Chương bốn
BBĐ XUNG ĐIỆN ÁP
(BỘ BIẾN ĐỔI ĐIỆN ÁP MỘT CHIỀU THÀNH
MỘT CHIỀU)
4.1 Nguyên lý biến đổi và các phương phương
pháp biến đổi điện áp trung bình của bộ biến
đổi đặt lên tải

t
K
+
u
t
i
t
u
t
(nÐt liÒn)

i
t
(nÐt ®øt)
i
d
i
t
T
ck
t
c

U
d
E
t
-
a
b
Nguyên tắc hoạt động của BBĐ:

R
t
.i
t
+Lt.di
t
/dt+E
t
=U
d

* Khi khoá K đóng
t
u
t
i
t
u
t
(nÐt liÒn)


min
* Khi khoá K mở
R
t
.i
t
+Lt.di
t
/dt+E
t
=0
*Giá trị TB của điện áp
trên tải
d
0
(1/ )
d
t
d
tb ck t
ck
U t
U T u dt
T
= =
∫
U
tb
= γ.U
d

0
(1/ )
d
t
d
tb ck t
ck
U t
U T u dt
T
= =
∫
(*)
U
tb
= γ.U
d
= U
d
.t
đ
.f (**)

-Để thực hiện chức năng khoá đóng cắt K
K
+
i
d
i
t

t
)/(L
t
p)
R
t
.i
t
+L
t
.di
t
/dt+E
t
=U
d

I
đ
(p)=(U
d
-E
t
)/[pL
t
(p+a)]+I
min
/(p+a)
=a(U
d

.di
t
/dt+E
t
=0
p.I
c
(p) - i
c
(0) + a.I
c
(p) = -E
t
/(pL
t
)
I
c
(p)= -E
t
/[pL
t
(p+a)]+I
max
/(p+a)
=-a.E
t
/[pR
t
(p+a)]+I

-at

i
tc
=-( E
t
/R
t
).(1-e
-at
) + I
max
e
-at

I
max
=[(U
d
-E
t
)/R
t
].(1-e
-at
đ
) + I
min
e
-at

t
/R
t
).(1-e
-at
c
)
C = e
-at
đ
;D = e
-at
cI
max
=A+C(AD+B)/(1-DC)
I
min
= (AD+B)/(1-DC)
Vậy ta có:
i
tđ
= [(U
d
-E
t
)/R
t

tđ
= [(U
d
-E
t
)/R
t
].(1-e
-at
)
I
max
=[(U
d
-E
t
)/R
t
].(1-e
-at
đ
)
i
tc
=-(E
t
/R
t
).(1-e
-at

.t
đ
.f
4.1.3.2 Chế độ dòng tải gián đoạn
*Điện áp tức thời
u
t
=U
d
khi K đóng
u
t
=0 khi K mở và D
0
dẫn ;u
t
=E
t
khi K mở và D
0
khoá
*Điện áp trung bình
[ ]
0
0
0 0 0
1 1 1
. . . ( ).
ck d c
T t t t

T1
i
t
i
c
i
Do
C
R
t
i
T2
D
0
L
t
L
u
t
D
E
t
a
T
1
T
2
U
d
i

T
1
T
2
+
U
d
-
i
T1
i
t
i
Do
D
0
u
t
i
c
C
d
T
1
T
2
+
U
d
-

5
4.2.1 Một số sơ đồ mạch động lực

4.2.1.1 Nguyên lý làm việc của BBĐ một chiều-một chiều
sử dụngkhoá đóng cắt bằng tiristor
a) Nguyên lý làm việc sơ đồ 1
T
1
T
2
+
U
d
-
u
T1
i
T1
i
t
i
C
u
C
i
L
i
Do
C
R

-U
d
t
5
t
4
t
3
t
t
2
U
d
t
1
-U
d
t
5
t
4
t
3
u
C
i
C
t
t
2

i
C
u
C
i
L
i
Do
C
R
t
i
T2
D
0
L
t
L
u
t
D
E
t
*Điện áp và dòng điện các phần tử BBĐ
một chiều-một chiều trong một chu kỳ điện áp ra

*Tính chọn các phần tử của BBĐ một
chiều-một chiều
-Chọn các van
-Chọn C và L


4.3.2.2 Các mạch phát sóng chủ đạo
a)Mạch phát sóng chủ đạo dùng vi mạch khuếch đại
thuật toán
R
+
u
ra
C
A
-
R
1
R
2
a
T = 2.R.C.ln[1+(2.R
2
/ R
1
)]

b) Mạch phát sóng chủ đạo dùng vi mạch số 555
+U
cc
=5-15
V
t
T
H

=0,693(R
1
+R
2
)C
T
L
= 0,693R
2
C

c) Mạch phát xung chủ đạo dùng IC số 4044
+U
cc

f
1
Q
4044
10
2
4 5 6 14
f
1
R
Q
11
1
f
2

D
1,2
R
2
-U
cc
u
v
u
rc

b)Nguyên lý hoạt động của sơ đồ
u
v
t
4
t
3
t
2
t
1
0
t
T
ck
u
C1
0
u

2
C
5
G
T1
K
T1
+U
cc1
§iÖn ¸p ®iÒu khiÓn cã gi¸ trÞ ©m
+U
cc2
-U
cc2
u
®k
Tr
4
Tr
5
BAX
2
BAX
1
Tr
3
Tr
6
Tr
1

D
8
D
5
RL
D
7
D
6
R
8
R
7
R
5
R
6
D
3
D
4
u
®kT2
u
®kT1
8 4
R
1
37
6