1. MỞ ĐẦU.
1.1. Tính cấp thiết của vấn đề.
Như chúng ta đã biết, Báo chí là một hoạt động tinh thần gắn bó và tham gia hiệu
quả vào nhiệm vụ phát triển xã hội. Báo chí xuất hiện do nhu cầu xã hội. Công
chúng cần có những thông tin về chính trị, kinh tế, những hiểu biết về văn hóa, đời
sống và thế giới xung quanh. Những thông tin ấy chỉ được chuyển tải đầy đủ và
chân thực trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Trong hệ thống các phương tiện thông tin đại chúng thì Báo mạng điện tử
(BMĐT) là loại hình ra đời muộn nhất và hiện đang chiếm ưu thế vượt trội trong
việc chuyển tải thông tin nhanh nhất đến với công chúng. Đó không những là
những thông tin thời sự hàng ngày mà còn là những hiện tượng xã hội gây bức xúc
trong dư luận. Tất nhiên, nói như vậy không phải là phủ nhận vai trò của các loại
hình báo chí khác và cũng không phải vì quá đề cao vị trí của BMĐT trong việc
chuyển tải thông tin. Mà bởi do những thành công và cải tiến về mặt kĩ thuật và
phương tiện chuyển tải mà có thể thấy rằng Internet nói chung và BMĐT nói riêng
là công cụ tiện lợi nhất để chuyển tải một số lượng thông tin lớn với tốc độ nhanh
nhất đến không chỉ một vài chục người, vài trăm người mà là hàng triệu người
trong thế giới rộng mở không còn cách biệt địa lý.
Chức năng cũng như vai trò, nhiệm vụ của Báo chí nói chung và BMĐT nói riêng
không chỉ là chuyển tải những thông tin thời sự đến cho công chúng mà còn phải
bám sát những vấn đề xã hội nóng bỏng, bức xúc, tạo ra dư luận và định hướng dư
luận theo hướng tích cực. Khi xã hội ngày càng phát triển, xu hướng hội nhập cùng
với nền kinh tế thị trường đã tạo ra nhiều vấn đề xã hội cần phải giải quyết. Báo
chí Việt Nam là cơ quan ngôn luận của Đảng cộng sản, là nơi chuyển tải đường lối
1
chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước và nguyện vọng chính đáng của nhân
dân.
Trong xã hội ta hiện nay đang xuất hiện nhiều vấn đề được tất cả moi người đặc
biệt quan tâm, đó là tệ nạn xã hội, thất nghiệp, thiếu việc làm, chênh lệch giàu
nghèo, suy thoái đạo đức, tham nhũng, tai nạn giao thông, bệnh tật, chất lượng
sống…. Và một trong rất nhiều vấn đề bức xúc đó, không thể không nhắc đến Bạo

của công chúng báo chí đối với Bạo lực gia đình. Đồng thời, đến thời điểm hiện tại
cũng chưa có tài liệu chính thức nào nghiên cứu cụ thể về vấn đề này.
Chính vì lẽ đó, tiểu luận này dành thời lượng để bàn về chủ đề: Báo mạng điện tử
với chiến dịch truyền thông “Phòng chống bạo lực gia đình”. Từ đó mà rút ra
những vai trò của BMĐT với chiến dịch này cũng như rút ra những điều làm được
và chưa làm được của các bài báo mạng điện tử viết về chủ đề Bạo lực gia đình.
Tuy chiến dịch này đã được phát động được 2 năm, và cho đến nay đã tạo ra
nhiều thay đổi. Tuy nhiên, tiểu luận không lấy tính thời sự của vấn đề làm căn cứ
nghiên cứu mà chính là lấy hiệu quả tạo ra từ các bài viết trên báo mạng trong 2
năm qua với chiến dịch phòng chống bạo lực làm cơ sở đánh giá. Tiểu luận tiến
hành khảo sát một cách khái quát các bài báo đăng trên 2 tờ báo điện tử là báo
Nhân dân điện tử và Tuổi trẻ Online viết về Bạo lực gia đình từ ngày 25/11/2009
(ngày phát động chiến dịch) đến ngày 25/11/2011 (2 năm sau khi chiến dịch được
khởi xướng).
1.2. Lịch sử nghiên cứu đề tài.
Cho đến thời điểm này thì chưa có tài liệu chính thức nào nghiên cứu về vấn đề
này. Chỉ có những bài viết riêng về Bạo lực gia đình hoặc Báo mạng điện tử. Bởi
lẽ, đây là một đề tài mang tính chất xã hội. Nó bàn về vai trò của BMĐT trong
3
việc hình thành dư luận xã hội về vấn đề bạo lực gia đình, và xa hơn nữa đó là mối
quan hệ giữa phương tiện truyền thông này với các vấn đề xã hội của đất nước.
Mặt khác, sở dĩ chủ đề này chưa có tài liệu nào nghiên cứu bởi lẽ, chiến dịch
truyền thông ‘phòng chống bạo lực gia đình” vừa mới được khởi xướng được 2
năm, với thời gian như vậy, chưa đủ để tổng kết, đánh giá và có những nghiên cứu
hoàn chỉnh. Nếu có cũng chỉ là những bài báo viết một cách khái quát. Ví dụ như
trong bài “ Báo chí thông tin về bạo lực gia đình cần có nhạy cảm giới” đăng trên
trang minhladanong.com , ngày 16/3/2011 đã bàn về vấn đề này. Tuy nhiên cũng
chỉ dừng lại ở mức độ một bài bài bình luận và đánh giá một số bài báo viết về bạo
lực gia đình đăng trên các trang BMĐT chứ không đi sâu ngiên cứu về vai trò và
mối quan hệ của BMĐT với chiến dịch truyền thông “Phòng chống bạo lực gia

Đề tài này được tiến hành nghiên cứu nhằm 2 mục đích chính:
Thứ nhất, việc nghiên cứu nhằm mục đích làm rõ những thông tin về chiến dịch
truyền thông “phòng chống bạo lực gia đình’ và vài trò của BMĐT trong việc
chuyển tải thông tin liên quan đến chiến dịch này đến công chúng báo chí. Mặt
khác, khẳng định vai trò của BMĐT trong việc thay đổi suy nghĩ, nhân thức, hành
động của công chúng báo chí về Bạo lực gia đình và bình đẳng giới.
Thứ hai, cải thiện, nâng cao chất lượng của các tin, bài đăng trên BMĐT về chiến
dịch “phòng chống bạo lực gia đình” nói riêng và bạo lực gia đình nói chung.
Đồng thời, nâng cao hiệu quả tác động của các bài viết về đề tài xã hội đến công
chúng báo chí.
Mục đích nghiên cứu chính là cơ sở để tiến hành lựa chọn đối tượng và phương
pháp nghiên cứu phù hợp, nhằm đạt hiệu quả cao. Đồng thời, mục đích nghiên cứu
5
cũng tạo ra một sợi chỉ xuyên suốt để tiểu luận đi theo một hướng nghiên cứu
chính, không đi chệch vấn đề.
1.3.2. Nhiệm vụ của việc nghiên cứu.
• Cung cấp những kiến thức cơ bản về Bạo lực gia đình, về chiến dịch Truyền
thông “phòng chống bạo lực gia đình”.
• Làm rõ những yêu cầu trong cách viết và trình bày một bài báo mạng điện
tử.
• Khảo sát khái quát những bài báo viết về chiến dịch “ Phòng chống bạo lực
gia đình” cụ thể trên 2 tờ báo Nhân dân điện tử và Tuổi trẻ Online từ khi chiến
dịch được khởi xướng cho đến nay về cách viết và hiệu ứng tác động từ các bài
viết đó.
• Từ việc khảo sát, rút ra kết luận về ưu và nhược điểm của các bài báo viết về
chiến dịch truyền thông “ phòng chống bạo lực gia đình” và các bài viết liên
quan đến bạo lực gia đình ở Việt Nam cũng như thế giới.
• Đưa ra kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng của các tin, bài viết
về Bạo lực gia đình trên 2 tờ Nhân dân điện tử và Tuổi trẻ Online. Đồng thời,
mở rộng hơn trong việc nêu ra một số giải pháp trong việc nâng cao hiệu quả

nhân dân, tới bạn bè trên khắp năm châu. Từ đó, thúc đẩy các mối quan hệ hữu
nghĩ giữa nước ta với nước bạn.
7
Giao diện trang chủ của báo Nhân dân điện tử. (Ảnh chụp màn hình)
Nhân dân điện tử đăng tải gần như 100% nội dung của báo Nhân dân và cũng có
đầy đủ các mục, các lĩnh vực thông tin, gồm các chuyên trang: chính trị, kinh tế,
đời sống, sức khỏe, pháp luật, khoa học, giáo dục, thể thao, tin học, văn hóa quốc
tế, trang Hà Nội và trang TP Hồ Chí Minh. Ngoài ra Nhân dân điện tử còn đăng
một số ấn phẩm khác như Nhân dân cuối tuần, Nhân dân hàng ngày, Thời nay.
Sở dĩ tiểu luận chọn nhân dân dân điện tử là một trong hai tờ BMĐT để khảo sát
và nghiên cứu là bởi lẽ, Nhân dân điện tử “tập trung đi đầu trong công tác tuyên
truyền quan điểm, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và nhà nước. Ngoài
những tin bài mang tính chất thời sự và kịp thời, nhân dân điện tử còn có những bài
điều tra, phân tích, dự báo tình hình, những bài bình luận sâu sắc về các sự kiên
chính trị, kinh tế chủ yếu trong nước và thế giới, đáp ứng nhu cầu thông tin và định
hướng dư luận xã hội. Bên cạnh đó, Nhân dân điện tử cũng có nhiều bài viết mang
tính chiến đấu cao, kịp thời và sắc bén, có sức thuyết phục trong việc đấu tranh,
phản bác những quan điểm sai trái”
(1)
. Và Nhân dân điện tử cũng là một trong
8
những tờ BMĐT có số lượng các bài viết nhiều nhất về Bạo lực gia đình. Vì Bạo
lực gia đình là một tệ nạn của xã hội, của đất nước, tất nhiên sẽ được các cấp chính
quyền quan tâm. Với một tờ Báo Đẳng chính thống như Nhân dân điện tử thì việc
đăng tả, tuyên truyền về chiến dịch truyền thông “ phòng chống bạo lực gia đình”
là nhiệm vụ, là việc làm tất yếu.
Ngoài ra, Nhân dân điện tử cũng có nhiều chuyên mục mới , tích hợp chức năng
nghe nhìn của BMĐT như: Media, thư viện ảnh…. Điều này làm tăng tính hấp dẫn
cho trang báo và các thông tin được đăng tải.
Nhân dân điện tử đã và đang dành được sự quan tâm chú ý của đông đảo công

khác nhau và cách thể hiện khác nhau , vì vậy việc khảo sát là để so sánh cách
viết, phong cách của các bài báo về bạo lực gia đình đăng trên 2 tờ BMĐT này
10
• Mặc dù có nhiều bài viết hay, độc đáo, nhưng trên 2 tờ báo này vẫn có nhiều
bài mắc lỗi. Việc khảo sát nhằm chỉ ra lỗi và cách điều chỉnh để tạo hiệu quả tác
động tốt cho những bài viết về chủ đề Bạo lực gia đình.
1.6. Phương pháp nghiên cứu.
• Thu thập tài liệu.: Đây là phương pháp được thực hiện đầu tiên trước khi bắt
tay vào thực hiện đề tài. Đó là việc tiến hành tìm đọc và lưu trữ các nguồn
thông tin, tài liệu được tìm kiếm trong sách vở và các bài viết trên mạng
Internet liên quan đến Bạo lực gia đình, chiến dịch truyền thông “phòng chống
bạo lực gia đình” và cách viết một bài BMĐT.
Sau khi đọc và phân loại các nguồn tư liệu là đến công việc phân tích để tìm ra
ngững nguồn tư liệu nào thật sự cần thiết đối với việc nghiên cứu đề tài.
Phương pháp nghiên cứu và thu thập tài liệu là phương pháp rất quan trọng, đó
là căn cứ để có thể tìm ra những cơ sở lý luận chung cho đề tài nghiên cứu.
• Khảo sát thực tế: Đây là phương pháp chủ yếu được thực hiện trong quá
trình nghiên cứu đề tài, là cơ sở để thực hiện các phương pháp khác như thống
kê, phân tích, tổng hợp… Đó là việc tiến hành khảo sát hệ thống các bài báo
đăng trên Nhân dân điện tử và Tuổi trẻ online viết về bạo lực gia đình và chiến
dịch truyền thông “phòng chống bạo lực gia đình” trong 2 năm thực hiện chiến
dịch này (từ 25/11/2009 đến 25/11/2011). Nghĩa là việc tìm kiếm, thống kê, đọc
hiểu những bài báo đó để làm căn cứ tiến hành phân tích, tổng hợp và đưa ra kết
luận.
• Điều tra xã hội học: Điều tra xã hội được thực hiện qua bảng hỏi với 100
mẫu được thực hiện với đối tượng ở nhiều thành phần khác nhau (giới tính, độ
tuổi, nghề nghiệp, trình độ văn hóa…).
Đây là phương pháp phụ được thực hiện nhằm tìm hiểu sự quan tâm của công
chúng báo chí đối với chiến dịch truyền thông “phòng chống bạo lực gia đình”.
Đồng thời thăm dò quan điểm, sự đánh giá của họ đối với vai trò của BMĐT

dung truyền thông bao gồm các hành động trình bày kinh nghiệm, hiểu biết,
đưa ra lời khuyên hay mệnh lệnh, hoặc câu hỏi. Các hành động này được thể
hiện qua nhiều hình thức như động tác, bài phát biểu, bài viết, hay bản tin
truyền hình. Mục tiêu có thể là cá nhân khác hay tổ chức khác, thậm chí là
chính người/tổ chức gửi đi thông tin
(8)

Chiến dịch truyền thông là một kế hoạch dài hạn và tổng lực nhằm chuyển tải một
thông điệp chính, chủ yếu của một vấn đề xã hội cần được quan tâm nào đó tới mọi
người thông qua các phương tiện thông tin đại chúng như báo chí, truyền hình,
Internet…Chiến dịch truyền thông được thực hiện nhằm 3 mục đích chính, đó là:
• Nhằm gây ảnh hưởng lên công luận;
• Để thuyết phục, gây ảnh hưởng đến các nhà lãnh đạo;
• Tạo ra các cuộc tranh luận trong xã hội.
Trong thời đại bùng nổ thông tin và cạnh tranh mạnh mẽ như ngày nay, một sản
phẩm có chất lượng tốt, mẫu mã đẹp, giá cả hợp lý nhưng thiếu quảng bá, kênh
13
phân phối thì cũng khó tiêu thụ. Một chính sách của Đảng hay một văn bản pháp
luật của nhà nước rất khó đi vào đời sống nhân dân nếu như không có các phương
tiện truyền thông đại chúng. Và những phong trào lớn, những câu khẩu hiệu hành
động cho những phong trào vì xã hội đó sẽ thực hiện thiếu hiệu quả nếu như không
chuyển tải thông qua các chiến dịch truyền thông. Tất nhiên, tùy vào từng trường
hợp, tính chất của vấn đề mà quyết định có nên thực hiện một chiến dịch truyền
thông hay không.
Chúng ta đã từng biết đến những chiến dịch truyền thông như: “Người Việt dùng
hàng Việt”, “Xoa dịu nỗi đau da cam”, “chống hàng giả”, “biển Đông ra thế
giới”…Sau một thời gian thực hiện, những chiến dịch ấy đã cho thấy sức tác động
mạnh mẽ của mình đến dư luận xã hội thông qua ưu thế của việc sử dụng các
phương tiện truyền thông đại chúng.
2.1.2. Về bạo lực gia đình.

Bạo lực trong gia đình tồn tại dưới nhiều hình thức, từ việc sử dụng sức lực, vật
dụng để đánh đập gây thương tích, tổn hại về thể chất cho các thành viên khác;
dùng quyền lực để kiểm soát, khống chế, cấm đoán các thành viên khác về nhiều
mặt; cưỡng bức trong quan hệ tình dục, nhất là ép buộc người phụ nữ làm những
việc liên quan đến tình dục trái với mong muốn của họ; dùng lời nói nhục mạ,
chửi mắng, đe dọa hoặc có hành vi ruồng rẫy, bỏ rơi, không quan tâm lẫn nhau
cho đến cố tình đập phá, làm hư hỏng tài sản chung; tiêu xài hoang phí không
15
nhằm mục đích phục vụ đời sống gia đình, … đều ảnh hưởng lâu dài đến sức
khỏe, tâm lý, tình cảm của mỗi cá nhân. Đặc biệt, đối với trẻ em bạo lực còn ảnh
hưởng nghiêm trọng đến sự hình thành nhân cách, hạn chế những cơ hội để trẻ em
có một cuộc sống bình thường và nhất là tương lai của các em sau này.
2.1.3. Chiến dịch truyền thông “Phòng chống bạo lực gia đình”.
Từ năm 2008, Trung tâm Sáng kiến Sức khoẻ và Dân số (CCIHP) bắt đầu hợp tác
với các tổ chức khác như Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (MoCST), các cơ quan
của Liên Hợp Quốc, các Tổ chức Hợp tác Quốc tế, các Tổ chức Phi chính phủ
trong và ngoài nước và các Tổ chức quần chúng khác ở Việt Nam để triển khai
Chiến dịch truyền thông phòng chống bạo lực gia đình gọi tắt là JCC.
Với niềm tin rằng “Nếu nam giới là một phần của vấn đề thì họ sẽ là một phần
của giải pháp”, chiến dịch hướng đến nâng cao nhận thức của mọi người dân nói
chung và nam giới nói riêng trong việc ngăn chặn bạo lực gia đình.
(9)
Chiến dịch Truyền thông phòng chống bạo lực gia đình tại Việt Nam với chủ đề “
Mình là đàn ông” ( I am a man) được chính thức phát động vào ngày 25/11/2009
nhân dịp kỉ niệm ngày Thế giới xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ. Chiến dịch này do
Vụ Gia đình (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - MOCST), Tổ chức Hòa bình và
Phát triển( PyD) - tổ chức phi chính phủ vì sự phát triển của Tây Ban Nha, các tổ
chức quần chúng, Liên hợp quốc, và rất nhiều các tổ chức phi chính phủ trong
nước và quốc tế khác phối hợp thực hiện.
Mục tiêu của chiến dịch là kêu gọi nam giới tham gia một cách tích cực vào các

chuyển tải thông tin không hạn chế, với cách lưu trữ thông tin dưới dạng dữ liệu
17
và siêu văn bản, khả năng siêu liên kết- các bài báo được tổ chức thành từng lớp,
có cớ chế “nở” ra với số trang không hạn chế…”
(2)
BMĐT là một tổ chức chính trị xã hội nhất định, được cấp phép hoạt động, phục
vụ công tác tư tưởng, lợi ích của Tổ quốc và nhân dân, hoạt động theo luật Báo
chí. Nội dung của BMĐT được chọn lọc, đa dạng (mọi vấn đề của đời sống). Tính
thời sự của thông tin cao, có thể đồng thời với sự kiện xảy ra. Mỗi tờ BMĐT được
thiết kế theo chuyên trang, chuyên mục, bắt mắt nhưng đảm bảo tính chính trị của
trật tự thông tin. Chính vì thế mà công chúng của BMĐT rất đa dạng, đại chúng,
có sự quan tâm đến những vấn đề liên quan đến quyền lợi của mình hoặc đất
nước. Công chúng của BMĐT cũng có sự phản hồi nhanh, hiệu quả, đóng góp
lượng thông tin lớn cho tòa báo, có nhu cầu thông tin cao, coi đó như món ăn tinh
thần hàng ngày.
(1)
Sự ra đời của BMĐT đã làm thay đổi thói quen tiếp nhận thông tin trước đây của
một bộ phận công chúng đọc giả. Nếu như trước đây công chúng phải chờ đến một
thời điểm nhất định trong ngày, thường là buổi sáng để cầm một tờ báo in trong tay
và đọc nó, hoặc phải chờ đến một giờ nhất định để xem một chương trình trên ti vi
hay trên đài phát thanh. Thì nay, với sự ra đời và phát triển vượt bậc của công nghệ
internet, BMĐT có thể đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng vào bất cứ thời
điểm nào trong ngày chỉ qua một cái kích chuột.
Cùng với sự phát triển chóng mặt của các công nghệ kết nối, giúp đẩy nhanh tốc
độ truy tải, số lượng các tờ BMĐT cũng nở rộ khắp nơi trên thế giới, truyền tải
thông tin dưới mọi hình thức mà các loại báo truyền thống cung cấp. Có thể coi
BMĐT hiện nay là sự hội tụ của cả báo giấy (text), báo tiếng (audio) và báo hình
(video). Người lướt web không chỉ được cập nhật tin tức dưới dạng chữ viết mà
còn có thể nghe rất nhiều kênh phát thanh và xem truyền hình ngay trên các
website báo chí.

• Tranh ảnh
• Đồ hình (sơ đồ, bản đồ, biểu đồ…)
• Video và hình ảnh động
• Audio
• Các box thông tin, tư liệu
• Các đường link
Cấu trúc này khiến người đọc dễ tiếp nhận, thỏa mãn và phù hợp với mọi ý thích,
thói quen và cách thức tiếp nhận thông tin của công chúng. Tùy vào sự quan tâm
mà độc giả có thể đọc toàn bộ, cũng có thể chỉ lướt qua tit, đọc qua sapô, xem
tranh ảnh, nghe audio…Với cấu trúc nhiều cửa, bài viết sẽ thông thoáng và đẹp
mắt hơn về mặt hình thức. Về mặt nội dung, nhà báo sẽ có cơ hội tổ chức dữ liệu,
sự kiện theo những cách khác nhau. Điều này giúp công chúng có thêm nhiều sự
lựa chọn để dễ dàng tiếp nhạn nhanh và toàn diện thông tin.
* Về mặt ngôn ngữ trên BMĐT:
Ngôn ngữ BMĐT đương nhiên phải mang trong mình những tính chất, đặc trưng
của ngôn ngữ Báo chí nói chung như: Tính chính xác, tính thời sự, tính ngắn gọn,
tính đại chúng. Song bên cạnh đấy, ngôn ngữ BMĐT cũng có một số nét đặc trưng
riêng biệt.
(3)
Ngôn ngữ BMĐT là ngôn ngữ đa phương tiện: Với loại hình báo chí
này thì chữ viết, hình ảnh, âm thanh, tiếng động…đều có thể chuyển hóa thành
ngôn ngữ thông tin. Trên một tác phẩm BMĐT, công chúng có thể tiếp nhận
thông tin bằng cả 3 cách: đọc, nghe và xem Điều này đã tạo ra hiệu quả vượt bậc
khiến công chúng vừa thu nhận được một lượng thông tin phong phú, hấp dẫn,
vừa cảm thấy hài lòng khi khi được quyền chủ động tiếp nhận theo cách riêng của
mình.
•
Là sự kết hợp nhiều phong cách trong nhiều lớp thông tin: Những văn bản mà
công chúng BMĐT được tiếp nhận là những văn bản đặc biệt- siêu văn bản. Từ
20

"lướt mắt." Một nguyên nhân thường được dẫn ra là người ta đọc báo khi có thể
gác hẳn việc sang một, còn đa phần những người đọc tin trên web là khi đang
làm việc. Thực tế này dẫn đến một thực tế khác là ai cũng muốn xem cho nhanh
21
kẻo sếp đến sau lưng ngó vào thì phiền. Những người đã xem lướt lại có tinh
thần cảnh giác với một ông sếp tò mò thì sẽ chỉ dành cho mỗi tin/bài khoảng vài
giây.
- Chính vì vậy, các tin-bài trên báo điện tử nên lưu ý một số điểm sau:
+ Chớ có lòng vòng, hãy nói thẳng vào câu chuyện chính (Nàng cắt tóc bán lấy tiền
mua đồng hồ cho chàng, còn chàng bán đồng hồ để mua lược cho nàng);
+ Độc giả không chỉ muốn biết ai, cái gì, ở đâu và khi nào mà cả tại sao. (Tại sao
nhà nước tăng thuế. Điều này có ý nghĩa gì với cuộc sống hàng ngày?);
+ Dùng các đoạn ngắn (mỗi đoạn một ý);
+ Dùng câu chủ động, không lạm dụng tính từ và phó từ;
+ Với những bài dài, nên có những tiểu đề mục chứa đựng thông tin (Cách này vừa
tạo ra những điểm nghỉ cho mắt, vừa lôi kéo độc giả đọc tiếp);
+ Có thể dùng font đậm (bold) để nhấn mạnh những điểm quan trọng (nhưng
không nên lạm dụng);
+ Dùng bullet cho các danh mục (Nhìn thoáng là biết từng điểm, rất rõ ràng);
+ Nên có ảnh hoặc hình minh họa, dù nhỏ (Không chỉ có ý nghĩa trang trí đâu, bởi
người ta đã có câu "nhìn con bò chứ không nói con bò");
+ Hãy luôn đặt câu hỏi: "Thông tin này có thể làm thành đồ thị, bảng biểu, hình
minh họa không?" (nếu thấy nên làm biểu, bảng thì còn chần chừ gì nữa.)
+ Dùng các đường link để bổ sung thêm chi tiết mà không cần phải viết thêm
(nhưng nhớ phải kiểm tra chắc chắn rằng đường link dẫn đến tin-bài đó).
(6)
22
• Tăng cường thông tin lý giải và định hướng.
Thực tế là có tờ báo luôn tỏ ra là người đưa tin nhanh, sớm và nhiều nhất nên cứ
khi có diễn biến mới nhất về sự việc, sự kiện nào đó là cập nhật một cách nhanh

+ Trung thực: Tít phải phản ánh trung thực nội dung và sắc thái của câu chuyện và
phải phù hợp với ảnh hoặc đồ họa kèm theo bài. Bài viết về vấn đề gì và mào đầu
của bài viết như thế nào? Lấy ý tưởng từ mào đầu của bài viết để rút tít nhưng
không đơn thuần sao chép lại mào đầu đó.
+ Chính xác: Chính xác ở đây bao hàm cả về nội dung lẫn hình thức (chính tả, ngữ
pháp). Nếu tít của bài báo sai, độc giả cũng sẽ nghĩ rằng toàn bộ bài báo cũng sai.
Trước hết, phải đảm bảo chắc chắn rằng nội dung của tít là chính xác: Ngày tháng,
số liệu, tên người…phải chính xác tuyệt đối như thông tin nêu trong bài.
+ Hấp dẫn: Tít phải thu hút độc giả, làm họ muốn đọc bài viết, vì vậy cần sử dụng
từ ngữ sắc sảo và hấp dẫn.
+ Hình thức đẹp: Tít phải vừa vặn với khoảng trống dành cho tít ở trên báo. Tít
cũng phải trông đẹp mắt, hợp với các tít khác trên báo cũng như các tít phụ.
- Một tít hay cần phải đáp ứng được những yếu tố sau như sau:
+ Sáng sủa, dễ hiểu: dùng từ đơn giản, cụ thể, không viết tắt.
+ Ngắn, mạnh, trực tiếp: loại bỏ những chi tiết phụ, rườm rà. Đi thẳng vào vấn
24
đề chính, dùng từ mạnh, liên quan đến bài, không dùng tính từ, trạng từ, dùng
câu thể chủ động, khẳng định. Có thể bỏ qua động từ. Tránh dùng chấm than, vì
nó không thay thế được những từ mạnh.
+ Hạn chế dùng dấu chấm câu, trừ dấu hai chấm.
+ Không dùng câu hỏi.
+ Chính xác, trung thực. Không thay thế nội dung bằng hình thức. Không nói quá.
+ Thích hợp, độc đáo: một tít chỉ được dùng cho một bài báo. Tít là riêng biệt.
+ Phù hợp với thể loại: tít phải phù hợp với bài báo, với giọng điệu của nó, với
phong cách, với thể loại báo chí. Dùng trích dẫn đối với thể loại phỏng vấn, điều
mắt thấy tai nghe với thể loại phóng sự hay công thức với xã luận.
• Không bao giờ quên Sapô.
- Sapô (Chapeau) trong tiếng Pháp có nghĩa là “cái mũ”. Qủa thật, sapô có phần
nào đó giống như cái mũ của bài báo. Nó nằm ở trên phần nội dung của bài báo và
dưới tít chính, tạo cho bài báo sự chỉn chu trước khi xuất hiện trước công chúng.