Triệu chứng học bệnh của hệ
thống thân-tiết niệu
(Kỳ 5)
TS. Hà Hoàng Kiệm (Bệnh học nội khoa HVQY)

1.2.4.2. Nước tiểu có màu đục:
+ Đái ra mủ:
- Nếu mủ nhiều có thể nhận thấy bằng mắt thường, nước tiểu có màu đục
bẩn, có nhiều sợi mủ,
để lâu mủ lắng xuống thành một lớp ở dưới. Nếu mủ ít thì nước tiểu đục
trắng, có các dây mủ lởn vởn. Xét nghiệm nước tiểu thấy có nhiều tế bào mủ là
các bạch cầu đa nhân thoái hoá.
- Để phân biệt với đái đục do cặn phosphat, cho vào nước tiểu vài giọt
axít acetic hoặc đem đun sôi nước tiểu. Nếu đái ra mủ thì nước tiểu vẫn giữ
nguyên màu đục, nếu đái ra cặn phosphat thì cặn phosphat tan và nước tiểu trở
nên trong.
- Nguyên nhân: do nhiễm khuẩn thân hoặc đường niệu, có thể chia thành
hai nhóm:
. Nhiễm khuẩn thân và bể thân: viêm mủ bể thân, lao thân, thân đa nang
bị bội nhiễm, ung thư thân bị bội nhiễm.
. Nhiễm khuẩn đường niệu: viêm niệu đạo do lậu hoặc do các vi khuẩn
khác, viêm hoặc áp xe tiền liệt tuyến, viêm bàng quang.
Nếu số lượng mủ trong nước tiểu ít thì không làm đục được nước tiểu,
chỉ phát hiện được khi soi dưới kính hiển vi gọi là đái ra mủ vi thể. Để phát
hiện đái ra mủ vi thể, tốt nhất là làm xét nghiệm căn Addis.
+ Đái ra phosphat:
- Nước tiểu đục, nếu để lâu thì cặn phosphat lắng xuống. Nhỏ vài giọt
axít acetic vào thì nước tiểu trở nên trong. Nếu nước tiểu vẫn đục thì có thể là
đái ra mủ, đái ra dưỡng chấp hoặc các muối khác (như oxalat hay urat). Xét
nghiệm nước tiểu thấy có nhiều cặn phosphat.
- Nguyên nhân: sốt cao kéo dài, sau các căng thẳng về thần kinh, sau động


Biểu hiện lâm sàng của nhiều bệnh thuộc hệ thống thân-tiết niệu thường
nghèo nàn và không
đặc hiệu. Các xét nghiệm cận lâm sàng giúp ích rất nhiều cho chẩn đoán,
trong nhiều trường hợp các xét nghiệm có giá trị chẩn đoán xác định. Các xét
nghiệm chẩn đoán các bệnh thuộc hệ thống thân- tiết niệu có rất nhiều. Trong
phạm vi bài này chúng tôi chỉ trình bày các xét nghiêm thông thường
được sử dụng trong lâm sàng.