1
Ch
Ch
ương 3
ương 3
Các hệ thống xác
định chi phí
2
Mục tiêu

Phân biệt hệ thống xác định chi phí theo quy trình
và theo công việc

Nhận dạng các doanh nghiệp sẽ áp dụng mỗi hệ
thống xác định chi phí

Nhận dạng các chứng từ sử dụng trong các hệ
thống xác định chi phí

Hiểu được dòng chảy của chi phí trong mỗi hệ
thống xác định chi phí

Hiểu được các nguyên tắc và phương pháp phân bổ
chi phí

Nắm được nguyên tắc xác định chi phí dựa theo
hoạt động
3
Các hệ thống xác định CP

Hệ thống xác định CP theo công việc

chế biến thực phẩm, rượu bia

Chú ý: Trong thực tế các SP đầu ra của nhiều DN
yêu cầu sử dụng kết hợp cả hai phương pháp này
để theo dõi và tập hợp CP

Có thể so sánh hai phương pháp này như sau:
6
Các hệ thống xác định CP
Theo công việc Theo quá trình
1. CP đơn vị Công việc, đơn đặt
hàng, hợp đồng
Đơn vị vật chất (cái,
chiếc, con…)
2. CP tập hợp theo
Từng công việc Từng bộ phận
3. Sổ sách Bảng CP của công
việc
Báo cáo CP sản
xuất của bộ phận
4. Được sử dụng bởi Người mua hàng Quy trình sản xuất
5. Cho phép tính CP đơn vị SP trong
xác định CP hàng
kho và LN của mỗi
công việc
CP đơn vị SP trong
xác định giá thành
và SP dở dang
Phân biệt hai hệ thống xác định CP
7

CP
nguyên
liệu
CP
lao động
CP
chung
Các chi
phí này
được kế
toán tập
hợp vào
Phiếu
tập
hợp
chi
phí
công
việc
Cơ sở
để
tính
giá
thành
sản
phâm
Yêu
cầu
của
bán

vụ chung
Chênh lệch thiếu
Phân bổ cho các
đối tượng chịu chi
phí
Chênh lệch thừa
Giá thành sản
phẩm hoàn
thành nhập
kho
Giá trị vốn của
hàng đem bán
Thành phẩm
Giá vốn hàng
bán
Xác định CP theo công việc
(Job-order Costing)
10
Xác định CP theo công việc
(Job-order Costing)
Bảng CP theo công việc
MS công việc: A - 143 Ngày bắt đầu: 3/4/09
Ngày kết thúc
Bộ phận B3 SL SP hoàn thành
Hạng mục: Sàn gỗ tàu thủy
NL trực tiếp LĐ trực tiếp CP sản xuất chung
Số CT T.Tiền CT Số giờ T.Tiền Số giờ Tỷ lệ T.Tiền
Tổng hợp CP Số SP hoàn thành
NL trực tiếp Ngày S.lượng Lũy kế
LĐ trực tiếp


Các loại CP NVL trực tiếp, LĐ trực tiếp và CP SXC
thay vì được tập theo hàng trăm công việc khác
nhau, giờ được tập hợp tại một số bộ phận
13
Xác định CP theo quy trình
(Process Costing)

Dòng chảy của chi phí
CP chung
Nguyên liệu
Tiền lương
Giá vốn
hàng bán
Thành phẩm
SP dở dang
của bộ phận A
SP dở dang
của bộ phận B
14
Xác định CP theo quy trình
(Process Costing)

Đặc điểm của kế toán CP theo quy trình

Tài khoản CP sản xuất dở dang được mở chi tiết
cho từng bộ phận

Sản phẩm sau khi hoàn thành ở bộ phận thứ nhất
(A) sẽ được chuyển sang bộ phận tiếp theo (B), và

(Process Costing)
Bộ phận dán
Mức độ hoàn thành
Số
lượng
Nguyên
liệu
Chuyển
đổi
SP dở dang đầu tháng 200 55% 30%
SP sản xuất trong tháng 5,000
SP hoàn thành trong tháng 4,800 100% 100%
SP dở dang cuối tháng 400 40% 25%
18
Xác định CP theo quy trình
(Process Costing)
Bộ phận dán
Nguyên
liệu
Chuyển
đổi
SP hoàn thành trong tháng 4,800 4,800
SP tương đương theo NL (400x40%) 160
SP tương đương theo CĐ (400x25%) 100
K.lượng SP tương đương BP dán 4,960 4,900
Sản phẩm và khối lượng tương đương của Bộ phận
dán được tính:
19
Xác định CP theo quy trình
(Process Costing)

Chuyển
đổi
SP tương đương đầu tháng
- Theo N.liệu: 200sp x (100% - 55%) 90
- Theo C. đổi: 200sp x (100% - 30%) 140
SP s.xuất và hoàn thành trong tháng 4,600 4,600
SP tương đương cuối tháng
- Theo N.liệu: 400sp x 40% 160
- Theo C. đổi: 400sp x 25% 100
Khối lượng SP tương đương 4,850 4,840
22
Xác định CP theo quy trình
(Process Costing)

So sánh hai phương pháp

Phương pháp bình quân trọng số tính gộp cả công
việc và các chi phí của kỳ trước với kỳ này

Phương pháp FIFO tách riêng công việc và các chi
phí của các kỳ với nhau
23
Xác định CP theo quy trình
(Process Costing)

Ưu và nhược điểm của từng phương pháp
Phương pháp Ưu điểm Nhược điểm
BQ trọng số
- Ứng dụng kế
toán máy dễ dàng

Tính chi phí đơn vị theo khối lượng SP tương đương

Tính gộp các dòng chi phí vào - ra tại mỗi bộ phận
25
Ví dụ: Tình hình sản xuất tại Bộ phận dán của DNTN
Giày Á châu trong tháng 4/2007
Đầu kỳ
SP dở dang 200
- Theo nguyên liệu 55%
- Theo chuyển đổi 30%
Giá trị SP dở dang 15,175
- CP nguyên liệu (nđ) 9,600
- CP chuyển đổi (nđ) 5,575
Xác định CP theo quy trình
(Process Costing)