S GD&T VNH PHC

CHNH THC
K THI CHN HSG LP 10 THPT NM HC 2009-2010
THI MễN: NG VN
Dnh cho hc sinh cỏc trng THPT khụng chuyờn
Thi gian lm bi: 180 phỳt, khụng k thi gian giao
Câu 1: (3,0 điểm)
Bình luận câu châm ngôn: Thời gian là vàng.
Câu 2: (7,0 điểm)
Hai tác phẩm Cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi và Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm
đều là những bài thơ viết về cuộc sống ẩn dật.
Anh, chị hãy phân tích vẻ đẹp của nhân vật trữ tình trong hai bài thơ. Trên cơ sở
hiểu biết về thời đại và cuộc đời các tác giả, lí giải sự khác nhau trong quan niệm ẩn dật
của hai nhà thơ.
Ht
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh Số báo danh
S GD&T VNH PHC

K THI CHN HSG LP 10 THPT NM HC 2009-2010
HNG DN CHM MễN: NG VN
Dnh cho hc sinh cỏc trng THPT khụng chuyờn

Hng dn chm cú 03 trang
Cõu 1: (3,0 im)
I. Yêu cầu về kĩ năng
Hiểu đề bài, biết cách làm bài nghị luận xã hội về một t tởng đạo đức, lối sống. Bố cục chặt
chẽ, diễn đạt dễ hiểu, dẫn chứng chọn lọc; không mắc lỗi dùng từ, ngữ pháp.
II. Yêu cầu về ni dung
1. Giải thích: Thời gian là cách đo vòng quay của Trái Đất, đợc chia thành phút, giờ, tháng,

Bit vn dng cỏc thao tỏc ngh lun: gii thớch, phõn tớch, chng minh, so sỏnh thun thc.
II. Yêu cầu về nội dung
Trên cơ sở cảm thụ tác phẩm cùng những hiểu biết về thời đại và cuộc đời tác giả, thí
sinh cần làm rõ các ý sau :
1. Nét chung
- Cả hai nhà thơ đều có lòng vì nớc, vì dân.
- Cả hai đều rũ bỏ danh lợi, về ở ẩn, hoà đồng với thiên nhiên để di dỡng tinh thần.
2. Vẻ đẹp riêng
- Giới thuyết hoàn cảnh ra đời của hai bài thơ.
- Trong bài thơ Cảnh ngày hè, trong cái nhìn của Nguyễn Trãi, cảnh sắc thiên nhiên rạo rực,
căng tràn, ngồn ngộn sức sống, thể hiện tình cảm mãnh liệt của nhà thơ với đời, với ngời. Đặc
biệt, câu mở đầu bài thơ cho thấy, ở Nguyễn Trãi, cảnh nhàn nhng tâm không nhàn. Cái nhàn
của Nguyễn Trãi trong Cảnh ngày hè là cái nhàn bất dắc dĩ. Tấm lòng của Nguyễn Trãi là tấm
lòng u quốc, ái dân sâu sắc, thờng trực, cuồn cuộn. Làm sao để dân giàu, nớc mạnh là ớc mơ, là
nỗi trăn trở suốt đời của Nguyễn Trãi.
- Trong bài Nhàn, Nguyễn Bỉnh Khiêm vui trọn với thiên nhiên. Cảnh vật trong thơ ông hiện
lên yên bình, thanh thản. Hình tợng nhân vật trữ tình hiện lên trong tâm thế nhàn tản, ung dung,
sống với những điều bình dị, sẵn có nơi thôn dã. Thái độ của Nguyễn Bỉnh Khiêm là không v-
ớng bận việc đời, coi thờng công danh. Cái nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm là cái nhàn của ngời
đã thoát vòng tục luỵ, đã giác ngộ đợc quy luật thời thế công thành thân thoái.
3. Lí giải sự khác nhau
- Không phải Nguyễn Trãi không thấu hiểu quy luật công thành thân thoái, nhng thời
Nguyễn Trãi là thời khởi đầu nhà Lê, đất nớc ta vừa độc lập sau hơn hai mơi năm đô hộ của
giặc Minh, tình hình còn nhiều khó khăn nhng mang tiềm lực phát triển, rất cần có bàn tay hiền
tài kiến thiết. Tấm lòng của Nguyễn Trãi là tấm lòng nhân nghĩa dạt dào, u quốc ái dân nhng
không đợc tin dùng nên ông phải trở về. Dù sống giữa quê hơng trong cảnh nhàn rỗi, vui với
cảnh đẹp và cuộc sống thôn quê nhng tấm lòng ông vẫn luôn hớng về đất nớc, nhân dân. Ông
không cam tâm nhàn tản để an hởng riêng mình mà chấp nhận xả thân cống hiến cho đất nớc.
- Không phải Nguyễn Bỉnh Khiêm không quan tâm đến thế sự so với Nguyễn Trãi, mà thời đại
của ông là thời trớc Lê Trung Hng, là giai đoạn chế độ phong kiến đã suy tàn, nhiều thối nát,