Khám chấn thương sọ não
(Kỳ 1)
Chấn thương sọ não (CTSN) là cấp cứu ngoại khoa thường gặp hàng ngày.
Trước một trường hợp CTSN, người thầy thuốc cần phải bình tĩnh, khám xét một
cách tỉ mỉ, khám toàn diện để không bỏ sót các tổn thương khác như ngực, bụng,
chi thể, cột sống và tiết niệu.
Khám CTSN nhằm phát hiện các triệu chứng tổn thương thần kinh. Sau khi
khám phải trả lời được câu hỏi là: bệnh nhân (BN) có phải mổ không? Nếu mổ thì
phải mổ cấp cứu ngay hay có thể mổ trì hoãn?
Trình tự các bước như sau:
+ Khám bệnh.
+ Triệu chứng học các thể bệnh của CTSN.
1. Khám bệnh.
1.1. Khám tri giác:
Có hai cách khám:
+ Khám tri giác (còn gọi là khám ý thức) để xác định độ hôn mê.
+ Khám tri giác theo thang điểm Glasgow.
1.1.1. Khám tri giác để xác định độ hôn mê:
Khám 3 loại ý thức: ý thức cao cấp; ý thức tự động và ý thức bản năng.
+ Khám ý thức cao cấp:
Ý thức cao cấp (còn gọi là ý thức hiểu biết) là khả năng định hướng của
người bệnh về chính bản thân mình và khả năng hiểu để thực hiện mệnh lệnh của
người thầy thuốc.
- Cách khám: hỏi tên, tuổi, chỗ ở. Bảo BN thực hiện mệnh lệnh như giơ tay,
co chân, nhắm mắt.
- Nhận định kết quả:
. Tốt: thực hiện mệnh lệnh nhanh và chính xác.
. Rối loạn: chậm và không chính xác.
. Mất: nằm im không đáp ứng.
+ Khám ý thức tự động (conscience automatique): khi vỏ não bị ức chế,
chức năng dưới vỏ vẫn còn đáp ứng với kích thích đau.

hôn mê
Đ
ộ I (hôn
mê nông)
Đ
ộ II (hôn
mê v
ừa) coma
Đ
ộ III
(hôn mê sâu)
Đ
ộ IV
(hôn mê vư
ợt
gi
ới hạn)
coma
sopor
confirme coma carus coma
déspassé
RLYT

cao
cấp
G
ọi, hỏi:
đáp
ứng chậm,
có

ạt không đúng
chỗ, chậm chạp.
C
ấu đau:
ch
ỉ xoắn vặn
người. Có thể

thấy những c
ơn
duỗi cứng.

Mất
RLYT

Bản
năng
Còn ph
ản
x
ạ nuốt. Phản xạ
đồng tử tốt
R
ối loạn
phản xạ nuốt v
à
ph
ản xạ đồng tử
với ánh sáng.
M

ần/phút. HAĐM
tụt thấp.
máy, b
ỏ máy
thở, tử vong.