BÀI GIẢNG NGỮ VĂN 12
Kiểm tra bài cũ
Kiểm tra bài cũ
Tóm tắt truyện ngắn
Tóm tắt truyện ngắn
Vợ chồng A Phủ
Vợ chồng A Phủ
, cho biết
, cho biết
hoàn cảnh sáng tác của truyện ngắn này?
hoàn cảnh sáng tác của truyện ngắn này?
•
Tóm tắt:
Tóm tắt:
•
Hoàn cảnh sáng tác: Cuối năm 1952 Tô Hoài
Hoàn cảnh sáng tác: Cuối năm 1952 Tô Hoài
đi với bộ đội vào chiến dịch Tây Bắc, chuyến
đi với bộ đội vào chiến dịch Tây Bắc, chuyến
đi kéo dài 18 tháng đã để lại cho nhà văn
đi kéo dài 18 tháng đã để lại cho nhà văn
những ấn tượng sâu sắc, tình cảm tốt đẹp, sau
những ấn tượng sâu sắc, tình cảm tốt đẹp, sau
chuyến đi này TH viết tập Truyện Tây Bắc ( )
chuyến đi này TH viết tập Truyện Tây Bắc ( )
Em cú nhận xột gỡ về cỏch vào truyện của TH
ở truyện ngắn Vợ chồng A Phủ ?
•
Tô Hoài vào truyện với những lời kể đẹp như thơ, thoang
thoảng hương của núi rừng TB. Xong cũng gợi lên một sự
vắng lặng “ Ai ở xa về ”
ễng chỉ được học hột bậc tiểu học
ễng chỉ được học hột bậc tiểu học
- Đề tài là khung cảnh nụng thụn và
- Đề tài là khung cảnh nụng thụn và
hỡnh tượng người nụng dõn.
hỡnh tượng người nụng dõn.- Tỏc phẩm chớnh: 2 tập truyện
- Tỏc phẩm chớnh: 2 tập truyện
ngắn: “Nờn vợ nờn chồng” (1955) và
ngắn: “Nờn vợ nờn chồng” (1955) và
“Con chú xấu xớ” (1962).
“Con chú xấu xớ” (1962).
2. Tỏc phẩm
2. Tỏc phẩm
a) Xu
a) Xu
ất xứ, hoàn cảnh sỏng tỏc.
ất xứ, hoàn cảnh sỏng tỏc.- “
- “
Vợ nhặt
Vợ nhặt
” cú
” cú
tiền thõn
ời
đ
đ
ời khinh bỉ.
ời khinh bỉ.
-Chỉ một vài câu bông
Chỉ một vài câu bông
đ
đ
ùa mà Tràng lại nhặt
ùa mà Tràng lại nhặt
đư
đư
ợc vợ trong nạn
ợc vợ trong nạn
đ
đ
ói khủng khiếp n
ói khủng khiếp n
ă
ă
m 1945.
m 1945.
-Việc Tràng nhặt
ón nàng dâu mới, họ chỉ nói toàn chuyện
ón nàng dâu mới, họ chỉ nói toàn chuyện
vui.
vui.
-Tác phẩm kết thúc ở chi tiết vào buổi sáng hôm sau tiếng trống
Tác phẩm kết thúc ở chi tiết vào buổi sáng hôm sau tiếng trống
thúc thuế dồn dập, quạ
thúc thuế dồn dập, quạ
đ
đ
en bay vù nh
en bay vù nh
ư
ư
mây
mây
đ
đ
en. Thị nói về
en. Thị nói về
chuyện Việt Minh phá kho thóc Nhật và Tràng nhớ lại hình ảnh
chuyện Việt Minh phá kho thóc Nhật và Tràng nhớ lại hình ảnh
lá cờ
lá cờ
đ
đ
ỏ sao vàng bay phấp phới hôm nào.
ơ
ơ
.
.
Kim Lân kết hợp hai khái niệm
Kim Lân kết hợp hai khái niệm
đ
đ
ối lập tạo
ối lập tạo
nên nhan
nên nhan
đ
đ
ề, thân phận con ng
ề, thân phận con ng
ư
ư
ời nh
ời nh
ư
ư
cọng r
cọng r
ơ
ơ
ợc vợ.
ợc vợ.- Ng
- Ng
ư
ư
ời nh
ời nh
ư
ư
Tràng nuôi thân nuôi mẹ chẳng xong lại
Tràng nuôi thân nuôi mẹ chẳng xong lại
còn
còn
đ
đ
èo bòng.
èo bòng.- Con ng
- Con ng
ư
ư
ời
ời
đ
đ
ư
ư
ởng của tác phẩm.
ởng của tác phẩm.
Hãy nêu tình huống truyện của tác phẩm Vợ Nhặt?+ Tình huống truyện
+ Tình huống truyện
d) Diến biến của cuộc hôn nhân
d) Diến biến của cuộc hôn nhân- Hôn nhân không có tình yêu, xuất phát từ những lời
- Hôn nhân không có tình yêu, xuất phát từ những lời
đ
đ
ùa cợt, từ cái
ùa cợt, từ cái
đ
đ
ói, miếng
ói, miếng
ă
ă
n.
n.- Cảnh
ĩa muối
ă
ă
n với cháo và một nồi chè khoán (món
n với cháo và một nồi chè khoán (món
ă
ă
n
n
đ
đ
ặc biệt
ặc biệt
đ
đ
ón
ón
con dâu).
con dâu).
Hạnh phúc không chỉ nhuốm trong h
Hạnh phúc không chỉ nhuốm trong h
ươ
ươ
ng vị
ng vị
đ
ng và lòng nhân ái, niềm tin
vào t
vào t
ươ
ươ
ng lai của ng
ng lai của ng
ư
ư
ời dân lao
ời dân lao
đ
đ
ộng
ộng
Qua sự phân tích trên,
hãy rút ra ý nghĩa của tình huống truyện?
- Đầu n
- Đầu n
ă
ă
m 1940 phát xít Nhật nhảy vào Đông D
m 1940 phát xít Nhật nhảy vào Đông D
ươ
ươ
ng,
ng,
nhân dân ta lâm vào tình thế một cổ hai tròng:
nhân dân ta lâm vào tình thế một cổ hai tròng:
ơ
n
n
đ
đ
ến Quảng Trị
ến Quảng Trị
nhân dân lâm vào nạn
nhân dân lâm vào nạn
đ
đ
ói khủng khiếp, h
ói khủng khiếp, h
ơ
ơ
n 2 triệu
n 2 triệu
ng
ng
ư
ư
ời chết
ời chết
đ
đ
ói thê thảm.
ói thê thảm.
Bằng kiến thức lịch sử
Bằng kiến thức lịch sử
đ
- Không khí “vẩn lên mùi ẩm thối của rác r
- Không khí “vẩn lên mùi ẩm thối của rác r
ư
ư
ởi
ởi
và mùi gây của xác ng
và mùi gây của xác ng
ư
ư
ời”.
ời”. - Âm thanh: “tiếng quạ trên mấy cây gạo ngoài
- Âm thanh: “tiếng quạ trên mấy cây gạo ngoài
bãi chợ cứ gào lên từng hồi thê thiết”.
bãi chợ cứ gào lên từng hồi thê thiết”.- ánh sáng: “nhá nhem”, “hai bên dãy phố, úp
- ánh sáng: “nhá nhem”, “hai bên dãy phố, úp
xúp, tối om, không nhà nào có ánh
xúp, tối om, không nhà nào có ánh
đ
đ
èn, lửa”.
èn, lửa”.
ói khát, cuộc sống ng
ói khát, cuộc sống ng
ư
ư
ời dân
ời dân
đ
đ
i vào ngõ cụt.
i vào ngõ cụt.
Khung cảnh n
Khung cảnh n
ă
ă
m
m
đ
đ
ói
ói
hiện lên nh
hiện lên nh
ư
ư
thế nào ở trong tác phẩm?
thế nào ở trong tác phẩm?
c) Con ng
c) Con ng
ư
- Những ng
- Những ng
ư
ư
ời
ời
đ
đ
ói: “bồng bế dắt díu nhau lên xanh
ói: “bồng bế dắt díu nhau lên xanh
xám nh
xám nh
ư
ư
những bóng ma, nằm ngổn ngang khắp lều
những bóng ma, nằm ngổn ngang khắp lều
chợ”
chợ”- “Ng
- “Ng
ư
ư
ời
ời
đ
đ
ói dật dờ
ươ
ng, trần gian ngấp
ng, trần gian ngấp
nghé miệng vực âm phủ,
nghé miệng vực âm phủ,
đ
đ
ời ng
ời ng
ư
ư
ời, kiếp nhân sinh
ời, kiếp nhân sinh
giỗng nh
giỗng nh
ư
ư
một
một
đ
đ
ống tro tàn lạnh ngắt.
ống tro tàn lạnh ngắt.
Chân dung con người năm đói hiện lên như thế nào?
3. Tâm trạng của các nhân vật trong truyện
a.
Ng
Ng
ư
ời
cùng cảnh ngộ. Việc Tràng nhặt
cùng cảnh ngộ. Việc Tràng nhặt
đư
đư
ợc vợ
ợc vợ
đ
đ
em lại
em lại
một chút gì
một chút gì
đ
đ
ó t
ó t
ươ
ươ
i sáng h
i sáng h
ơ
ơ
n cho cuộc sống t
n cho cuộc sống t
ă
ă
m
m
tối th
ư
ời vợ nhặt
ời vợ nhặt* Tr
* Tr
ư
ư
ớc khi gặp Tràng:
ớc khi gặp Tràng:- Đói, cái tên cũng không có.
- Đói, cái tên cũng không có.- Chỉ một thời gian ngắn giữa hai lần gặp, thị
- Chỉ một thời gian ngắn giữa hai lần gặp, thị
đ
đ
ã biến
ã biến
đ
đ
ổi
ổi
đ
đ
ến thảm
cái
cái
đ
đ
ói tàn phá hình hài.
ói tàn phá hình hài.- Tr
- Tr
ơ
ơ
trẽn, “cong cớn, s
trẽn, “cong cớn, s
ư
ư
ng sỉa”: vì miếng
ng sỉa”: vì miếng
ă
ă
n mà sẵn sàng theo không
n mà sẵn sàng theo không
một ng
một ng
ư
ư
ời
ời
đ
ổi:
+ Đi bên cạnh Tràng về xóm ngụ c
+ Đi bên cạnh Tràng về xóm ngụ c
ư
ư
thị có vẻ rón rén e thẹn.
thị có vẻ rón rén e thẹn.+ Về
+ Về
đ
đ
ến nhà: khép nép, ng
ến nhà: khép nép, ng
ư
ư
ợng ngập, chỉ dám “ngồi mớm ở
ợng ngập, chỉ dám “ngồi mớm ở
mép gi
mép gi
ư
ư
ờng”
ờng”+ Sáng hôm sau: thị hoàn toàn thay
+ Sáng hôm sau: thị hoàn toàn thay
đ
ươ
ng yêu,
ng yêu,
đ
đ
ùm bọc của Tràng, mái ấm gia
ùm bọc của Tràng, mái ấm gia
đ
đ
ình
ình
đ
đ
ã cảm hóa
ã cảm hóa
và làm thay
và làm thay
đ
đ
ổi tính cách con ng
ổi tính cách con ng
ư
ư
ời.
ời.
Người vợ nhặt được tác giả miêu tả như thế nào?
Hãy phân tích tâm trạng của thị?
c. Nhân vật Tràng
c. Nhân vật Tràng
- Ngoại hình xoàng xĩnh, thô kệch, dở h
ói, anh sẵn sàng cho
ă
ă
n, sẵn
n, sẵn
sàng chấp nhận khi ng
sàng chấp nhận khi ng
ư
ư
ời
ời
đ
đ
àn bà theo về làm vợ.
àn bà theo về làm vợ.
- Hạnh phúc
- Hạnh phúc
đ
đ
ến bất ngờ khiến Tràng choáng váng. Mới
ến bất ngờ khiến Tràng choáng váng. Mới
đ
đ
ầu anh cũng
ầu anh cũng
chợn nh
chợn nh
ư
ư
ng sau
Tràng, tựa hồ nh
ư
ư
có bàn tay vuốt nhẹ trên sống l
có bàn tay vuốt nhẹ trên sống l
ư
ư
ng”.
ng”.+ Thấm sâu vào tâm hồn “êm ái lửng l
+ Thấm sâu vào tâm hồn “êm ái lửng l
ơ
ơ
nh
nh
ư
ư
ng
ng
ư
ư
ời vừa ở trong
ời vừa ở trong
giấc m
giấc m
ơ
ơ
Hạnh phúc gia
Hạnh phúc gia
đ
đ
ình
ình
đ
đ
ã hoàn thiện nhân cách của nhân vật này.
ã hoàn thiện nhân cách của nhân vật này.
Nhân vật Tràng
Nhân vật Tràng
đư
đư
ợc Kim Lân miêu tả nh
ợc Kim Lân miêu tả nh
ư
ư
thế nào?
thế nào?
Tâm trạng của anh ra sao khi bỗng nhiên mình có vợ?
Tâm trạng của anh ra sao khi bỗng nhiên mình có vợ?
d. Nhân vật bà cụ Tứ.
d. Nhân vật bà cụ Tứ.- Lúc
- Lúc
đ
ng ng
ư
ư
ời dâu mới bà nói toàn chuyện vui,
ời dâu mới bà nói toàn chuyện vui,
gieo niềm hy vọng niềm tin yêu cuộc sống của bà sang hai con.
gieo niềm hy vọng niềm tin yêu cuộc sống của bà sang hai con.
Sự quây quần trong bữa
Sự quây quần trong bữa
ă
ă
n ngày
n ngày
đ
đ
ói các nhân vật
ói các nhân vật
đ
đ
ã tìm lại
ã tìm lại
đư
đư
ợc
ợc
niềm an ủi trong sự c
niềm an ủi trong sự c
ư
ư
u mang n
ời trong t
ươ
ươ
ng
ng
lai.
lai.
Nhân vật bà cụ Tứ mang một ý nghĩa
Nhân vật bà cụ Tứ mang một ý nghĩa
đ
đ
iển hình
iển hình
đ
đ
ặc sặc tiêu
ặc sặc tiêu
biểu cho biết bao bà mẹ Việt Nam nghèo: giàu tình th
biểu cho biết bao bà mẹ Việt Nam nghèo: giàu tình th
ươ
ươ
ng, hiểu
ng, hiểu
biết bao dung và không nguôi khát vọng cho con cái
biết bao dung và không nguôi khát vọng cho con cái
đư
n mộc mạc, giản dị.- Khắc họa hình t
- Khắc họa hình t
ư
ư
ợng nhân vật sinh
ợng nhân vật sinh
đ
đ
ộng.
ộng.- Thời gian truyện vận
- Thời gian truyện vận
đ
đ
ộng một cách tự nhiên, từ hoàng hôn
ộng một cách tự nhiên, từ hoàng hôn
ngày hôm tr
ngày hôm tr
ư
ư
ớc
ớc
đ
đ
ến bình minh ngày hôm sau. Hé mở một sự vận
ỏ
sao vàng và hình ảnh từng
sao vàng và hình ảnh từng
đ
đ
oàn ng
oàn ng
ư
ư
ời
ời
đ
đ
i phá kho thóc Nhật Tất
i phá kho thóc Nhật Tất
cả
cả
đ
đ
ang h
ang h
ư
ư
ớng về phía tr
ớng về phía tr
ư
ư
ớc và một ngày mới d
ớc và một ngày mới d
ư
Thảo luận nhóm câu hỏi 6 sgk?
Hình ảnh phá kho thóc Nhật
Hình ảnh phá kho thóc Nhật
Truyện lên án tội ác diệt chủng của bọn thực dân
Truyện lên án tội ác diệt chủng của bọn thực dân
phát xít, phát hiện và khẳng định niềm tin khát
phát xít, phát hiện và khẳng định niềm tin khát
khao hạnh phúc gia đình và niềm tin mãnh liệt
khao hạnh phúc gia đình và niềm tin mãnh liệt
của người dân lao động ở sự sống và tương lai.
của người dân lao động ở sự sống và tương lai.
Chủ đề ?
III. Tổng kết
III. Tổng kết “
“
Vợ nhặt là bài ca về tình ng
Vợ nhặt là bài ca về tình ng
ư
ư
ời của những ng
ời của những ng
ư
ư
ời
ời
nghèo khổ
nghèo khổ