Khám tiêu hoá
(Kỳ 2)
6. Khám họng:
Họng là ngã ba đường giữa hô hấp và tiêu hoá, thông với tai qua vòi
Ostatsơ (Eustache). Khi họng tổn thương ảnh hưởng tới nuốt, thở và nghe (thường
thấy ù tai khi nói).
+ Cách khám: người bệnh há miệng chiếu sáng họng bằng đèn pin, hay đèn
chiếu, dùng đẽ lưỡi nhẹ nhàng ấn vào lưỡi đè xuống ta quan sát hình thái niêm
mạc của họng.
+ Bình thường:
Phần trên là “lưỡi gà” và màn hầu, hai bên là tuyến hạnh nhân nằm giữa hai
cột trước và sau, phía sau là thành sau của họng
Lưỡi gà và màn hầu sẽ kéo lên trên bịt phần sau khi người ta nuốt. Tuyến
hạnh nhân bình thường nhỏ, nhẵn nằm lấp sau các cột. Nói chung niêm mạc của
hầu cũng màu hồng, ướt nhẵn.
+ Bệnh lý:
- Màn hầu bị liệt một hay hai bên khi nuốt không kéo lên được và gây sặc
lên mũi (gọi là dấu hiệu vén màn).
- “ Lưỡi gà” bị tách đôi: trong dị tật bẩm sinh.
- Tuyến hạnh nhân sưng to có hang hốc, có mủ giả mạc khi bị viêm cấp
hoặc viêm mạn tính.
- Thành sau họng có thể loét, có mủ, khối u giả mạc.
- Muốn quan sát thành trên của vòm họng và lỗ của vòi Ostatsơ cần phải
dùng gương và đèn chiếu: có thể thấy sùi vòm họng (VA) ở phần trên của vòm
họng và những tổn thương của lỗ vòi Ostatsơ.
7. Khám thực quản:
Thực quản ở sâu không khám trực tiếp được. Chỉ hỏi một số dấu hiệu cơ
năng: nuốt khó, nuốt đau, trớ… có tính chất gợi ý. Muốn biết chắc chắn phải tiến
hành: soi thực quản, chụp thực quản.
8. Khám hậu môn- trực tràng:
8.1. Khám hậu môn:

+ Bệnh lý:
- Những cục phân lổn nhổn có thể đẩy lên hoặc móc ra theo tay.
- Trĩ nội: thấy từng búi căng phồng và ngoằn nghèo dưới niêm mạc khi rút
tay ra có thể chảy máu.
- Tuyến tiền liệt to hơn bình thường và cứng: u lành, u ác tính của tuyến
tiền liệt.
- Thành của trực tràng có thể có những khối u to, nhỏ hoặc những mảng
cứng dễ chảy máu khi khám thường là ung thư trực tràng.
- Ngoài ra có thể sờ thấy những khối u hoặc hạch nằm ở gần trực tràng và
vùng đáy chậu.
- Đặc biệt khi thăm trực tràng người ta thấy túi cùng Douglas căng phồng
và rất đau trong viêm màng bụng mủ, chảy máu ổ bụng do chửa ngoài dạ con vỡ.