BỆNH TIỂU ĐƯỜNG
(Kỳ 12)
c- Triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng:
- Thời kỳ nhiễm Cetone:
* Nếu chưa biết bệnh nhân có tiểu đường, hỏi bệnh sử sẽ có gầy nhanh, 2
- 3 ngày nay ăn kém, nôn, tiểu nhiều, uống nhiều, mệt.
* Trong nước tiểu: đường niệu > 20 g/l, có Cetone trong nước tiểu.
* Máu: tăng đường huyết, giảm dự trữ kiềm 18 < HCO
3
-
< 25 mEq/l, pH
máu bình thường.
Nếu điều trị đúng, diễn tiến tốt rất nhanh. Nếu đã biết có bệnh tiểu đường,
theo dõi nước tiểu thấy bắt đầu có nhiễm cetone, sẽ tăng liều Insuline nhanh cho
đến khi hết cetone trong nước tiểu. Nếu không hết, cho bệnh nhân nhập viện.
- Thời kỳ nhiễm Cetone acid nặng: (thời kỳ độc toan biến dưỡng do nhiễm
Cetone nặng).
* Rối loạn tri giác, lơ mơ, hôn mê.
* Thở sâu nhịp Kussmaul.
* Hơi thở có mùi Cetone.
* Dấu kiệt nước ngoại và nội tế bào: da khô, mắt hõm sâu, tĩnh mạch cổ
xẹp, hạ huyết áp, giảm cân, khô niêm mạc miệng, giảm trương lực nhãn cầu, nếu
có kích xúc nên tìm sang thương nội tạng như nhồi máu cơ tim, viêm tụy cấp.
* Nôn mửa, đau bụng.
* Hạ nhiệt độ, dưới 36
o
C.
* Khi khám nên hỏi: trường hợp xuất hiện các triệu chứng, thời điểm xuất
hiện và độ trầm trọng của từng triệu chứng nôn, đi cầu, các thuốc dùng trước khi
nhập viện như lợi tiểu, Corticoides, chú ý phát hiện dấu chứng rối loạn nước điện
giải và hạ K

năng.
d- Diễn tiến:
- Theo dõi diễn tiến:
* Mỗi giờ: nhịp thở, nhịp tim, huyết áp, nước tiểu, đường niệu, Cetone
niệu.
* Đo điện tim (ECG).
* Mỗi 4 giờ: pH máu, HCO
3
-
máu, đường huyết, ion đồ.
- Theo dõi biến chứng:
* Trong những giờ đầu tiên bệnh nhân có thể bị trụy tim mạch, nhiễm
toan nặng, hạ K
+
máu, hạ đường huyết nên phải truyền nước ngay.
* Phù não bộ.
* Bệnh nhân hôn mê nặng và nằm lâu có thể bị xẹp phổi, loét da, nhiễm
trùng tiểu.
e- Điều trị:
- Sửa các rối loạn nước và điện giải:
+ Mất nước:
* Truyền 75 ml/kg cân nặng.
* Tốc độ 1 l/giờ (3 - 4 giờ đầu).
* Theo dõi áp suất tĩnh mạch trung ương.
* Loại dịch truyền: mặn đẳng trương NaCl 9‰, khi đường huyết = 2,5
g/l truyền thêm ngọt đẳng trương 5%.
+ Mất Na
+
:
Bù khoảng 10 mEq/kg cân nặng trong dung dịch mặn đẳng trương.