NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
Ngày dạy: 06 tháng 01 năm 2010
Tiết 73: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN
( Trích Dế Mèn phiêu lưu ký)

A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Hiểu được vài nét về nhà văn Tô Hoài và tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu ký.
- Hiểu được một số nét cơ bản của đoạn trích.
B/ Các bước lên lớp
- Ổn định lớp học
- Kiểm tra sự chuẩn bị sách học kỳ 2 của hs
- Tiến trình dạy- học bài mới
Hoạt động của thầy và trò
Hđ1: Gv giới thiệu về tác giả và tác phẩm
- Gv gọi hs đọc phần chú thích * trong sgk
? Em hiểu gì về nhà văn Tô Hoài-tác phẩm có điều gì đặc
biệt?
- Hstl-Gvkl theo những nét cơ bản ở phần chú thích và hướng
dẫn hs về nhà tìm hiểu thêm về Tô Hoài và tác phẩm Dế Mèn
phiêu lưu ký.
Hđ2:Gv hướng dẫn hs dọc hiểu văn bản.
- Gv đọc mẫu đoạn đầu.
- Hs đọc tiếp đến hết.
? Em hãy tóm tắt nội dung đoạn trích?
- Hstl-Gvkl
? Theo em truyện được kể bằng lời của nhân vật nào? Cách
kể đó là cách kể theo ngôi thứ mấy?
- Hstl-Gvkl:
Truyện được kể bằng lời của nhân vật Dế Mèn. Người kể
xưng tôi (nhân vật chính của truyện). Đó là cách kể theo ngôi
thứ nhất.

1
NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
Ngày dạy: 06 tháng 01 năm 2010
Tiết 73: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (Tiết 2)
( Trích Dế Mèn phiêu lưu ký)

A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Hiểu được nội dung và ý nghĩa của bài học đường đời đầu tiên.
- Nắm được nghệ thuật đặc sắc trong miêu tả và kể chuyện của Tô Hoài.
- GDHS lòng tự trọng, tính khiêm tốn, và biết làm việc tốt.
B/ Các bước lên lớp
- Ổn định lớp học
- Kiểm tra bài cũ: ? Em hãy nêu ý nghĩa của truyện bài học đường đời đầu tiên?
- Tiến trình dạy- học bài mới
Hoạt động của thầy và trò
? Dế Mèn đã được tác giả miêu tả qua những nét ngoại
hình và hành động ntn? Qua đó em có nhận xét gì về trình
tự và cách miêu tả trong đoạn văn của Tô Hoài?
- Hstl-Gvkl:
Đôi càng mẫm bóng, vuốt nhọn hoắt, đầu nổi từng tảng rất
bướng, răng đen nhánh, nhai như hai lưỡi liềm máy, râu dài và
uốn cong Đó là những nét miêu tả về ngoại hình của Dế
Mèn có vể rất đổi cường tráng.
Ngoài ra Mèn còn có hành động đáng chú ý: Co cẳng đạp
phanh phách vào các ngọn cỏ, lúc đi bách bộ thì cả người
rung rinh một màu nâu mỡ bóng.
? Em có nhận xét gì về cách miêu tả của tác giả?
- Hstl-Gvkl:
Tác giả vừa tả chung về hình dáng, vừa làm nổi bật các chi
tiết quan trọng của đối tượng, vừa miêu tả ngoại hình vừa diễn

chàng Dế Mèn có vẻ đẹp sống
động và mạnh mẽ nhưng cũng đầy
kiêu căng, tự phụ, luôn coi thường
mọi người và hung hăng xốc nổi.
2/ Bài học đường đời đầu tiên:
- Tỏ ra coi thường Dế Choắt.
- Xưng hô kiểu kẻ cả.
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
2
NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
việc đó dẫn đến hậu quả gì? Và thái độ của mèn trước cái
chết của Dế Choắt?
- Hstl-Gvkl:
lúc đầu Mèn tỏ ra huyênh hoang với Dế Choắt, sau đó thì chui
tọt vào hang, yên trí với nơi ẩn nấp kiên cố của mình. Khi
nghe chị Cốc mổ vào đầu Dế Choắt thì Mèn nằm im thin thít,
sau khi chị Cốc bay đi rồi thì mèn mới dám mon men bò ra
khỏi hang. Trước cái chết thảm thương của Dế Choắt, Dế Mèn
mới ân hận về việc làm của mình và thấm thía về bài học
đường đời đầu tiên
? Em có nhận xét gì về bài học đừơng đời đầu tiên của Dế
Mèn?
- Hstl-Gvkl:
Bài học ấy đã nói lên qua lời khuyên của Dế Choắt" ở đời mà
có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ thì sớm
muộn gì cũng mang vạ vào mình đấy" đó là bài học thấm thía
ở đời
Hđ3: Gv cho hs khái quát nội dung bài học
- Hs thực hiện phần ghi nhớ trong sgk
Hđ4: Gv cho hs thực hiện phần luyện tập

Các từ đó thường đứng trước hoặc sau cụm từ.
? Em hiểu phó từ là gì?
Ghi bảng
I/ Phó từ là gì:
Ví dụ: SGK
- đã(đi), cũng(ra), vẫn(chưa thấy)
 Động từ.
- thật(lỗi lạc)  Tính từ.
- được(bóng mỡ soi gương)
Cụm tính từ.
- to(ra), rất( bướng)  tính từ.
 Phó từ thường đứng trước
hoặc sau động từ, cụm động từ,
tính từ, cụm tính từ để bổ sung ý
nghĩa cho động từ, tính từ, hoặc
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
3
NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
- Hs trả lời theo ghi nhớ SGK/12.
Hđ2: Gv cho hs tìm hiểu các loại phó từ.
? Em hãy xác định ý nghĩa và công dụng của phó từ?
- Gv cho hs thảo luận nhóm bằng cách xác định và điền các
phó từ đã tìm được ở phần 1, 2 vào bảng phân loại
- Gvkl và ghi lên bảng.
? Em hiểu gì về ý nghĩa và công dụng của phó từ?có những
loại phó từ nào?
- Hs dựa vào ghi nhớ để trả lời
Hđ3: Gv cho hs thực hiện phần luyện tập trong SGK
- Gv cho hs xác định các phó từ và nêu ý nghĩa của nó
- Gv cho hs thực hiện theo nhóm học tập

được
 Có hai loại phó từ:
- Phó từ đứng trước động, tính từ:
Bổ sung một số ý nghĩa liên quan
đến hành động, trang thái, đặc
điểm, tính chất nêu ở động từ
hoặc tính từ.
- Phó từ đứng sau động từ, tính từ
thường bổ sung ý nghĩa chỉ mức
độ, khả năng và hướng.
* Ghi nhớ: sgk/14.
III/ Luyện tập:
Bài tập1: Xác định phó từ và ý
nghĩa của phó từ đó
a, đã quan hệ thời gian.
b, không phủ định.
còn sự tiếp diễn tương tự.
c,- đều  chỉ sự tiếp diễn tương
tự.
- đương, sắp quan hệ thời
gian.
- lại  chỉ sự tiếp diễn tương tự
- ra  kết quả và hướng.
- đã quan hệ thời gian.
- được chỉ kết quả.
Bài tập 2: Thuật lại sự việc Dế
Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chết
thảm thương của Dế Choắt bằng
đoạn văn ngắn và chỉ ra các phó
từ đã được dùng.

? Qua bài học đường đời đầu tiên có hai đoạn văn miêu tả
về Dế Mèn và Dế Choắt rất sinh động? em hãy chỉ ra hai
đoạn văn đó?
- Hstl-Gvkl:
Đoạn1: Tả về hình ảnh và tính cách của chàng Dế Mèn " bởi
tôi ăn uống  bà con hàng xóm"
Đoạn 2: Tả về Dế Choắt " người gầy gò  như hang tôi"
? Qua những đoạn văn đó ta thấy Dế Mèn và Dế Choắt có
những đặc điểm gì nổi bật?
- Hstl-Gvkl:
Dế Mèn oai vệ ra dáng là chàng thanh niên cường tráng, có
ngoại hình đẹp, tính nết ngông cuồng. còn chàng Dế Choắt
thì ốm yếu, gầy gò, hiền lành và có phần bẩn thỉu( vì sức
khoẻ)
? Vậy em hiểu thế nào là văn miêu tả?
Hs trả lời theo ghi nhớ sgk
Hđ2: Gv hướng dẫn hs thực hiện phần luyện tập
Bài tập1:
? Mỗi đoạn văn đã được tái hiện lại điều gì? Em hãy chỉ
ra những đặc điểm nổi bật của sự vật, con người và 4
Ghi bảng
I/ Thế nào là văn miêu tả:
- Tình huống1: Chỉ đường cho
khách về nhà em.
- Tình huống 2: Em muốn mua một
chiếc áo trong cửa hàng có nhiều
áo.
- Tình huống 3: Giúp người khác
hiểu thế nào là lực sĩ.
 Tái hiện lại cảnh vật và con

nhanh nhẹn, vui vẻ, hồn nhiên
Đoạn 3: Miêu tả một vùng bãi ven
ao, hồ ngập nước sau mưa
- Đặc điểm nổi bật: Một thế giới
động vật sinh động, ồn ào, huyên
náo
Bài tập 2: Nêu đặc điểm nổi bật
khuôn mặt mẹ em.
- Sáng và đẹp.
- Hiền hậu và nghiêm nghị.
- Vui vẻ và lo âu, trăn trở.
C/ Củng cố: Gv củng cố lại nội dung bài học
D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài sông nước Cà Mau.
o0o
Ngày dạy: 13 tháng 01 năm 2010
Tiết 77: SÔNG NƯỚC CÀ MAU
A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Cảm nhận được sự phong phú và độc đáo của cảnh thiên nhiên sông nước vùng Cà Mau.
- Nắm được nghệ thuật miêu tả cảnh sông nước trong bài văn.
- Rèn kĩ năng cảm thụ văn học.
- GDHS lòng yêu quê hương, đất nước
B/ Các bước lên lớp
- Ổn định lớp học
- Kiểm tra bài cũ: Em hãy nêu ý nghĩa của văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” của Tô Hoài?
- Tiến trình dạy- học bài mới
Hoạt động của thầy và trò
Hđ1: Gv giới thiệu vào bài- hs lắng nghe
Hđ2: Gv giới thiệu sơ lược về tác giả và tác phẩm.
- Gv gọi hs đọc phần chú thích * trong sgk
? Em hãy nêu những nét cơ bản về tác giả Đoàn Giỏi và tác

nước Cà Mau?
- Hstl-gvkl:
Đó là cách đặt tên rất thực tế, phù hợp với đặc điểm của từng
vùng ở Cà Mau.
? Qua cách miêu tả em hiểu được gì ở tác giả?
- Hstl-Gvkl:
Đó là người rất hiểu về địa lý vùng sông nước Cà Mau, hiểu
được đời sống của con người vùng đất Cà Mau. Tác giả đã sử
dungj biện pháp nghệ thuật liệt kê để giới thiệu về vùng sông
nước này.
? Tác giả miêu tả con sông Năm Căn ntn? Em hãy chỉ ra
những chi tiết đó?
- Hstl-Gvkl:
Sông Năm Căn, nước ầm ầm đổ về biển ngày đêm như thác.
Những đầu sóng trắng rộng hơn ngàn thước. Rừng đước dựng
cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.
? Em hiểu đoạn trích đó tác giả đã sử dụng nghệ thuật nào
để miêu tả?
- Hstl-Gvkl:
Tác giả đã sử dụng nghệ thuật so sánh nhằm mục đích làm nổi
bật vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ của sông Năm Căn.
? Theo em đoạn cuối của truyện tác giả đã miêu tả cảnh gì?
Cảnh ấy được miêu tả ntn?
- Hstl-Gvkl và ghi bảng
Hđ4: Thực hiện tổng kết
- Gv cho hs khái quát lại nội dung và nghệ thuật của bài và
cho Hs đọc ghi nhớ sgk/ 23.
Hđ5: Thực hiện phần luyện tập
- Gv cho hs phát biểu cảm nghĩ của mình về cảnh sông nước
1/ Ấn tượng ban đầu:

III/ Tổng kết :
Ghi nhớ: SGK/23.
IV/ Luyện tập:
HS phát biểu cảm nghĩ về vùng
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
7
NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
Cà Mau sông nước Cà Mau.
C/ Củng cố: Gv củng cố lại nội dung bài học
D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài so sánh.
Ngày dạy: 13 tháng 01 năm 2010
Tiết 78: SO SÁNH
A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Hiểu thế nào là so sánh.
- Phép so sánh có cấu tạo như thế nào.
- Biết sử dụng phép so sánh để tạo ấn tượng cho bài văn.
B/ Các bước lên lớp
- Ổn định lớp học.
- Kiểm tra bài cũ: Văn bản “Sông nước Cà Mau” đã được tác giả miêu tả ntn?
- Tiến trình dạy- học bài mới
Hoạt động của thầy và trò
Hđ1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu về khái
niệm của so sánh.
- GV gọi hs đọc ví dụ trong sgk.
? Em hãy tìm những tập hợp từ chứa
hình ảnh so sánh trong các câu , sự vật
nào được so sánh với nhau?
- Hstl-Gvkl và ghi bảng:
? Sự so sánh các sự vật, sự việc với
nhau như vậy để làm gì?

Từ so
sánh.
Vế B(Sự
vật dùng
để so
sánh).
Rừng đước dựng lên
cao ngất
như bức trường
thành
Trẻ em như búp trên
cành
Cha ông chí lớn Trường
sơn
Mẹ lòng bao la Cửu Long
Con người không chịu
khuất phục
như tre mọc
thẳng
+ Phép so sánh có cấu tạo đầy đủ gồm :
- Vế A: Sự vật, sự việc được so sánh.
- Vế B: Sự vật, sự việc dùng để so sánh.
- Phương diện so sánh và từ so sánh.
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
8
NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
Hđ3: Gv cho hs thực hiện phần luyện tập
trong sgk.
Bài tập1: Tìm phép so sánh
- Gv cho hs tìm một số phép so sánh.

TRONG VĂN MIÊU TẢ
A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Hiểu được vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả.
- Bước đầu hình thành cho hs có kĩ năng quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét khi miêu tả.
- HS nhận diện được những thao tác cơ bản trên trong đọc và viết văn miêu tả.
B/ Các bước lên lớp
- Ổn định lớp học
- Kiểm tra bài cũ: Thế nào là so sánh? Nêu cấu tạo của phép so sánh?
- Tiến trình dạy- học bài mới
Hoạt động của thầy và trò
Hđ1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu các đoạn vănđể nhận biết vai
trò của quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn
miêu tả.
Bước1: Gv gọi hs đọc ba đoạn văn trong sgk
Bước 2: Gv cho hs tìm hiểu cách quan sát, tưởng tượng, so
sánh và nhận xét
? Em hãy xác định nội dung miêu tả của các đoạn văn?
- Hstl-Gvkl và ghi bảng:
- Sau đó gv chia lớp thành ba nhóm học tập để thảo luận các
câu hỏi trong sgk với ba đoạn văn.
Ghi bảng
I/ Quan sát, tưởng tượng, so
sánh và nhận xét trong văn
miêu tả.
Ví dụ: SGK
Đ1: Ngoại hình Dế Choắt.
Đ2: Cảnh sông nước Cà Mau.
Đ3: Cảnh sắc mùa xuân.
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
9

biết quan sát đặc điểm của sự vật,
sau đó tưởng tượng để có cách so
sánh.
* Ghi nhớ: sgk/ 28.
C/ Củng cố: Gv củng cố lại nội dung bài học một cách khái quát.
D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và tập quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét.
Chuẩn bị bài bức tranh của em gái tôi.
o0o
Ngày dạy: 16 tháng 01 năm 2010
Tiết 80: QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH, NHẬN XÉT
TRONG VĂN MIÊU TẢ
A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Luyện tập hình thành kĩ năng quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét khi miêu tả.
- HS vận dụng được những thao tác cơ bản trên trong đọc và viết văn miêu tả.
B/ Các bước lên lớp
- Ổn định lớp học
- Kiểm tra bài cũ: Để làm tốt bài văn miêu tả cần có những kĩ năng gì?
- Tiến trình dạy- học bài mới
Hoạt động của thầy và trò
G v hướng dẫn hs thực hiện phần luyện tập trong sgk
Bài tập1: Gv cho hs điền từ vào chỗ trống bằng hình thức
thực hiện bài tập nhanh.
- Gv thu ba bài làm nhanh nhất chấm, sau đó cho hs nhận xét
Ghi bảng
II/ Luyện tập :
Bài tập1: Điền từ và nhận xét
(1) gương bầu dục; (2) cong cong;
(3) lấp ló; (4) cổ kính; (5) xanh
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
10

tháp rùa xây trên gò đất giữa hồ.
đó là những đặc điểm mà các hồ
khác không có.
 Những từ ngữ trong dấu ngoặc
đơn đều là những từ ngữ chỉ tính
chất của Hồ Gươm. Nếu thay
những từ đó bằng những từ khác
thì không hợp với đặc điểm của
hồ.
Bài tập 2: Xác định những đặc
điểm tính chất của Dế Mèn
- Rung rinh; bóng mỡ soi gương
được.
- Nổi từng tảng rất bướng.
- Răng đen nhánh; nhai ngoàm
ngoạp
- Râu dài; rất đổi hùng dũng.
- Trịnh trọng; khoan thai.
 Ngoại hình đẹp, cường tráng,
tính tình ương bướng, kiêu căng.
Bài tập 3: Tìm đặc điểm ngôi nhà
( căn phòng) em đang ở.
Bài tập 4: Tìm chi tiết liên tưởng
so sánh.
C/ Củng cố: Gv củng cố lại nội dung bài học một cách khái quát.
D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và tập quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét.
Chuẩn bị bài bức tranh của em gái tôi.
o0o
Ngày dạy: 20 tháng 01 năm 2010
Tiết 81: BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI

nhân vật đối với việc thể hiện chủ đề của tác phẩm thì có thể
nhân vật người anh có vị trí quan trọng hơn. Rõ ràng truyện
không nhằm về việc khẳng định ca ngợi những nét phẩm chất
tốt đẹp của người em gái mà chủ yếu muốn hướng người đọc
tới sự thức tỉnh của nhân vật người anh qua việc trình bày
những diễn biến tâm trạng của nhân vật này trong suốt truyện.
Như vậy nhân vật người anh được coi là trung tâm. Việc xác
định nhân vật chính và nhân vật trung tâm cũng là để nhận
thức đúng nội dung, chủ đề của tác phẩm.
? Theo em truyện được kể theo lời của nhân vật nào? Cách
kể như vậy có tác dụng gì?
- Hstl-Gvkl:
Truyện được kể từ ngôi thứ nhất bằng lời của nhân vật người
anh. Cách kể này có thể miêu tả tâm trạng của nhân vật một
cách tự nhiên. Mặt khác nhân vật người em cũng được thể
hiện ra một cách nhìn và sự biến đổi thái độ của người anh để
đén cuối truyện mới bộc lộ đầy đủ vẻ đẹp tâm hồn lòng nhân
hậu và tình cảm trong sáng.
Ghi bảng
I/ Sơ lược về tác giả, tác phẩm
( Xem chú thích* sgk)
II/ Đọc - hiểu văn bản
1/ Ngôi kể và vai kể
- Cả hai nhân vật đều là nhân vật
chính.
- Người anh còn là nhân vật trung
tâm.
- Truyện được kể theo ngôi thứ
nhất
 Miêu Tả nhân vật một cách tự

mẹ, chú Tiến Lê đều ngạc nhiên vui sướng thì riêng người anh
lại cảm thấy buồn, cậu ta thất vọng vì không tìm thấy ở mình
một tài năng nào và tự cảm thấy mình bị cả nhà lãng quên. Từ
đó nảy sinh thái độ khó chịu, hay gắt gỏng với em gái và
không thể thân với em gái như trước nữa. Với sự tự ti về bản
thân người anh đã lén xem những bức tranh của em gái và
thầm cảm phục về tài năng của em gái mình.
? Em thử giải thích tâm trạng của người anh khi đứng
trước bức tranh trong phòng triển lãm?
- Hstl-Gvkl:
Khi đứng trước bức tranh, người anh rất bất ngờ vì bức tranh
của em gái lại vẽ về chính mình. Sau đó cậu hãnh diện vì cậu
thấy mình hiện ra với những nét đẹp trong bức tranh của em
gái và hơn nữa cậu bé còn thấy xấu hổ khi tự nhân ra những
nét yếu kém của mình, thấy mình không xứng đáng được như
trong bức tranh của cô em gái.
? Em có nhận xét gì về cách miêu tả của tác giả?
- Hstl-Gvkl:
tác giả đã miêu tả theo diễn biến tâm lí của nhân vật.
? Em có nhận xét gì về người anh của Kiều Phương?
- Hstl- Gvkl
Từ đó người anh đã hiểu ra rằng, bức chân dung về mình được
vẽ nên bằng tâm hồn và lòng nhân hậu của cô em gái.
? Tác giả đã quan sát và miêu tả cô em gái qua những
phương diện nào?
- Gv gợi ý cho hs chỉ ra được các chi tiét sau:
Tác giả đã tập trung miêu tả ngoại hình( Tập trung tả nét mặt)
cử chỉ và hành động( Sự tò mò và hiếu động, việc tự chế màu
vẽ và say mê vẽ tranh) thái độ quan hệ với người anh.
? Theo em nhân vật kiều phương được tác giả thể hiện qua

- Tình cảm trong sáng và lòng
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
13
NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
năng và được đánh giá cao, được mọi người quan tâm nhưng
Kiều Phương vẫn không hề mất đi sự hồn nhiên trong sáng
của tuổi thơ và nhất là vẫn dành cho anh trai những tình cảm
thật tốt đẹp, thể hiện ở bức tranh "anh trai tôi". Người anh soi
vào bức tranh ấy cũng tức là soi vào tâm hồn trong sáng và
nhân hậu của em gái
? Từ đó em hiểu được ý nghĩa tư tưởng của truyện là ntn?
Từ đó rút ra được bài học và thái độ ứng xử trước tài năng
hay thành công của người khác điều gì?
- Hstl-Gvkl:
Trước thành công hay tài năng của người khác, mỗi người cần
vượt qua mặc cảm, tự ty để có được sự trân trọng và niềm vui
thực sự chân thành .Lòng nhân hậu và sự độ lượng có thể giúp
cho con người tự vượt lên bản thân mình.
Hđ2; Thực hiện tổng kết
- Gv khái quát lại nội dung và nghệ thuật của truyện
- Hs đọc ghi nhớ sgk
Hđ3:Thực hiện phần luyện tập
Gv cho hs kể tóm tắt lại câu truyện
nhân hậu
 Tâm hồn trong sáng và lòng
nhân hậu đã giúp người anh tự
nhận ra những hạn chế của bản
thân.
III/ Tổng kết :
ghi nhớ: sgk/ 35.

Ghi bảng
I. Chuẩn bị:
- Nhóm 1, 2: Bài tập 1
- Nhóm 3, 4: Bài tập 3
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
14
NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
Nhóm 3,4: Bài tập 3
Hđ2: Gv cho hs thực hành luyện nói.
Bước1:
- Gv cho đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận của
nhóm mình.
- Hs nhận xét bài làm của nhóm bạn
- Gvkl các ý cơ bản và ghi bảng các ý chính của bài tập.
Bước2: Tổ chức nhận xét, đánh giá.
- Cho HS đánh giá, nhận xét.
- Gv đánh giá, nhận xét.
Bước3: Hướng dẫn chuẩn bị bài ở nhà.
II. Trình bày:
Bài tập1:
- Hình ảnh Kiều Phương là một
hình ảnh đẹp. Các nhận xét và
miêu tả về Kiều Phương đã làm
sáng lên tài năng và đặc biệt là vẻ
đẹp của một tâm hồn trong sáng,
tấm lòng vị tha và nhân hậu.
- Người anh trai của Kiều Phương
cũng là người có phẩm chất tốt
đẹp, biết hối hận và nhận ra được
tấm lòng cao đẹp của người em.

HĐ1: Chuẩn bị
- Gv giao bài tập cho các nhóm chuẩn bị.
Ghi bảng
I. Chuẩn bị:
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
15
NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
- HS làm bài tập theo nhóm.
HĐ2: Trình bày trước lớp.
- Cho các nhóm lần lượt trình bày bài luyện nói.
- Tổ chức HS nhận xét, đánh giá.
- GV tổng hợp, đánh giá.
HĐ3: Đúc rút kinh nghiệm.
- Nhóm 1, 2: Bài tập 2
- Nhóm 3, 4: Bài tập 3
- Nhóm 3, 4: Bài tập 4
II. Trình bày:
Bài tập 1:
Bài tập 2:
Bài tập 3:
III. Đúc rút kinh nghiệm:
- Những mặt đã đạt được.
- Những tồn tại, thiếu sót.
C/ Củng cố: Nội dung bài học
D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và tập quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn miêu tả.
Chuẩn bị bài vượt thác.
o0o
Ngày dạy: 27 tháng 01 năm 2010
Tiết 85: VƯỢT THÁC
A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs

16
NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
Đ1: Từ đầu Nhiều thác nước: Cảnh dòng sông và hai bên
bờ.
Đ2: Tiếp Thác Cổ Cò: Cảnh vượt thác của dượng Hương
Thư.
Đ3: Còn lại: Cảnh sau vượt thác.
? Em hãy cho biết cảnh của dòng sông và hai bên bờ đã
thay đổi ntn theo từng chặng của con thuyền?
- Hstl-Gvkl:
Ở vùng đồng bằng cảnh con sông êm đềm, thuyền bè tấp nập.
Hai bên bờ sông rộng rãi không thay đổi. sau qua vượt thác dữ
lại mở ra một vùng đồng bằng.
? Theo em vị trí quan sát để miêu tả của người kể chuyện
trong bài là vị trí nào? Vị trí ấy có thích hợp không? vì sao?
- Hstl-Gvkl:
Vị trí quan sát là trên một chiếc thuyền, dọc theo bờ sông. Vị
trí ấy rất thích hợp khi miêu tả theo trình tự không gian trên
cuộc hành trình vượt thác.
? Qua những chi tiết trên em hãy cho biết tác giả đã sử
dụng nghệ thuật gì khi miêu tả?
- Hstl-Gvkl:
Tác giả sử dụng nghệ thuật nhân hoá ( Thuyền nhớ rừng, nhớ
núi, dáng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước)
? Cảnh con thuyền vượt thác được tác giả miêu tả ntn? Em
hãy chỉ ra các chi tiết đó?
- Hstl-Gvkl:
Thác nước rất dữ dội (nước từ trên cao phóng xuống hai vách
đá chảy đứt đuôi rắn, chiếc sào bị cong lại, thuyền vùng
vằng cứ chực tụt xuống).

- Thác nước dữ dội.
- Sông quanh co.
- Núi cao sừng sững
 Cảnh thiên nhiên hùng vĩ
 Vẻ đẹp hùng vĩ của thiên
nhiên trên Sông Thu Bồn.
2/ Nhân vật dượng Hương Thư
- Như pho tượng đồng đúc.
- Co người phóng sào.
- Giống như lực sĩ của trường sơn
oai linh hùng vĩ
 Nghệ thuật so sánh
 Người có vóc dáng khoẻ
mạnh, con người dũng mảnh và
hào hùng trước cảnh thiên nhiên.
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
17
NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
- Hstl-Gvkl:
Đoạn đầu: Nhân hoá hình ảnh cây cổ thụ (Đứng trầm ngâm )
Nhằm làm sinh động sự vật
Đoạn cuối: Nhân hoá và so sánh với con người (trông xa như
những cụ già vung tay về phía trước) Làm nổi bật hình ảnh
phần trước.
? Em hãy nêu những nét khái quát về nội dung và nghệ
thuật của bài?
Hđ3: Gv hướng dẫn hs thực hiện phần tổng kết.
- Hs dựa vào ghi nhớ sgk để trả lời cho câu hỏi.
Hđ4: Thực hiện phần luyện tập
- Gv hướng dẫn hs so sánh cách miêu tả trong bài sông nước

? Em hãy cho một ví dụ có kiểu so sánh ngang bằng và
không ngang bằng?
- Hs đưa ra ví dụ và gv nhận xét.
? Để chỉ ý ngang bằng và không ngang bằng người ta
thường dùng những từ nào khác?
- Hstl-Gvkl và ghi bảng:
Ghi bảng
I/ Các kiểu so sánh
Ví dụ: SGK
- Chẳng bằng: so sánh hơn kém.
- Là: so sánh ngang bằng
 So sánh ngang bằng: như, tựa
như, dường như, giống, bao
nhiêu bấy nhiêu,
 So sánh không ngang bằng:
chưa bằng, chẳng bằng, hơn
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
18
NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
- Gv chuyển sang phần 2
- Gv hướng dẫn hs tìm hiểu tác dụng của phép so sánh.
Gv đưa đoạn trích lên bảng phụ - gọi hs đọc
? Theo em đoạn văn tác giả miêu tả về vấn đề gì?
- Hstl-Gvkl:
Đoạn văn miêu tả về chiếc lá rơi.
? Hãy tìm các từ và kiểu so sánh trong đoạn văn trên?
- Gv cho hs thảo luận nhóm học tập
- Đại diện các nhóm trình bày kết quả của nhóm mình
- Các nhóm khác nhận xét và gvkl:
Tựa, như là kiểu so sánh ngang bằng.

a, Nước gương trong = Tâm hồn
là buổi trưa hè So sánh ngang
bằng
b, Con đi trăm núi = Chưa bằng
nỗi tái tê lòng bầm; Con đi đánh
giặc = chưa bằng khó nhọc đời
bầm So sánh hơn kém
c, Như nằm trong giấc mộng
So sánh ngang bằng
ấm hơn ngọn lửa hồng So
sánh không ngang bằng.
Bài tập 3: Viết đoạn văn
Ví dụ: Dòng thác dữ dội như con
thú dữ, muốn nuốt chửng con
thuyền của dượng Hương Thư.
Nhưng con thuyền của dượng
Hương Thư vẫn cưỡi lên sóng mà
tiến về phía trước. Nước dữ dội
chẳng bằng ý chí gan thép của
hiệp sĩ trường sơn dày dạn trận
mạc.
C/ Củng cố: Nội dung bài học
D/ Dặn dò : Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài chương trình địa phương- phần tiếng Việt.
o0o
Ngày dạy: 28 tháng 01 năm 2010
Tiết 87: CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
19
NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
(Phần tiếng Việt)

xuống, cản, tụt xuống
II/ Tìm vần thích hợp điền vào chỗ trống.
Ví dụ:
- Bó buộc, chẫu chuộc, dưa chuột, bị chuột rút.
- Tan tác, ngan ngát, ngang ngược, xây xước,
ngược xuôi.
- Vượt thác, rừng đước, căn dặn, cắn răng, lên
đàng, đánh đàn, đàng hoàng.
III/ Sửa lỗi chính tả
- Cho đoạn văn sau em hãy sửa lỗi chính tả cho
đúng
" Chíng để tôn vin buổi học cuối cùn này mà
thầy đã vậng bộ y phụt đẹp nhứt, và bây giờ tôi
hiểu vì sao các cụ già trong làn lại đến ngồi ở
cúi lớp học. Điều đó như muống nói rằng các
cụ tiết đã không lui tới ngôi trườn này thường
xuyêng hơn. Dườn như đó cũng là một cách để
tạ ơn thầy giáo.
C/ Củng cố: Gv củng cố nội dung bài học
D/ Dặn dò : Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài phương pháp tả cảnh.
o0o
Ngày dạy: 30 tháng 01 năm 2010
Tiết 88: PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
VIẾT BÀI SỐ 5 (Ở NHÀ)
A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Nắm được cáh tả cảnh và hình thức trình bày một bài văn tả cảnh.
- Luyện tập khả năng quan sát và lựa chọn, kĩ năng trình bày những điều quan sát lựa chọn theo
một trình tự hợp lý.
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
20

- Hstl-Gvkl:
Miêu tả theo trình tự thời gian và trình tự
không gian.
- Gv cho hs viết phần mở bài và phần kết bài
cho đề bài trên.
Hđ3: Gv ra đề cho hs về nhà viết bài.
Ghi bảng
I/ Phương pháp viết bài văntả cảnh
Ví dụ: SGK.
- Đoạn a: Miêu tả cảnh vượt thác
Dáng vẻ, thái độ của nhân vật phản ánh cảnh sắc ở
khúc sông có nhiều thác dữ.
- Đoạn b: Miêu tả con sông năm căn. tác giả trình
bày những điều quan sát được theo một trình tự
nhất định (nước, thuyền, cá, rừng đước, cây đước).
- Đoạn c: Luỹ làng
Đ1: Giới thiệu khái quát luỹ làng (từ đầu của
luỹ)
Đ2: Miêu tả các tầng lớp của luỹ làng (tiếp
không rõ)
Đ3: Cảm nghĩ của tác giả về hình ảnh mầm măng
(còn lại)
Bài văn tả cảnh gồm ba phần
Phần mở bài: Nêu khái quát cảnh định tả.
Phần thân bài: Miêu tả đặc điểm, tính chất của
cảnh.
Phần kết bài: Nêu cảm nghĩ của bản thân về cảnh
được tả.
II/ Luyện tập
Bài tập1: Tả quang cảnh lớp học trong giờ TLV.

dân tộc.
- Nắm được tác dụng của phương thức kể chuyện từ ngôi thứ nhất và nghệ thuật thể hiện tâm lý
nhân vật qua ngôn ngữ, cử chỉ, hành động và ngoại hình.
- Rèn kĩ năng phân tích truyện nước ngoài.
- GDHS tình yêu quê hương, đất nước, yêu tiếng mẹ đẻ của chính mình(tiếng Việt)
B/ Các bước lên lớp
- Ổn định lớp học
- Kiểm tra bài cũ: Bài văn tả cảnh gồm mấy phần? Nội dung chính của các phần?
- Tiến trình dạy- học bài mới.
Hoạt động của thầy và trò
Hđ1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu sơ lược về tác giả và tác
phẩm
- Gv gọi hs đọc chú thích* trong sgk/54.
? Em hiểu gì về tác giả và tác phẩm?
- Hs dựa vào chú thích* sgk để trả lời.
- Gvkl và hướng dẫn hs học chú thích* sgk/54.
Hđ2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu nội dung của văn bản.
- Gv hướng dẫn hs cách đọc.
- Gv đọc mẫu đoạn đầu- gọi 2 hs đọc tiếp đến hết.
? Theo em truyện có thể được chia làm mấy đoạn? Nội
dung của các đoạn ntn?
- Hstl-Gvkl:
Truyện được chia làm 3 phần
Phần1( Từ đầu Vắng mặt con):Quang cảnh trước buổi học
qua sự quan sát của Phrăng.
Phần2(Tiếp Cuối cùng này): Diễn biến của buổi học.
Phần 3(Còn lại): Cảnh kết thúc.
? Theo em truyện được kể theo lời nhân vật nào? Kể theo
ngôi thứ mấy?
- Hstl-Gvkl:

- Hstl-Gvkl:
Buổi sáng hôm đó chú đã thấy có nhiều người đứng xem bảng
dán cáo thị tại uỷ ban xã.
? Không khí buổi học có gì khác so với những buổi học
trước. Điều đó khiến cho Phrăng có những cảm nhận ntn?
- Hstl-Gvkl:
Lớp học yên tĩnh, trang nghiêm Phrăng dù đến muộn cũng
không bị thầy quở mắng mà lại rất dịu dàng.
Tất cả như muốn báo hiệu một điều nghiêm trọng khác
thường của buổi học.
giáo Ha-men.
1/ Quang cảnh buổi học cuối
cùng:
- Nhiều người xem bảng cáo thị.
- Lớp học yên tĩnh.
- Thầy không quở mắng như mọi
khi.
 Buổi học khác lạ.
C/ Củng cố: Nội dung bài học.
D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và tiếp tục tìm hiểu VB.
o0o
Ngày dạy: 03 tháng 02 năm 2010
Tiết 89: BUỔI HỌC CUỐI CÙNG
A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Nắm được nội dung cơ bản của truyện và ý nghĩa tư tưởng của truyện
- Nắm được tác dụng của phương thức kể chuyện từ ngôi thứ nhất và nghệ thuật thể hiện tâm lý
nhân vật qua ngôn ngữ, cử chỉ, hành động và ngoại hình.
- Rèn kĩ năng phân tích truyện nước ngoài.
- GDHS tình yêu quê hương, đất nước, yêu tiếng mẹ đẻ của chính mình(tiếng Việt)
B/ Các bước lên lớp

cậu chăm chú nghe giảng và cảm thấy rất dễ hiểu.
? Theo em tại sao Phrăng lại có tâm trạng như thế trong
buổi học cuối cùng này? Để làm nổi bật tâm trạng của
Phrăng tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?
-Hstl-Gvkl:
Tác giả đã miêu tả diễn biến tâm lý nhân vật. Tâm trạng của
Phrăng lúc này là hiểu được ý nghĩa thiêng liêng của việc học
tiếng Pháp (Thứ ngôn ngữ của dân tộc mình)và tha thiết muốn
học nhưng không còn điều kiện nữa.
? Em hãy tìm những chi tiết miêu tả thầy Ha- men trong
buổi học cuối cùng? (về ngoại hình, hành động và cử chỉ)
- Hstl-Gvkl:
Thầy Ha men trong buổi học cuối cùng hiện lên với những nét
khác thường như thầy mặc áo rơ đanh gốt, mũ lụa đen có
thêu. Thứ trang phục mà thầy chỉ dành để mặc cho ngày phát
thưởng hay những ngày lễ lớn.
Thái độ của thầy hôm nay cũng dịu dàng, hành động khác
thường, nói bằng tiếng pháp, kiên nhẫn giảng giải cho hs và
viết bằng chữ Rông.
? Vì sao thầy lại nói bằng tiếng Pháp trong buổi học cuối
cùng này và lại giảng kĩ như vậy? Điều đó thể hiện vấn đề
gì?
- Hstl-Gvkl:
Tiếng Pháp là ngôn ngữ của nước Pháp, là thứ tiếng của một
dân tộc, một đất nước. Cho nên chỉ trong chốc lát nữa thứ
tiếng này được thay thế bằng một thứ tiếng khác. Vì vậy thầy
cảm thấy buồn, trong buổi học này thầy nói bằng tiếng Pháp
chứng tỏ thái độ yêu quý và giữ gìn trau dồi tiếng mẹ đẻ là
cần thiết, là thiêng liêng.
- Gv liên hệ thực tế và tiếng việt, gdhs thái độ yêu quý ngôn

- Thái độ: dịu dàng, nhiệt tình,
kiên nhẫn và nói bằng tiếng Pháp.
 Thể hiện thái độ yêu quý tiếng
của dân tộc mình, đất nước mình.
Đó là đều cần thiết và thiêng liêng
nhất. Thầy Ha- men muốn nhắc
nhở mọi người hãy biết yêu quý
và giữ gìn tiếng nói của dân tộc
nhất là khi đất nước rơi vào vòng
nô lệ.
3/ Các nhân vật khác
- Tham gia lớp học một cách đầy
đủ, sớm hơn mọi khi.
- Cụ Hô- de nâng cuốn sách vở
lòng và đánh vần theo bọn trẻ,
giọng run run.
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
24
NguyÔn TiÕn Dòng Tr êng THCS Nghi Yªn
? Qua đó ta hiểu được gì ở các nhân vật này?
- Hstl-gvkl:
Họ là những người yêu tiếng Pháp, yêu nước Pháp.
Hđ2: Gv cho hs thực hiện phần tổng kết
- Gv cho hs đọc phần ghi nhớ trong sgk/55.
Hđ3: Thực hiện phần luyện tập
- Gv yêu cầu hs kể tóm tắt truyện.
 Họ là những người yêu nước
Pháp, yêu tiếng Pháp.
III/ Tổng kết:
*Ghi nhớ: sgk/55.

Trời- mặc áo giáp đen/ Mía- múa gươm/ Kiến- hành quân.
? Cách miêu tả như vậy có ý nghĩa gì? Hành động đó
thường là của ai?
- Hstl-Gvkl:
Tất cả hành động đó là của con người, cách nói như vậy sẽ tạo
nên tính biểu cảm trong câu thơ.
? Vậy em hiểu thế nào là nhân hoá?
Ghi bảng
I/ Nhân hoá là gì?
Ví dụ: SGK
Trời= ông Gọi
Trời-mặc áo, ra trận.
Mía- múa gươm.  Miêu tả
Kiến- hành quân. hành động.
 Tả, gọi con vât, cây cối, đồ
vật bằng từ để tả, gọi người. giúp
Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 6 N¨m häc: 2009 - 2010
25