ÐÁP ỨNG MIỄN DỊCH QUA
TRUNG GIAN TẾ BÀO
(Kỳ 2)
1.1.1. Pha mẫn cảm
Pha mẫn cảm liên quan đến sự tăng sinh mạnh mẽ của các tế bào Th và sự
sản xuất IL-2. Ta có thể đo lường được pha mẫn cảm bằng cách sử dụng phản ứng
lympho hỗn hợp in vitro hoặc phản ứng mô ghép chống túc chủ in vivo. Trong pha
mẫn cảm, các tế bào Tc trải qua một loạt sự kiện biệt hoá liên tiếp nhau để tạo ra
các lympho T gây độc thực hiện.
Hình 13-1: Pha mẫn cảm của đáp ứng miễn dịch qua trung gian là các
lympho T gây độc. Sự hoạt hoá và tăng sinh một cách mạnh mẽ các tế bào Th sẽ
dẫn đến tăng IL-2 cục bộ. Khi có IL-2 thì các tế bào Tc mà đã tương tác với các
phức hợp kháng nguyên-phân tử hoà hợp mô chủ yếu lớp I trên màng của các tế
bào đích sẽ được hoạt hoá và biệt hoá thành các lympho T gây độc. Trong pha
thực hiện sau đó thì các lympho T gây độc này sẽ phá huỷ các tế bào đích đặc
hiệu.
Phản ứng lympho hỗn hợp
Việc phân tích các cơ chế liên quan đến quá trình tan tế bào đích bởi
lympho T gây độc trở nên khả thi nhờ tiến bộ trong các thử nghiệm nhằm tạo ra
các tế bào này. Năm 1965 Ginsburg .X và Sachs .D.H đã nhận thấy rằng khi nuôi
các lympho bào của chuột cống trên một lớp đơn gồm các nguyên bào sợi của
chuột nhắt thì thấy các lympho của chuột cống tăng sinh và phá vỡ các nguyên bào
sợi của chuột nhắt. Năm 1970 người ta khám phá ra rằng cũng có thể tạo ra được
các lympho T gây độc chức năng bằng cách nuôi đồng thời các tế bào lách khác
gien cùng loài trong một hệ thống gọi là phản ứng lympho hỗn hợp. Các tế bào
lympho khi được nuôi hỗn hợp sẽ diễn ra quá trình chuyển dạng non đi và tăng
sinh mạnh mẽ. Có thể ước lượng được mức độ tăng sinh tế bào bằng cách cho
thêm [3H] thimidine vào môi trường nuôi cấy và theo dõi lượng chất đồng vị
phóng xạ dùng để đánh dấu này được thu nạp vào ADN của tế bào trong thời kỳ
các tế bào phân chia. Khi nuôi hỗn hợp thì cả hai quần thể lympho khác gien cùng
loài đều tăng sinh trừ khi một trong hai quần thể bị làm cho trở nên không đáp ứng
Haplotyp c
ủa
MHC
Haplotyp c
ủa
MHC
Chỉ
số
L
ớp
I
L
ớp
II
Xử lý
L
ớp
I
L
ớp
II
Xử lý
kích
thích*
s k Không
s k Không