hãng B
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
PRINCIPLES OF MICROECONOMICS - CHAPTER 6
21
41
CHIẾN LƯỢC ƯU THẾ
ThS. Phan Thế Công - ĐHTM
$400;$400$1200;$300
Giá thấp
($6)
$500;$1200$1000;$1000
Giá cao
($10)
Giá thấp
($6)
Giá cao
($10)
Hãng A
Hãng B
Hai hãng ra quyết định đồng thời