Trờng THCS Châu Sơn Sáng kiến kinh
nghiệm
I/. Tính cấp thiết của việc đổi mới ph ơng pháp dạy thực
hành công nghệ 8.
Nh chỳng ta ó bit nm hc 2009-2010 l nm th 8 thc hin
chng trỡnh thay sỏch giỏo khoa mụn cụng ngh lp 8 trong nh trng
bc THCS . Việc đổi mới này đã gúp phn thc hin mc tiờu chung ca
giỏo dc hng nghip v chun b phõn lung cho hc sinh , mt b phn
s vo hc cỏc lnh vc : giỏo dc ph thụng , giỏo dc ngh nghip , s
cũn li s i vo cuc sng lao ng . Trờn tinh thn ú, mụn cụng ngh 8
cn trang b cho hc sinh mt s kin thc c bn v v k thut , c khớ ,
k thut in , gn lin vi thc tin sn xut v i sng hng ngy ; ng
thi tng t l thc hnh , nhm hỡnh thnh cho cỏc em mt s k nng lao
ng ngh nghip . Từ đó hỡnh thnh cho cỏc em tỏc phong lm vic theo
qui trỡnh cụng ngh nht nh . Mà giỏo dc k thut tng hp v hng
nghip , cn thể hin s liờn thụng gia giỏo dc ph thụng v giỏo dc
ngh nghip gn lin vi cuc sng v lao ng sn xut hng ngy ca
mi ngi . Gii thiu v giỳp hc sinh bc u tỡm hiểu , lm quen vi
mt s qui trỡnh cụng ngh n gin ca c khớ v k thut in , rốn luyn
cho hc sinh t duy k thut , hỡnh thnh tỏc phong cụng nghip trong
lao ng v trong cuc sng , to cho cỏc em hng thỳ k thut , cú thúi
quen lao ng theo k hoch , tuõn th qui trỡnh cụng ngh , an ton lao
ng v bo v mụi trng .
Song tỡnh hỡnh thc t hin nay huyn Duy Tiên núi chung v
trng THCS Châu Sơn núi riờng hin nay cũn gp phi khụng ớt nhng
khú khn phơng tiện, trang thiết bị dạy học còn thiếu, cha có phòng học
bộn môn để học sinh thực hành, học sinh sinh thì xem nh cho đó l
mụn hc ph khụng cn thit , nên rất nhiều học sinh chỉ học qua quýt
không có kĩ năng vận dụng thực hành Khi làm bất cứ việc gì cũng lúng
túng, sợ sệt hay học vẹt mà điều đó thì trái với nguyên lí : Học đi đôi với
hành .Nh nhà giáo dục ấn Độ đã viết: Tôi nghe- tôi quên; Tôi nhìn- tôi

năng thực hành môn công nghệ.
Tuy nhiên không biết từ bao giờ học sinh có khái niệm môn học
''chính '' với môn học ''phụ ''. Chính vì quan niện đó mà dẫn đến phong trào
học tập của các em còn phần hạn chế trong các buổi học lý thuyết cũng nh
thực hành .
Đối với những tiết thực hành học sinh thờng dễ nhầm lẫn khi thực
hiện các thao tác kỹ thuật, các bớc trong lúc thực hành.
Học sinh cha phân đoạn đợc các thao tác kỹ thuật và mức độ thời
gian cho từng cung đoạn.
Thực hành công nghệ ở đây là một bài khó - phức tạp đòi hỏi sự kết
hợp hài hoà giữa các quy trình thực hiện, giữa lý thuyết với thực hành.
Mặt khác trang thiết bị có nhng cha đảm bảo, cơ sở vật chất còn cha
đáp ng nên các giờ thực hành thờng không đem lại hiệu quả.
Chơng trình quá nặng so với kiến thức của các em đợc học trong ch-
ơng trình nhất là phần vẽ kĩ thuật và kĩ thuật điện.

2. Đối với giáo viên.
Đặng Thị Thuỳ 2
Trờng THCS Châu Sơn Sáng kiến kinh
nghiệm
Qua hiện trạng thực tế giảng dạy các giáo viên đợc phân công giảng
dạy môn học "công nghệ ": Nói chung về phơng pháp đều đặt ra câu hỏi
cho chính bản thân là làm nh thế nào để có những giải pháp khắc phục đợc
hiện trạng thực tế. Nhng chúng ta cũng phải mạnh dạn nói với nhau là
cách giảng dạy, trình độ chuyên môn còn một số hạn chế nh :
- Cha nắm vững về cách phân loại của trình độ tiếp thu thực hiện của
các đối tợng học sinh.
- Cha đa ra đợc những đặc điểm về phơng pháp đổi mới và những
trọng điểm kiến thức của bài học để dẫn đến việc hình thành các khái niệm
kỹ năng, kỹ xảo thực hành cũng nh sự phát triển t duy, trí tuệ, tính kiên trì

các giỏo viờn nm bt c cỏc phng phỏp ging dy b mụn trong ú
nht l phn rốn luyn k nng thc hnh . Trong sut quỏ trỡnh ging dy
khi lm mt vic no ú giỏo viờn cn hng dn cho cỏc em hiu rừ qui
trỡnh , bt u t vic chun b , tip ú n cỏc bc , cỏc cụng on c
thể để thc hin cụng vic v cui cựng c kt thỳc bng vic t ỏnh
giỏ kt qu thc hin . Giỏo viờn phi tng cng vn dng cỏc phng
phỏp dy hc nhm phỏt huy c tớnh tớch cc ca hc sinh , ch ng v
sỏng to.
Mụn cụng ngh cú nhiu dng thc hnh . Trc khi dy thc hnh ,
giỏo viờn cn phi quan sỏt , tỡm hiu v nguyờn lớ , cu to , s liu k
thut v cỏch s dng cỏc dng c thc hnh , cỏc thao tỏc mu , cỏc li
gii thớch c chớnh xỏc , ỳng k thut , ỳng qui trỡnh cụng ngh . iu
ny rt quan trng , vỡ rng nu hc sinh ó quen vi thao tỏc khụng chớnh
xỏc , tu tin thỡ sa cha rt khú khn . Trong ú vic ỏnh giỏ kt qu
thc hnh ca hc sinh , vic ỏnh giỏ k nng thc hnh ca hc sinh cú
mt ý ngha quan trng . K nng cn c ỏnh giỏ trờn hai mt : ỏnh giá
cn c vo kt qu cụng vic ( cú thể l sn phẩm) m hc sinh thc hin
c trong gi thc hnh so vi chun c qui nh v ỏnh giỏ cn c
vo qui trỡnh ó thc hin so vi qui trỡnh hp lớ m hc sinh c hc.
Kiểm tra, đánh giá bằng phơng pháp quan sát, việc đánh giá kết quả
thực hành của học sinh phải là quá trình, mang tính hệ thống, nghĩa là phải
đánh giá đợc cả kiến thức, kĩ năng, thái độ của học sinh trong từng giai
đoạn, từng bớc trong qui trình thực hành cũng nh sản phẩm cuối cùng. Vì
thế, giáo viên cần phải quan sát, ghi lại cụ thể kết quả đánh giá từng bớc
theo nội dung và quy trình bài thực hành vào phiếu theo dõi - đánh giá hay
còn gọi là nhật kí để có t liệu chính xác cho việc đánh giá cuối cùng. Nội
dung thực hành môn Công nghệ 8, chủ yếu mang tính minh hoạ cho lí
thuyết, nên không yêu cầu cao về rèn luyện kĩ năng. Điều cơ bản là phải
kiểm tra đợc học sinh có làm đúng thao tác kĩ thuật đợc hớng dẫn theo
đúng qui trình không ?

với một ý chí quyết tâm có trách nhiệm.
Để hình thành một kĩ năng học sinh phải lặp di, lặp lại nhiều lần một
số thao tác nào đó.Kĩ năng đợc hình thành qua các giai đoạn từ không
thành thạo đến thành thạo. Do vậy, dạy thực hành thờng đợc tiến hành với
quy trình hợp lí.

A/. Một số ph ơng pháp có thể áp dụng với bài thực hành.
1. Dng th nht : Vn dng lớ thuyt ể gii quyt cỏc bi tp tỡnh
huống.
Trong dng ny gm cỏc bi c th :

Phn 1 : V k thut :
Đặng Thị Thuỳ 5
Trờng THCS Châu Sơn Sáng kiến kinh
nghiệm
- c bn v cỏc khi a din
- c bn v cỏc khi trũn xoay .
- c bn v nh n gin .

Phn 2: C khớ:
- o v vch du
- Truyn chuyển ng

Phần 3: Kĩ thuật điện:
- Cu ngi b tai in
- Tớnh toỏn in nng tiờu th trong gia ỡnh .
- S in
- Thit k mch in .
Tuỳ từng bài mà giáo viên có những phơng pháp dạy khác nhau cụ thể:


Cỏc tia chiu
song song
Xiờn gúc
Vuụng gúc Ba chiu
Hỡnh chiu
trc o
Vuụng gúc Hai chiu
Hỡnh chiu
Vuụng gúc
Đặng Thị Thuỳ 6
Trêng THCS Ch©u S¬n S¸ng kiÕn kinh
nghiÖm

Không những thế mà còn rèn luyện cho các em tưởng tượng được
các hình chiếu , hình cắt , mặt cắt của một vật thể từ đó các em mới làm
các bài tập thực hành được . để thực hiện được điều này giáo viên cần phải
hướng dẫn cụ thể về cách quan sát các mặt phẳng chiếu được đặt như thế
nào đối với người quan sát , vật thể được đặt như thế nào đối với các mặt
phẳng chiếu . Điều quan trọng ở đây là giáo viên phải chuẩn bị thật chu
đáo các thiết bị dạy học trực quan . Giáo viên phải hướng dẫn cho học sinh
thực hiện được các nội dung sau :

* Về đọc bản vẽ:
- Hình dung đúng hình dạng vật thể
- Phân tích đúng hình chiếu các mặt , các cạnh của vật thể .
- Thời gian đọc ngắn .
* Về vẽ bản vẽ :
-Vẽ đúng các hình chiếu của vật thể .
- Đặt đúng vị trí các hình chiếu .
- Trình bày bản vẽ cân đối vẽ đúng thời gian qui định .

tỏc khụng chớnh xỏc thỡ sau ny sa cha cỏc enm rt khú . Cho nờn mi
thy cụ giỏo dy thc hnh cn phi rốn luyn k nng thc hnh cho hc
sinh , kt thỳc cui bui thc hnh cn c ỏnh giỏ sn phm hc sinh
lm ra . Mun vy giỏo viờn phi ỏp dng hai phng phỏp dy l :

1.Phng phỏp lm mu: (Giỏo viờn thc hin - hc sinh quan sỏt bt chc.)

õy l mt quỏ trỡng s phm do giỏo viờn t chc , nhm trang b
cho hc sinh nhng hiu bit k thut , hỡnh thnh k nng, k xo v thc
hin nhng chc nng giỏo dc iờu ny rt quan trng hc sinh lnh
hi kin thc ca mụn cụng ngh , vn dng tt vo trong thc t l phi
cú s tng quan hp lớ gia li núi ca giỏo viờn vi cỏc thao tỏc k
thut . Vic thc hin mu l biu din hnh ng k thut kt hp vi li
núi gii thớch và hnh ng thao tỏc k thut . Trc khi lm mu giỏo viờn
cn trỡnh by cho hc sinh bit c qui trỡnh thc hin vi cỏc cụng on
ca qui trỡnh phõn tớch cỏc cụng vic thao tỏc mu xỏc nh cỏc cụng
vic ú gm nhng thao tỏc no cn thc hin , xỏc nh nhng cụng vic
khú u t luyn tp . Chun b y cỏc dng c thit b thc hin
.
Giai on thc hin thao mu giỏo viờn cn thc hin theo cỏc
bc : + nh hng hot ng ca hc sinh bng cỏch nờu rừ mc
ớch ca vic cn thao tỏc mu , tờn cụng vic , trỡnh t cụng vic , yờu cu
hc sinh quan sỏt .
Đặng Thị Thuỳ 8
Trêng THCS Ch©u S¬n S¸ng kiÕn kinh
nghiÖm
+ Làm mẫu toàn bộ quá trình thực hành , qua đó giúp các em có
được (hình mẫu )khái quát về toàn bộ nội dung công việc cần thực hiện tạo
ra sự hứng thú và chú ý trong quá trình theo dõi thực hành vấn đề quan
trọng ở đây là giáo viên phải rèn luyện cho được kĩ năng thực hành tạo ra

+ Tách từng thao tác nhỏ và giải thích .
§Æng ThÞ Thuú 9
Trờng THCS Châu Sơn Sáng kiến kinh
nghiệm
+ Lm mu túm tt cho hc sinh ghi li n tng
Phng phỏp ny thng c dựng sau khi giỏo viờn ó lm mu ,
khi hc sinh luyn tp thc hnh , hun luyn gi vai trũ quan trng . Giỏo
viờn cn tp trung quan sỏt trỡnh t cụng vic , k nng thc hnh cỏch s
dng dng c , vn an ton lao ng . Quan sỏt ng thi un nn
tng ng giỏo viờn cn thc hin ớt nht bn khõu kim tra : S sn sng ,
s bt u , quỏ trỡnh tin hnh v quỏ trỡnh kt thỳc cụng vic . cú
c k nng thc hnh tt ũi hi trong quỏ trỡnh thc hin hc sinh phi
tuõn th theo cỏc yờu cu sau :
* Hc sinh hiu rừ mc ớch yờu cu v cỏch thc tin hnh cụng
vic .
* Hc sinh theo dừi cht ch tng cụng vic m thy hng dn .
* Hc sinh phi bit t kim tra v iu chnh kp thi trong quỏ
trỡnh rốn luyn k nng thc hnh .
* Thc hin sn phm hon chnh t c k nng k xo t yờu
cu chun
Để giờ dạy đạt kết quả cao thì không chỉ có vai trò của giáo viên,
học sinh mà còn có cả phụ huynh học sinh nữa. Cụ thể nh sau:
Đối với giáo viên .
Muốn cho giờ học đạt yêu cầu do chơng trình đề ra cần làm tốt mọi
công việc chuẩn bị cần thiết.
Nghiên cú chơng '' SGK- Công nghệ KTĐ lớp 8''. Các môn liên quan
khác, tài liệu '' kỹ thuật điện ''.
Lập kế hoạch cho từng chơng - bài, soạn giáo án chi tiết giúp cho
việc lên lớp đợc thuận lợi và chủ động - dự kiến kế hoạch thực hành .
Chuẩn bị cho giờ thực hành ; Các dụng cụ làm mẫu của giáo viên ,

to mi iu kin cỏc em cú nim say mờ hng thỳ hc tp b mụn .

B/. Cấu trúc từng loại bài tập thực hành môn công nghệ.8

1 .Bài có tính chất luyện.

A. H ớng dẫn mở đầu.
- Tổ chức lớp .
- Thông báo tên bài , mục đích bài học, điều kiện cho dạy và
học.
- Cung cấp kiến thức cần thiết cho luyện tập, dới phơng thức
tích cực hoá học sinh.
- Trình bày nội dung luyện tập , hiện tợng nguyên nhân sai
hỏng , cách khắc phục.
- Làm mẫu thao tác điển hình.
- Phổ biến an toàn vệ sinh , giao định mức công việc và phân
công vị trí luyện tập.
Đặng Thị Thuỳ 11
Trờng THCS Châu Sơn Sáng kiến kinh
nghiệm
B .H ớng dẫn th ờng xuyên.
- Quan sát học sinh bắt đầu luyện tập .
- Dùng các thủ thuật hớng dẫn (uốn nắn chỉ bảo và can thiệp tích cực)
hớng vào các động tác mới, khó phức tạp của bài tập.
- Theo dõi sự tiến bộ của học sinh, ghi chép sơ bộ đánh giá kết quả.
C. H ớng dẫn kêt thúc .
+ Phân tích công việc luyện tập chung cho cả lớp và từng học sinh, so
sánh kết quả với mục tiêu bài học.
+ Tổng kết kinh nghiệm luyện tập (nêu mặt đợc và mặt cha đợc).
+ Nhận xét tinh thần thái độ, công bố kết quả luyện tập qua điểm số.

Nếu nh mới dạy lần đầu thì giáo viên nhất thiết phải làm thử các thao
tác thực hành trong điều kiện dạy học thực tế của trờng để các thao tác đợc
chuẩn xác khi thao tác mẫu, và căn lại thời gian các thao tác nếu cần thiết
để bài thực hành có hiệu quả.
Cần lu ý đến an toàn lao động cho học sinh và cho máy, thiết bị trong
quá trình học sinh học thực hành, đặc biệt là những bài học thực hành có
khả năng gây ra tai nạn lao động nh các bài học về điện, gò hàn

giáo án thực nghiệm
( áp dụng việc đổi mới phơng pháp dạy học nhằm phát huy tính tích
cực chủ động của thầy và trò)
Bài 4: Thực hành: HìNH CHIU CA VT TH .
õy l dng kiu bi thc hnh tng i khú vi hc sinh bi vỡ
bc u cỏc em mi lm quen vi vic hỡnh hc trong khụng gian. Do ú
giỏo viờn cn phi chun b chu ỏo cỏc phng tin trc quan , lm mt
cỏi nờm bng g vi ba hng chiu A,B,C v cỏc hỡnh chiu. Giỏo viờn
cn lm rừ cho hc sinh hiu c mt s im nh sau :
Bi tp thc hnh ny gm cú hai phn : Phn tr li cõu hi bng
cỏch la chn ch s tng ng gia hng chiu v cỏc hỡnh chiu ca cỏi
nờm , phn v li cỏc hỡnh chiu cho ỳng v trớ . Kt hp v v c cỏc
hỡnh chiu . V hiu sõu sc kin thc ó hc v rốn luyn k nng v
hỡnh .
Cụ thể nội dung bài dạy nh sau:

I. Mục tiêu bài học:
- Biết đợc sự liên quan giữa hớng chiếu và hình chiếu.
- Biết đợc cách bố trí các hình chiếu trên bản vẽ.
- Biết vận dụng vẽ hình chiếu và có hứng thú học bộ môn.
II. Chuẩn bị bài dạy:
1. Giáo viên: + Nghiên cức bài SGK

- Bc tụ m : Sau khi v m xong , cn kim tra li cỏc hỡnh ó v ,
sa cha nhng sai sút ri tin hnh tụ m , chiu rng ca nột m
khong 0,5mm .
- Cỏc kớch thc ca hỡnh phi o theo hỡnh ó cho , cú th v theo t l .
T s hng dn ca giỏo viờn yờu cu hc sinh nhỡn vo hỡnh v
mu vt tht v li cỏc hỡnh chiu 1,2,3 cho ỳng v trớ ca chỳng trờn
bn v k thut .
Giỏo viờn quan sỏt hng dn , giỳp nhng hc sinh yu .

* Hot ng 2: Tổng kết v ỏnh giỏ.

Giỏo viờn nhn xột v gi lm bi thc hnh ca hc sinh:
+S chun b ca hc sinh
+ Thc hin qui trỡnh
+ Thỏi hc tp
Đặng Thị Thuỳ 14
Trờng THCS Châu Sơn Sáng kiến kinh
nghiệm
Vn quan trng õy l hc sinh ó cú k nng thc hnh c
cha , cho nờn giỏo viờn cn t chc ỏnh giỏ mt cỏch nghiờm tỳc sau
ny cỏc em cú th thc hnh tt .
Đáp án bài thực hành:
a. Bng3.1 SGK
A B C
1 x
2 x
3 x
b/ V trớ hng chiu
Hỡnh 3.2 SGK


c. Công tắc ba cực
d. ổ điện
e. Hai dây chéo và nối nhau ,
C. Bài mới.
1. Hoạt động 1: (13' ) H ớng dẫn mở đầu:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Tg
Nội dung
- Giáo viên chia lớp thành các nhóm (4
học sinh / 1 nhóm)
- Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị của
học sinh.
- Học sinh nêu mục tiêu bài thực hành.
- Giaó viên nêu nội quy thực hành:
+ Đúng quy trình.
+ Đúng các ký hiệu.
+ Liệt kê các phần tử có trong mạch
điện.
+ Chọn đúng nội dung bài.
+ Học sinh nghiêm túc thực hành.
- Giáo viên cho học sinh điền đúng kí
hiệu: Dây pha, dây trung tính, thiết bị
vào sơ đồ (h 56.1 SGK)
- Tìm những chỗ sai của mạch điện ?
- Mạch điện có bao nhiêu phần tử ? Kể
3

4

I. Chuẩn bị.


2. Hoạt động 2. (21' ) H ớng dẫn th ờng xuyên .

- Giáo viên cho học sinh vễ sơ đồ theo nhóm.
+ Nhóm 1. Vẽ sơ đồ gốm: Mạch điện gồm 1 cầu chì, 1 công tắc,
2 cực điều khiển 1 bóng đèn.
+ Nhóm 2. Vẽ sơ đồ gồm: Một cầu chì, một ổ điện, một công
tắc hai cực điều khiển 1 bóng đèn.
+ Nhóm3. Vẽ sơ đồ gồm: Một cầu chì, 2 công tắc hai cực điều
khiển độc lập 2 bóng đèn mắc song song.
+ Nhóm 4: Vẽ sơ đồ gồm: Một cầu chì, 2 công tắc 3 cực điều
khiển 1 bóng đèn.
+ Các nhóm khác lặp lại của các nhóm 1, 2, 3, 4.
- Giáo viên yêu cầu học sinh nghiêm túc.
- Giáo viên đi quan sát, uốn nắn các nhóm vẽ mạch điện.
3. Hoạt động 3: H ớng dẫn kết thúc (7').

- Học sinh nhận xét các nhóm (chéo nhau).
- Yêu cầu các nhóm nộp sản phẩm.
- Nộp phiếu báo cáo thực hành.
- Giáo viên nhận xét đánh giá bài học:
+ ý thức.
+ Chuẩn bị của học sinh.
- Giáo viên chọn bài đẹp chấm mẫu (tuyên dơng, phê bình những bài
cha đợc).
- Giáo viên kết luận chung.
- Dặn dò học sinh chuẩn bị bài sau.
Đặng Thị Thuỳ 17
Trờng THCS Châu Sơn Sáng kiến kinh
nghiệm

ng thi nm bt c cỏc bin phỏp giỳp cho hc sinh rốn kuyn k nng
thc hnh .
Đặng Thị Thuỳ 18
Trờng THCS Châu Sơn Sáng kiến kinh
nghiệm
Vic rốn luyn k nng thc hnh phi m bo c tớnh h thng
logich m bo c cỏc bc theo qui trỡnh .
Vic thao tỏc mu ca thy m bo tớnh s phm , chớnh xỏc .
Tng cng cụng tỏc kim tra ca giỏo viờn trong tit thc hnh
rốn luyn k nng thc hnh .
Nhn xột ỏnh giỏ kt qu thc hnh mt cỏch chớnh xỏc khỏch quan . i vi hc sinh :

Hng say hc tp b mụn , tng cng thc hnh rốn luyn k
nng thc hnh cho bn thõn vn dng vo cuc sng sau ny .

i vi ph huynh :

Quan tõm nhiu n vic hc tp ca con em , to mi iu kin
con em hng thỳ hc tp b mụn .

2 . ý kiến đề suất :
Để thực hiện tốt việc đổi mới phơng pháp dạy thực hành môn công
nghệ 8 chúng ta cần khắc phục và bổ sung thêm một số trang thiết bị cơ sở
vật chất cho việc dạy và học đầy đủ hơn.
Nên xây dựng các lớp học và phân bố nơi thực hành riêng cho học
sinh.
Cần tham mu giữa nhà trờng với địa phơng để các em tham quan mô

nhận xét đánh giá của trờng:

Đặng Thị Thuỳ 20
Trờng THCS Châu Sơn Sáng kiến kinh
nghiệm

.

nhận xét đánh giá .

Đặng Thị Thuỳ 21