TS. ĐỖ HIẾU LIÊM
TS. ĐỖ HIẾU LIÊM
CHƯƠNG VII
1. ĐẠI CƯƠNG
2. PHÂN LOẠI HORMONE
2.1. Phân loại theo khoảng cách phân tiết
2.2. Phân loại theo cấu tạo hoá học
3. CƠ CHẾ PHÂN TIẾT VÀ TIẾP NHẬN HORMONE
3.1. Sự phân tiết hormone của tuyến nội tiết
3.2. Sự tiếp nhận hormone ở mô bào đích
4. CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CỦA CÁC LOẠI HORMONE
4.1. Thông tín viên thứ hai
4.2. Cơ chế tác động của hormone polypeptide
4.3. Cơ chế tác động của hormone steroid
1. ĐẠI CƯƠNG
1. ĐẠI CƯƠNG
•
Sự sống (sinh trưởng + phát dục) của cơ thể động vật chịu
sự kiểm soát của hệ thống “Thần kinh và Thể dịch”
•
“Thể dịch” là các hợp chất sinh học được tổng hợp và
phân tiết từ các tuyến nội tiết - Hormone - Tín hiệu hoá học
CÁC TUYẾN NỘI TIẾT VÀ HORMONE
NGUỒN GỐC HORMONE TÁC ĐỘNG SINH HỌC
Pineal
Melatonin
Điều hoà sự sản sinh gonadotropin
Hypothalamus RH và IH
Điều hoà sự tổng hợp và phân tiết hormone
tuyến não thùy trước
Anterior

thắt mạch quản
Thyroid
Calcitonin
Tăng cường quá trình bài thải calcium ở thận,
giảm calcium huyết thanh
Thyroxine
Kích tji1ch sự thu nạp oxygen, tăng cường
phản ứng oxid hoá khử cơ chất, điềi hoà sự
tăng trưởng
Parathyroid PTH
Điều hoá tỉ lệ cân bằng Ca/P, tăng cường hấp
thu calcium ở ruột, tăng calcium huyết thanh
Pancreas
Insulin
Kích thích các tiến trình sử dụng glucose, làm
giảm glucose máu
Glucagon Giảm thiểu các tiến trình sử dụng glucose,
làm tăng glucose máu
Adrenal
medulla
Adrenalin
Tăng phản ứng oxid hoá glucose, đáp ứng
stress
Noradrenalin
Tăng phản ứng oxid hoá glucose, đáp ứng
stress
Adrenal cortex
Glucocorticoid
(vùng dậu)
Kích thích tiến trình tân tổng hợp

- Glycoprotein
- Dẫn xuất của amino acid
- Steroid
- Dẫn xuất của acid béo
Các hormone RH và IH của vùng dưới đồi
Hormone NTT RH IH
STH SRH SIH
TSH TRH -
Prolactin PRH PIH
FSH
GnRH GnIH
LH
ACTH CRH -

Sự tổng hợp và phân tiết hormone của các tuyến nội
tiết chịu sự kiểm soát trực tiếp bởi hormone não thuỳ
trước, gián tiếp bởi hormone vùng dưới đồi.

Cơ chế hồi phản âm và cơ chế hồi phản dương
3.1. Sự tổng hợp và phân tiết hormone
3. SỰ TỔNG HỢP, PHÂN TIẾT VÀ TIẾP
3. SỰ TỔNG HỢP, PHÂN TIẾT VÀ TIẾP
NHẬN
NHẬN
HYPOTHALAMUS
NÃO THÙY TRƯỚC
TUYẾN NỘI TIẾT
Cơ chế hồi phản âm (negative feedback mechanism)
LẠNH
Thân nhiệt

Glucocorticoid
Lactate
Amino acid
Glycerol
Acid béo
Gluconeogenesis
GLUCOSE
Glucose máu
CƠ CHẾ HỒI PHẢN ÂM VÀ DƯƠNG
3.2. Sự tiếp nhận hormone tại mô bào đích
- Tác động sinh học
của từng loại
hormone chỉ được
thể hiện tại mô bào
đích chuyên biệt
- Mô bào đích -
Receptor (receptor ở
màng và receptor
trong tế bào chất)
Protein receptor ở màng liên kết protein G và kênh Ca
2+
4. TÁC ĐỘNG CỦA HORMONE TẠI MÔ BÀO ĐÍCH
4. TÁC ĐỘNG CỦA HORMONE TẠI MÔ BÀO ĐÍCH
4.1.Thông tín viên thứ hai (the second messenger)
- Tín hiệu hoá học trung gian, kiểm soát các hiệu ứng sinh
học (các phản ứng biến dưỡng trong mô bào đích)
- Các thông tín viên thứ hai: c.AMP, c.GMP, Protein G,
Proteinkinase, Inositol phosphate
Thuyết thông tín viên thứ hai (Sutherland, 1975)
Thông tín viên thứ hai (c.AMP phối hợp với Protein kinase)