Giáo án Ngữ văn 10 - Ban KHTN&CB Tiết 78- Tóm tắt văn bản thuyết minh
Tiết 76 TãM T¾T V¡N B¶N THUYÕT MINH
Ngày soạn 30-3-2010
Người soạn : Lê Xuân Chiến
A- Mục tiêu bài học: Giúp HS:
- Ôn tập và củng cố kĩ năng tóm tắt vă bản nói chung.
- Rèn luyện kĩ năng tóm tắt văn bản thuyết minh và so sánh sánh với việc tóm tắt văn bản tự sự.
- Củng cố các kĩ năng tổng hợp về văn bản thuyết minh.
B- Tiến trình dạy học:
1- Ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra bài cũ: Đọc đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ, nêu chủ đề của đoạn trích này.
3- Bài mới:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Yêu cầu cần đạt
- Gợi dẫn 1: Trong thực tế, do
điều kiện thời gian và công tác,
không phải lúc nào chúng ta cũng
có thể đọc nguyên văn một văn
bản thuyết minh cho người khác
nghe, mà đôi khi phải tóm tắt sao
cho ngắn gọn, đủ ý để người nghe
có thể nhanh chóng nắm được
những thông tin chính về đối
tượng. Nói cách khác, tóm tắt văn
bản thuyết minh vừa là đòi hỏi
của cuộc sống, vừa là một hệ
thống các thao tác kĩ năng của
môn làm văn.
- Đọc mục I SGK, nghe
gợi dẫn của GV, từ đó rút
ra mục đích, yêu cầu của
việc tóm tắt VB thuyết

II.Cách tóm tắt một văn bản thuyết minh
1. Văn bản thuyết minh về một sự vật (nhà
sàn), một kiểu công trình kiến trúc dùng để
ở của người dân miền núi (đối tượng thuyết
minh).
2. Văn bản giới thiệu về nguồn gốc, kiến
trúc và giá trị sử dụng của nhà sàn (đại ý).
3. Văn bản có thể chua làm 3 phần:
a. Mở bài:
+ Từ đầu đến văn hoá cộng đồng: định
nghĩa và nêu mục đích sử dụng của nhà sàn;
b. Thân bài:
- Tiếp theo đến nhà sàn: thuyết minh nguồn
gốc, cấu tạo và công dụng của nhà sàn.
c. Kết bài:
- Đoạn còn lại: khẳng định giá trị thẩm mĩ
của nhà sàn.
4. Tóm tắt: Nhà sàn là công trình kiến trúc
có mái che dùng để ở hoặc sử dụng vào một
số mục đích khác. Toàn bộ nhà sàn được
GV Lê Xuân Chiến - Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng - Quảng Nam Trang 1/3
Giáo án Ngữ văn 10 - Ban KHTN&CB Tiết 78- Tóm tắt văn bản thuyết minh
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Yêu cầu cần đạt
- GV yêu cầu HS nhận xét,
sửa chữa bài tập làm trên
bảng.
- GV kết luận kết quả tóm
tắt.
nháp.
- HS nhận xét, sửa chữa,

1. Giáo viên hướng dẫn học sinh lập bảng so sánh:
Văn bản
So sánh
Tóm tắt văn bản tự sự Tóm tắt văn bản thuyết minh
Giống nhau - Là hình thức rút gọn văn bản - Là hình thức rút gọn văn bản
Khác nhau:
+ Mục đích: Hiểu được tác phẩm
+ Cách thức: Dựa vào sự việc chính
và nhân vật chính.
+ Quy trình: Bốn bước có nội dung
cụ thể không giống với các nội dung
của tóm tắt văn bản thuyết minh.
+Nhận thức được đối tượng
+Dựa vào định nghĩa, dữ liệu, thông số, số
liệu, nhận định.
+Bốn bước có nội dung cụ thể khác với tóm
tắt văn bản tự sự.
2. Hướng dẫn học sinh làm bài tập: Bài tập 1/tr.71
a. Xác định đối tượng thuyết minh của văn bản:
- Đối tượng thuyết minh của văn bản Tiểu dẫn bài Thơ hai- cư của Ba-sô là tiểu sử, sự nghiệp nhà thơ
Ma-su-ô Ba-sô và những đặc điểm thể thơ hai-cư.
b.Bố cục của văn bản:
- Đoạn 1: từ đầu đến M.Si-ki (1867-1902): Tóm tắt tiểu sử và giới thiệu những tác phẩm của Ma-su-ô
Ba-sô.
- Đoạn 2: phần còn lại: Thuyết minh về đặc điểm nội dung và nghệ thuật của thơ hai-cư.
c.Viết đoạn văn tóm tắt:
*Tham khảo:
GV Lê Xuân Chiến - Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng - Quảng Nam Trang 2/3
Giáo án Ngữ văn 10 - Ban KHTN&CB Tiết 78- Tóm tắt văn bản thuyết minh
Ma-su-ô Ba-sô là nhà thơ hàng đầu của Nhật Bản. ông sinh ra ở U-e-nô, xứ I-ga trong một gia