Can thiệp mạch vành trên bệnh
nhân Nhồi máu cơ tim
(Kỳ 2)

VI. Những xử trí nào được thực hiện tại bệnh viện
Tại bệnh viện khi bạn than phiền đau ngực trái nhiều kèm vả mồ hôi, sau
khi bác sĩ đo huyết áp và thăm khám cho bạn, các xét nghiệm cần thiết sẽ thực
hiện khẩn trương . ECG là xét nghiệm quan trọng ban đầu giúp chẩn đoán bạn có
bị nhồi máu cơ tim hay không để có thể đưa ra quyết định kịp thời. Nếu chẩn đoán
được xác minh là có nhồi máu cơ tim, người bệnh sẽ được chăm sóc chặt chẽ hơn
tại giường.

* Điều trị ban đầu: Được theo dõi ECG liên tục tại giường, đo huyết áp
thường xuyên; Thiết lập đường truyền tĩnh mạch; Thở oxy; Sử dụng thuốc dãn
mạch vành (nhóm nitrate), thuốc làm chậm nhịp và ổn định tim ( nhóm thuốc ức
chế thụ thể bêta), thuốc chống kết tập tiểu cầu (Aspirin, Clopidogrel) ; Nếu đau
nhiều cần phải sử dụng thuốc giảm đau mạnh :Morphin tiêm tĩnh mạch để giảm
đau. Với sử dụng ngắn hạn có kiểm soát theo chỉ dẫn bác sĩ, người bệnh sẽ không
lo bị nghiện.
* Điều trị tiếp theo: Can thiệp mạch vành trên bệnh nhân
- Nhồi máu cơ tim là một tình trạng cấp cứu. Nguyên tắc chung là tái lập
dòng máu chảy trong đoạn động mạch vành bị tắc càng sớm càng tốt để cứu vãn
tối đa phần cơ tim thoi thóp do thiếu máu nuôi dưỡng nằm xen lẫn với những vùng
cơ tim đã chết vì hoại tử do thiếu máu. Dòng chảy động mạch vành chỉ được khôi
phục khi loại bỏ được cục máu đông bằng thuốc tiêu cục máu đông hoặc sử dụng
các biện pháp can thiệp qua da như nong bắng bóng và hoặc đặt giá đỡ trong lòng
động mạch vành (chụp và can thiệp động mạch vành) kết hợp với việc hút bỏ cục
máu đông Chỉ có một tỷ lệ rất nhỏ cục máu đông tự tan còn đa số phải được can
thiệp.
- Tuy nhiên hiệu quả của các biện pháp này phụ thuộc rất nhiều vào thời
gian áp dụng điều trị, thuốc tiêu cục máu đông chỉ có lợi thực sự khi được dùng

động mạch vành thủ phạm. Can thiệp động mạch vành qua da hoặc mổ bắc cầu nối
trong giai đoạn cấp cứu cũng không phải là điều trị triệt để, không thể giải quyết
được mọi chỗ hẹp và hoàn toàn không ngăn ngừa được tiến trình xơ vữa đang diễn
ra âm thầm. Về lâu về dài, điều trị nội khoa bằng thuốc kết hợp với những biện
pháp dự phòng khác vẫn là nền tảng cơ bản trong điều trị. Việc can thiệp động
mạch vành qua da, mổ bắc cầu chủ vành có thể được tiến hành nhiều lần về sau để
tiếp tục giải quyết những chỗ hẹp khác còn tồn đọng hoặc xuất hiện mới theo thời
gian.

VII. Phòng ngừa
Điều chỉnh lối sống thích hợp làm giảm nguy cơ xơ vữa động mạch nói
chung và nguy cơ nhồi máu cơ tim nói riêng (kể cả nhồi máu mới hoặc nhồi máu
lại) bao gồm việc:
- Bỏ hoàn toàn hút thuốc lá, ăn ít chất béo (trứng, bơ, mỡ, phômai, da, nội
tạng động vật), ăn thêm hoa quả.
- Giảm cân nặng nếu thừa cân.
- Kiểm soát chặt chẽ huyết áp và đường máu trong giới hạn cho phép.
- Thể dục đều đặn mỗi ngày.
Nhiều thử nghiệm có quy mô rất lớn ở nhiều nước trên thế giới đã cho thấy
việc dùng các thuốc chống ngưng tập tiểu cầu (aspirin liều thấp ) và các thuốc hạ
mỡ máu nhóm statin có hiệu quả tương đối rõ đối với phòng ngừa xuất hiện các
biến cố tim mạch (không những nhồi máu cơ tim mà cả tai biến mạch não ).
Ngoài ra theo dõi sát, điều chỉnh kịp thời, phát hiện từ sớm và xử trí triệt để cơn
đau thắt ngực cũng có vai trò hết sức quan trọng để hạn chế và phòng ngừa xuất
hiện nhồi máu cơ tim.

BS. TRẨN NGUYỄN AN HUY
Trung tâm Tim mạch Can thiệp – BV Hoàn Mỹ Sài Gòn