BÀI THUYẾT TRÌNH
VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HOÁ, XÂY DỰNG LỐI SỐNG VĂN HOÁ
CHO SINH VIÊN NGÀY NAY.
I. Khái niệm:
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu ra nguồn gốc và khái niệm về văn hoá: “Vì lẽ sinh tồn cũng như
mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức,
pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về ăn,
mặc, ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hoá. Văn
hoá là sự tổng hợp mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản
sinh ra nhằm thích ứng với nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn” (Nhật Ký Trong Tù, phần
cuối).
Như vậy, chúng ta nhận thấy Người đã xuất phát từ phạm trù “sinh tồn” để kiến giải phạm trù
văn hoá.
Người coi văn hoá là kết quả tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt của loài người thích ứng
với những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, văn hoá là một
bộ phận hợp thành toàn bộ đời sống xã hội. Văn hoá là kiến trúc thượng tầng của xã hội. Chính trị, xã
hội có giải phóng thì văn hoá mới phát triển được. Xây dựng kinh tế để tạo điều kiện cho việc xây
dựng và phát triển văn hoá. Văn hoá phải phục vụ chính trị và thúc đẩy xây dựng phát triển kinh tế.
Trong tất cả những sức mạnh cần khẳng định, sức mạnh văn hoá cần thiết phải đặt vào vị trí
hàng đầu, vì”văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, là tầm cao, chiều sâu về trình độ phát triển của
dân tộc, kết tinh những giá trị tốt đẹp nhất trong quan hệ giữa người với người, người với xã hội, với
thiên nhiên. Văn hoá là động lực, mục tiêu của sự nghiệp cách mạng”.
Hồ Chí Minh từng viết: “…xưa kia chính trị bị đàn áp, nền văn hoá của ta vì thế không nảy
sinh được”, “…xã hội thế nào, văn hoá thế ấy. Văn nghệ của dân tộc ta vốn rất phong phú, nhưng
dưới chế độ thực dân, phong kiến nhân dân ta bị nô lệ, thì văn nghệ cũng bị nô lệ, tồi tàn không
phát triển được”.
Từ sự nhận thức đó, Hồ Chí Minh chỉ ra: kiến thiết xã hội phải có bốn lĩnh vực (kinh tế – chính
trị – văn hoá – xã hội) cùng được coi trọng. Trong đó, văn hoá ở vào vị trí trung tâm, có vai trò điều
tiết xã hội. Theo Người muốn xác định vai trò đó, mọi hoạt động văn hoá phải thực sự hoà quyện,
thâm nhập vào cuộc sống muôn màu, muôn vẻ của đông đảo quần chúng nhân dân với đầy đủ những
mảng tối sáng đầy góc cạnh của nó làm đối tượng phản ánh và phục vụ. Quan trọng hơn, văn hoá phải

kiện, khả năng. Trong thực tế, nhiều người đạt trình độ học vấn cao nhưng trong cách
sống, cách ứng xứ thì thiếu văn hoá.
- Người ta chỉ đồng nhất văn minh với văn hoá khi đối lập văn minh với tàn bạo. Nhưng
văn minh là chỉ trình độ phát triển của nhân loại ở một giai đoạn lịch sử nhất định.
II. Tính chất nền văn hoá của dân tộc Việt Nam: trong mỗi thời kỳ cách mạng mà Đảng và
Hồ Chí Minh xác định tính chất cuả nền văn hoá Việt Nam.
1. Trong thời kỳ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, nền văn hoá được xác định gồm những
tính chất:
- Tính dân tộc: phải biết giữ gìn, kế thừa, phát huy truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân
tộc.
- Tính khoa học: phải tiếp cận với nền văn hoá của thế giới, tiếp thu nền khoa học hiện
đại.
- Tính đại chúng: nền văn hoá là của toàn xã hội, vì vậy, từng gia đình, từng người dân
phải hiểu được “bản sắc văn hoá người Việt”.
2. Từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần III đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần VII, nền văn hoá được
xác định là nền văn hoá:
- Có nội dung xã hội chủ nghĩa: thể hiện tính tiên tiến, khoa học hiện đại, biết tiếp thu
tinh hoa văn hoá nhân loại.
- Mang tính dân tộc.
2
3. Từ Đại hội đại biểu lần VIII trở đi, nền văn hoá được xác định là nền văn hoá tiên tiến, đậm đà
bản sắc dân tộc.
4. Năm 1992, trong bản Hiếp pháp mới của nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, tính
chất nền văn hoá được xác định lại là: dân tộc, hiện đại, nhân văn.
 Dù có những thay đổi, điều chỉnh trong cách diễn đạt thì tính chất nền văn hoá vẫn bao hàm:
tính dân tộc, tính khoa học, tính hiện đại, tính nhân văn, tính đại chúng.
- Tính dân tộc: biết gìn giữ, kế thừa, phát huy truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc.
- Tính khoa học: phải vận dụng sáng tạo và làm chủ các tri thức khoa học để xây dựng
đất nước.
- Tính hiện đại: tiếp cận được với nền văn hoá văn minh và hiện đại của thế giới.

kháng chiến, phụng sự tổ quốc, phụng sự nhân dân”.
3
Người còn khẳng định văn hoá là tinh hoa của dân tộc, do đó phải góp phần khẳng định và gìn
giữ bản sắc dân tộc. Người nhấn mạnh ‘phải trau dồi cho văn hoá nghệ thuật có tinh thần thuần túy
Việt Nam”, phải “lột cho hết tinh thần dân tộc, phải “chú ý phát huy cốt cách dân tộc trong các tác
phẩm nghệ thuật. Người căn dặn các nghệ sĩ: “nghệ thuật của cha ông ta hay lắm, cố mà giữ lấy, “làm
công tác nghệ thuật mà không tìm hiểu sâu vốn của dân tộc thì không làm được đâu”.
Do đó, ta có thể hiểu văn hoá gồm các chức năng:
- Bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp, loại bỏ những sai lầm và thấp hèn
tồn tại trong tư tưởng, tình cảm mỗi người.
- Nâng cao dân trí. Đó là nâng cao trình độ hiểu biết, trình độ kiến thức nhân dân, bao
gồm nhiều lĩnh vực: chính trị, văn hoá, khoa học kỹ thuật…
- Bồi dưỡng những phẩm chất lành mạnh, luôn hướng con người tới chân, thiện, mỹ để
không ngừng hoàn thiện bản thân mình. Văn hoá giúp con người biết được tốt xấu, thúc
đẩy sự phát triển xã hội.
Dễ nhận thấy chức năng bao trùm của văn hoá là chức năng giáo dục, nghĩa là định hướng xã
hội, hướng lý tưởng, đạo đức và hành vi con người vào điều hay, lẽ phải, theo đúng những
chuẩn mực xã hội.
IV. Các lĩnh vực của nền văn hoá:
1. Văn hoá giáo dục: mục tiêu của văn hoá giáo dục là phải thực hiện cả ba chức năng của văn
hoá bằng giáo dục. Dạy và học để mở mang dân trí, nâng cao kiến thức (chức năng 2); nuôi
dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp (chức năng 1); những phẩm chất trong sáng và
phong cách lành mạnh cho nhân dân, giáo dục để đào tạo những con người có ích cho xã hội
(chức năng 3). Phải xây dựng một hệ thống trường lớp với chương trình, nội dung dạy thật
khoa học, thật hợp lý, toàn diện, gắn nội dung giáo dục với thực tiễn Việt Nam, học đi đôi với
hành, lý luận phải gằn liền với thực tiễn, học tập phải kết hợp vói lao động sản xuất. Học để
làm việc, làm người, làm cán bộ có đức có tài.
Có thể nói theo cách khác: sự đầu tư vào giáo dục là nhằm xây dựng được những nhân cách, mà
trong đó đức gắn chặt với tài, ý chí và tình cảm hoà quyện, bản sắc dân tộc hài hoà với tinh hoa nhân
loại. Nhân cách xã hội chủ nghĩa là mục tiêu cao nhất của giáo dục – đào tạo.

1. Tính tiên tiến của nền văn hoá Việt Nam: nền văn hoá tiên tiến là nền văn hoá thể hiện được
tinh thần yêu nước và tiến bộ, tính tiên tiến dựa trên các giá trị cao đẹp và tiến bộ của văn hoá
dân tộc và thế giới. Đó là chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa Mác-Lênin. Đó là tư tưởng Hồ Chí
Minh – cơ sở chỉ đạo đời sống tinh thần dân tộc, thành tố chất cốt lõi của văn hoá Việt Nam.
Nền văn hoá tiên tiến phải thể hiện tinh thần nhân văn cách mạng: nói đến nhân văn là nói đến con
người, giải phóng và phát triển con người. Nghĩa là không chỉ giải phóng con người ra khỏi ách áp bức
bóc lột, bất công mà còn phải giải phóng tiềm năng con người, giúp con người phát triển toàn diện bản
thân.
Nền văn hoá tiên tiến là nền văn hoá mang tinh thần dân chủ: vì dân chủ là tiền đề quan trọng cho
sự phát triển văn hoá. Nó là động lực cho việc phát triển tài năng, là nhu cầu sáng tạo của quần chúng
nhân dân, góp phần làm phong phú, đa dạng nền văn hoá dân tộc để phục vụ cho con người.
Nền văn hoá tiên tiến bao gồm tính hiện đại.
Nền văn hoá tiên tiến thể hiện hình thức biểu hiện, phương tiện chuyển tải nội dung.
2. Bản sắc dân tộc của nền văn hoá mới:
- Kế thừa và phát huy các giá trị văn hoá tốt đẹp của cha ông, bù đắp những thiếu hụt của
nền văn hoá cổ truyền, đổi mới văn hoá phù hợp với sự nghiệp phát triển đất nước. Nói
như cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng nói: “Văn hoá là đổi mới, đổi mới là văn hoá”.
- Phát triển văn hoá dân tộc đi đôi với việc tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoá nhân
loại, làm giàu đẹp thêm văn hoá Việt Nam. Trong mọi lĩnh vực, chúng vừa có tư duy
độc lập, vừa có cách làm hiện đại, vừa mang sắc thaí Việt Nam.
VI. Xây dựng lối sống văn hoá cho sinh viên ngày nay:
Tại sao chúng ta đề cập đến vấn đề xây dựng lối sống văn hoá sinh viên ngày nay? Chúng ta
đều biết rằng Việt Nam có kết cấu dân số trẻ, mà việc “có thể sánh vai cùng các cường quốc năm châu
hay không. Đó chính là nhờ một phần công học tập của các cháu”. Nghĩa là, sinh viên chính là nền
tảng để thực hiện công cuộc xây dựng đất nước hiện nay. Theo thống kê năm 2005, cả nước hiện có
311 trường ĐH, CĐ với hơn 5 triệu sinh viên đại học, cao đẳng, do vậy, việc đào tạo những nhân
cách kết hợp giửa đức và tài là một vấn đề quan trọng cuả chức năng văn hoá.
5
Ban thuyết trình đề cập nhiều đến mặt hạn chế trong sinh viên để các bạn hiểu rõ những thiếu
sót trong lôí sống sinh viên, và từ đó các bạn tìm ra giá trị những mặt tốt mà sinh viên chúng ta cần.

và cũng từ đó mà say sưa sáng tạo.
Đó là mới nói đến giao tiếp của các sinh viên (có thể mở rộng cho lớp thanh niên ngày nay) với
nhau, mà chưa kể đến việc ăn nói, trả lời không đúng từ của sinh viên dành cho những người lớn hơn
họ. Nhiều sinh viên cho rằng người càng lớn tuổi càng lạc hậu, càng bảo thủ, còn sinh viên nghĩa là
lúc nào cũng mới, cũng hiện đại. Do đó, lúc nào họ cũng tỏ vẻ hơn được lớp người đi trước. “Việc của
ba mẹ là đưa tiền cho con, còn việc học hỏi như thế nào, cách sống ra sao thì con tự lo được”.
Why no? Tại sao không? – Đó là một cái tít tiếng Anh giờ đây đã khá phổ biến và trở thành
một chương trình của VTV1 rất đắc dụng. Đó là có lúc, chúng ta tự hỏi: Tại sao chúng ta lại không coi
chuyện tiếp nhận ngôn ngữ là bình thướng và chấp nhận nó như một lẽ đương nhiên (để làm phong
phú cho mình) nhỉ. Cái gì hay thì ta học chứ tại sao lại cố chấp bảo thủ vậy? Đúng như thế. Có lẽ ít ai
phản đối quan điểm đó. Nhưng có nhiều trường hợp, chúng ta phải cẩn thận khi tiếp nhận. Bởi ngôn
ngữ là một mặt làm nên bản sắc văn hoá. Chúng ta cần xác lập một thái độ, một bản lĩnh, một nét riêng
của ta. Trúc xinh thì trúc đứng một mình ….vẫn cứ xinh. Có nhiều cái thiếu, ta có thể thay thế được.
6
Chứ những cái lệch lạc mang tính văn hoá thì hãy coi chừng. Nó sẽ tồn tại âm ỉ trong cơ thể ta và “di
căn” từ thế hệ này sang thế hệ khác.
b) Trang phục sinh viên tân thời: vấn đề này đã được báo giới nói rất nhiều, nó không chỉ được
bắt gặp nhan nhản ngoài đường phố, mà còn có thể gặp tại những nơi tưởng chừng như không
thể nào tồn tại được như … giảng đường.
Dạo một vòng quanh các bar, quán cà phê, điều đập vào mắt mọi người trước tiên có lẽ là
phong cách ăn mặc hip hop của lứa tuổi teen hiện nay mà chỉ có thể gặp nhiều ở Channel F (Channel
Fashion) với quần jean, kaki ống rộng, cạp trễ, nhiều túi, nón lưỡi trai đội ngược, đầu tóc ngũ sắc, áo
thun đủ màu và vô số vòng dây quấn quanh cổ, tay hoặc bụng… phải chăng đó cũng là cách mà giới
trẻ thể hiện cá tính qua những mẫu quần áo, đầu tóc rập khuôn theo văn hoá Âu – Mỹ?
Có thể nói, những mốt trên khi diện ra đuờng thì không ai có thể bắt bẻ bạn được, cùng lắm có
người quan tâm thì nhắc nhở bạn coi chừng …trúng gió. Do đó các bạn sinh viên tha hồ thay đổi mốt,
có bạn còn mang mốt vào cả giảng đường. Hầu hết các bạn đều muốn biến những bộ trang phục đơn
điệu trở nên độc đáo. Và thế là alê hấp các kiểu mốt ra đời.
Kiểu 1: “Bảy sắc cầu vồng”
Bạn chơi nguyên bộ mũ vàng, áo đỏ, quần nõn chuối, giày da cam… tóm lại là bạn tha hồ

style của mình” là áo thun bó sát người và váy ngắn. Chỉ có thời gian trên lớp là Hoà phải cố diện
những bộ quần áo “đúng đắn”. “Mất thời gian thật đấy, nhưng lại được thoải mái và đẹp” – Hoà nói.
Khác với trường hợp trên, Mai – Sinh viên khoa phát thanh – Cao đẳng Truyền hình tuy không
dám diện những trang phục hấp dẫn ở trên lớp nhưng lại thoải mái mặc nó ở lớp học thêm tiếng Anh
buổi tối. Là lớp học thêm nên không phải tuân thủ nội quy nào nên Mai có thể diện “tất tần tật” những
kiểu trang phục mình thích như: áo hai dây, váy ngắn, quần cạp trễ hở hang …mà không sợ ai nhắc
nhở hay nguy cơ ngồi viết kiểm điểm cá nhân và nếu có bình phẩm gì thì cũng chẳng đáng bận tâm.
Người đối diện nói gì?
Bình – Sinh viên Đại học Ngoại ngữ Hà Nội trăn trở nói: “Trên lớp mình cũng có vài cô nàng
đỏnh đảnh. Ôi, cách ăn vận của các nàng thì thật kinh khủng, có hôm mình mong có cái lỗ để chui
ngay xuống đất mà trốn. Nhóm đó cứ như là thay phiên nhau diễn ra những kiểu áo thiếu vải như áo
hai dây, áo thun bó ngắn như bikini. Nhiều lần bị thầy cô nhắc nhở kể cả việc đã từng bị gọi lên khoa
viết bản kiểm điểm nhưng họ vẫn cứ chứng nào tật ấy”.
Khánh – Sinh viên Đại học Quốc Gia phàn nàn: “Cô bạn Lan ngồi bàn trên mình rất hay diện
áo ngoài và áo “trong” có màu tương phản đến lớp khiến lũ con trai bọn mình không tài nào tập trung
nghe giảng được. Ai lại, chiếc áo lót lại màu tương phản cứ lồ lộ hiện rõ ra. Bọn mình đã tế nhị nhắc
nhở, nhưng cô nàng thản nhiên nói cùn: “Tớ có mặc hở hang gì đâu, vẫn kín đáo đấy chứ. Các cậu
không nhìn và suy diễn thì tớ mặc thế chả có vấn đề gì”.
Nguyễn Thị Nụ – Trung cấp kế toán – Viện Điện tử CNTT: “Theo mình đến trường thì phải
mặc giản dị, kín đáo. Trang phục “thoải mái” đến trường vẫn có thể chấp nhận được nhưng chỉ nên
diện những bộ đồ “mát mẻ” khi ở nhà hoặc ra phố”.
Hoàng Văn Hà (SN1981 – Kỹ sư xây dựng – Cty Xây Dựng Sông Đà): “Đến trường mục đích
duy nhất là để học vì thế không được ăn mặc thiếu vải quá để con trai trong lớp không tập trung được.
Mình là người biết rất rõ điều này”.
Hoàng Thị Chuyên (K2C âm nhạc – Đại học Sư phạm kỹ thuật TW): “Trường mình không có
quy định sinh viên phải mặc gì đến trường nhưng mình nghĩ mặc áo hai dây hở hang đến lớp là không
chấp nhận được”.
Ăn mặc là chuyện riêng tư của mỗi người và cách thể hiện cái tôi qua trang phục là phạm trù
thuộc về từng cá nhân. Tuy nhiên không phải cứ dùng hàng hiệu, đắt tiền, đúng mốt mới là sành điệu
hay ăn mặc hở hang để thu hút sự chú ý của người khác mới là người theo kịp thời đại. Bản lĩnh không

TCCN trên toàn quốc.
Trào lưu sống thử, những mối tình ri đô và phong trào góp gạo thổi cơm chung tại các nhà trọ đã
khiến cho nhiều sinh viên trở thành các cô dâu, chú rể bất đắc dĩ trong các giảng đường Đại học. Vì
không thể đứt gánh dùi mài kinh sử nửa chừng nên trong số họ vẫn có những ông bố bà mẹ tiếp tục
đến trường mang theo gánh nặng gia đình con cái.
Tình trạng sống thử thường bắt đầu chủ yếu từ tình yêu sinh viên, có thể nói tình yêu sinh viên
thường rất trong sáng, vì nó thường là những mối tình đầu tiên của cuộc đời, thế nên it có chuyện vụ
lợi, những chuyện đáng tiếc xảy ra. Nhưng thực tế vẫn là thực tế “ta” bên nhau, trên cơ sở “hai ta là tất
cả, xung quanh chẳng có ai”. Từ đó, nhiều ‘chốn hai người”, “vườn tình yêu” tự động xuất hiện. Bến
tình sinh viên – khu Hồ Đá ở trong công trường ĐHQG TP.HCM, được các sinh viên lãng mạn đặt tên
– có khung cảnh lãng mạn: hồ nước, mây, những mô đất mấp mô như đồi thấp, hoa dại, cỏ dại ven
đường nhựa mới làm thẳng băng chạy dài hàng km. Hàng loạt đôi sinh viên tìm đến bến tình, và thoải
mái “thể hiện” tình cảm ở mọi tư thế, ngay đường sá đông người, thậm chí sát …trạm canh của bảo vệ.
Có điều, các bạn sinh viên cũng “vô tư”, chỉ biết mỗi hai người, không để ý rằng đi ngang nhìn rất
chướng mắt. Tôi chỉ nghĩ nếu chính các bạn ấy đi vòng một vòng để nghĩ tới cảm giác người qua
đường”.
Ngoài ra, vườn yêu có khi còn ngay trong khu kí túc xá, như ở KTX Đại học Nông Lâm. Phiá đằng
kia là sinh hoạt tập thể đá bóng, bóng chuyền, cầu lông, chênh chếch đằng này, sát bờ rào kế con
đường qua lại là những cặp sinh viên gục đầu lên vai nhau ôm hôn tình tứ.
Sinh viên Nguyễn Thị Tuyết Thanh (ĐH Nông Lâm) thẳng thắn, “Bọn em nhìn hoài cũng …quen
rồi, không thấy lạ như lúc mới nhập học nữa. Nhưng đôi khi có người nhà vào thăm, thấy bố mẹ lo
hoảng lên vì sao bạn bè con mình lại như thế thì rất ngại”.
… Đến “vườn yêu” tư nhân
Không “free” như một số vườn yêu đã kể trên, những vườn yêu như hồ cá sinh viên, cà phê bờ hồ
được các chủ kinh doanh cà phê, cho thuê cần câu cá …được tận dụng triệt để.
9
Ngay trong khu hồ cá sinh viên, được xem như một quần thể không gian sinh viên với đầy đủ cà
phê chòi, hồ câu cá giải trí, cà phê vườn, nhà trọ sinh viên…
Trò chuyện với Thành An (ĐH Nông Lâm), cậu thật thà: “Thực ra, giai đoạn một là dẫn nàng ra cà
phê bờ hồ. Thân nhau qua giai đoạn hai trở đi thì dẫn qua bên kia bờ hồ (phần vườn yêu free đã nói

việc có con ngoài ý muốn, để rồi tay xách nách mang chuyện con cái, học hành vô cùng khó khăn, dẫn
đến hạnh phúc gia đình gặp nhiều sóng gió không kém.
Nhận định về vấn đề này, bài: “Đừng nhầm lẫn giữa tình yêu và tình dục”(tác giả Trần Việt
Phong) đã viết: Tình yêu thực sự là cả một quá trình thích nhau, tìm hiểu nhau, chia sẻ cho
nhau, gắn bó với nhau. Hiện nay, đa số những người nói đang yêu chỉ là đang thích, nhưng đã có
quan hệ tình dục.
Ở lứa tuổi học sinh, ngộ nhận giữa tình yêu và việc trao gửi thân xác cho nhau là điều gần như
không thể tránh khỏi hiện nay.
10
Hiện nay, đa số những người nói đang yêu chỉ là đang thích và thiếu nhiều kiến thức về tâm sinh
lý, dẫn tới việc quan hệ tình dục truớc hôn nhân.
Đầu tiên, phải bàn tới khái niệm về tình yêu. Đa số thanh thiếu niên chưa có cái nhìn đúng đắn về
tình yêu. Trải qua các biến động, va vấp thực tế, tôi thấy được tình yêu là cả một quá trình thích nhau,
tìm hiểu nhau, chia sẻ cho nhau, gắn bó với nhau. Đầy đủ các yếu tố thích, hiểu, chia sẻ, gắn bó hai
chiều đó mới tạo nên một tình yêu thực sự.
Để hạn chế tình trạng quan hệ hôn nhân ở Úc, người ta vừa đề xuất việc đưa những cặp sinh viên
yêu nhau cùng chăm sóc một đứa trẻ nhân tạo, nó có khả năng đưa ra những tình huống như: khóc
đêm, “đấm dài”,…như những đứa trẻ thật làm như vậy, những sinh viên sẽ hiểu rõ hơn về khó khăn
khi nuôi con khi còn học, từ đó sẽ hạn chế đáng kể việc “góp gạo thổi chung”.
Qua khảo sát, tới hơn 30% sinh viên cho biết đã từng vào các trang web sex, 16% không thấy được
tác hại của việc sử dụng Internet vào những mục đích không lành mạnh như xem phim sex, đọc
thông tin “rác”. Còn lại, phần lớn sinh viên đã nhận thức được rằng sử dụng Internet không đúng mục
đích gây tác hại rất lớn. Internet đã cung cấp một lượng thông tin “bão hoà” cho giới trẻ, “bão hoà” ở
đây là sinh viên có thể kiếm bất cứ thông tin tốt, xấu, thật, giả, …Nó khác với những thông tin được
truyền đạt từ nhà trường, gia đình …được xử lý qua một lăng kính khác. Chính vì vậy, sinhviên rất dễ
đánh mất niềm tin vào cuộc sống.
Phan Hải Linh (Chủ tịch Hội sinh viên ĐH Bách Khoa Hà Nội) coi game online là một trong ba
“hiện tượng đáng báo động” ở giới sinh viên. Hải Linh nhận định ‘không thể cấm sinh viên chơi game
online vì kể cả khi khoá toàn bộ nhà cung cấp game của Việt Nam, sinh viên sẽ chuyển sang chơi trên
server quốc tế. Như vậy càng khó kiểm soát. Nếu không thể cấm thì các cơ quan hữu quan nên có

người bình thường, rõ ràng ai cũng có ham muốn, thế nhưng không phải mỗi khi muốn gì là làm nấy,
không phải muốn có tiền thì đi ăn cắp, ghét ai thì giết người đó, thích ai thì đi quan hệ tình dục với
người đó, nếu ai cũng thế thì xã hội này loạn mất. Không thấy lý do vì đó là bản năng con nguời nên
cứ thích là làm được. Phim, truyện sex được tạo ra để phục vụ nhu cầu giải trí của một số người. Chưa
có ai nói và chắc cũng không ai có thể nghĩ rằng mục đích của những thứ đó là để giáo dục giới tính.
Nói cách khác, xem những thứ đó xong chỉ có kích thích chứ không có thêm được tí kiến thức nào.
Với các sinh viên nam, việc tò mò về sex còn dẫn đến tệ nạn mại dâm. Theo các chuyện gia thì
nguyên nhân của việc nam sinh đi tìm “của lạ” là do sự tò mò của tuổi dậy thì. Họ muốn thử xem cảm
giác của việc “yêu” như thế nào.
Một phần khác là do sự kích thích của phim “đồi trụy” lan tràn trên thị trường. Các nam sinh
thường có sẵn máy vi tính và chỉ cần bỏ ra 10.000 – 20.000 đồng/ ngày là “xem” thoải mái. Chính điều
đó lại càng kích thích trí tò mò của các bạn.
Do đó để hạn chế tình trạng này thì trước tiên mỗi sinh viên tự trang bị những kiến thức cần thiết
về an toàn tình dục. Các biện pháp phòng tránh các bệnh lây nhiễm và đặc biệt mỗi người nên tự nhận
thức đứng đắn các tác hại của việc quan hệ tình dục không lành mạnh.
Từ “thử” đến “nghiện”
L (SV báo chí) đã kể lại rằng: Trong lần viết về một tụ điểm cà phê đen ở Nam Định, bạn đã trót
“dính” vào thứ “hoa dại”. Nhưng không ngờ sau đó bạn lại đâm ra “nghiện”. Thiếu “thứ đó” cảm giác
trong người cứ thế nào ấy, bứt rứt khó chịu và lại phải đâm bổ đi tìm.
Còn với M (ĐH Mở TPHCM): Trong một lần anh cùng phòng trúng quả làm ăn lớn đã khao khát
các em bằng một đêm “xả hơi” và tiếp theo là “công đoạn” với gái làng chơi. Sau bận ấy em cũng đâm
nghiện. Đã bao lần quyết tâm dứt hẳn cái thứ “thuốc mê” ấy ra nhưng chỉ được một thời gian sau đó
thì đâu vào đó…
Hầu hết những nam sinh “hám của lạ” thường là rơi vào những trường hợp cá biệt của lớp. Một là
những sinh viên học hành chểnh mảng một chữ cắn đôi không biết. Hai là những bạn kiếm được nhiều
tiền ngay khi ngồi trên ghế nhà trường. Tất cả họ đều bắt đầu từ chữ “thử” nhưng sau đó đâm ham mê
lúc nào không hay. Nhiều khi biết rằng không nên quá sa đà vào cái thứ đó nhưng quả thật đã trót
“nghiện” mất rồi và khi đó họ thường tặc lưỡi cho qua chuyện. Quả thật ranh giới giữa”thử” và
“nghiện” thật mong manh.
Hậu quả:

Vương là ai, 49% không biết Trần Quốc Toản là ai?”…), họ không quan tâm tới văn hoá truyền thống.
Chắc chắn rằng, sinh viên hiện nay được đào tạo bài bản và toàn diện hơn lớp trước nhiều. Họ giỏi
Anh văn, vi tính, nhảy đầm và hát rock chuẩn. Cũng dễ hiểu thôi, áp lực của kinh tế thị trường và tiến
bộ khoa học kỹ thuật nên chỉ cần bằng ngoại ngữ, vi tính, …để xin việc chứ không cần những hiểu
biết về văn hoá dân tộc.
Đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng lôí sống thực dụng như một thứ ma lực tràn vào mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội ta.
Sở dĩ sinh viên có thể trả lời vanh vách về các Top Ten, Model hơn là hiểu Văn Miếu – Quốc Tử
Giám, Chùa Một Cột, Tháp Chàm…là bởi lẽ những thứ đó giờ nhan nhản ở mọi ngõ ngách, trên cả
Internet.
Dù sao, những biểu hiện tiêu cực trên cũng chỉ là một phần trong đời sống muôn màu sắc của
SV hiện nay. Có rất nhiều SV với sự đam mê nghiên cứu, khám phá, hoạt động văn hoá thể thao sôi
nổi …đã đạt nhiều giải thưởng lớn. Các cuộc thi như Rôbôcon, các giải Vàng Olimpic. Hay những
phong trào Thanh niên tình nguyện do Trung ương Đoàn phát động đã cuốn hút SV tham gia và trở
thành lực lượng nòng cốt, hình ảnh SV tình nguyện đã để lại trong lòng đồng bào sự cảm mến sâu
sắc… những tấm gương đó là hình ảnh tiêu biểu cho một thế hệ trẻ năng động, tự tin và đầy hoài bão,
tạo cho chúng ta niềm tin đối với giới trẻ.
Các nhà tâm lý học đã giải thích điều này dựa trên tâm lý tự khẳng định mình, muốn được mọi
người nhìn nhận mình một cách chân thực của giới trẻ. Họ không muốn người khác coi mình chỉ là
một thứ “trứng khôn hơn vịt” hay” miệng còn hơi sữa”. Và để khẳng định mình, họ cần gây sự chú ý
13
của người khác đối với mình. Họ cố gắng chứng tỏ rằng mình có thể làm tất cả những điều mà người
trưởng thành cho là không làm được, thậm chí không được phép làm. Cái điều mà người lớn tuổi cho
là lố lăng, kệch cỡm, khác đời trong cách ăn mặc, nói năng, cử chỉ ở thanh niên và vị thành niên
(không chỉ là sinh viên) chính là sự phản ánh các cách thức gây chú ý nói trên.
Từ phân tích, khái quát các đặc điểm đặc trưng lối sống của các nhóm sinh viên tham gia trong
cuộc khảo sát của Viện Khoa học Xã hội và TW Đoàn TNCS HCM, các nhà nghiên cứu xác định có 3
kiểu sống khá rõ nét trong sinh viên.
Kiểu thư nhất chiếm khoảng 30% là những sinh viên say mê học tập, đồng thời tích cực tham
gia các sinh hoạt tập thể, chính trị – xã hội, văn hoá tinh thần, thể hiện một lối sống năng động, tích

hiệu quả. Thanh niên vốn thích sự mới mẻ, sáng tạo. Chúng ta không mới mẻ, sáng tạo thì làm sao lôi
cuốn họ, hấp dẫn họ được. Và họ tìm đến với văn hoá phương Tây cũng là điều dễ hiểu. Thanh niên
giờ có sống ở thời đại ngày xưa đâu, họ đang sống ở thời hiện đại. Họ đâu có hiểu những giá trị văn
hoá xa xưa. Họ không hiểu đã đành mà cũng không ai tạo cơ hội cho họ hiểu. Những hoạt động tuyên
14
truyền vẫn chỉ là tuyên truyền, vẫn chỉ là hình thức, nhốn nháo, cứng nhắc, thiếu chuyên nghiệp, nó
không ngấm, không đi vào tâm hồn trẻ”.
Xây dựng văn hoá phải bắt đầu từ mỗi người với tư cách là chủ thể của văn hoá. Cụ thể là phải
bắt đầu từ việc hướng dẫn SV về trách nhiệm trước hết đối với bản thân, sau đó sẽ là trách nhiệm với
gia đình, xã hội, đất nước.
Giữ vững và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc trong quá trình giao lưu, hội nhập quốc tế, hoà
nhập nhưng không hoà tan.
Cụ thể: xây dựng những hoạt động hướng dẫn SV tìm đến văn hoá truyền thống một cách sinh
động, mới mẻ và chuyên nghiệp.
Thực tế hiện nay cho thấy rõ ràng những hoạt động mang tính huớng dẫn thanh niên tìm đến
văn hoá truyền thống vẫn còn nhỏ lẻ và thiếu chuyên nghiệp. Tuy nhiên vẫn có những mô hình đáng
học tập, vẫn có những con người ra sức nỗ lực cho sự trở lại của văn hoá truyền thống chiếm được sự
quan tâm của giới trẻ. Đơn cử như câu lạc bộ nghệ thuật của sinh viên Hà Nội mang tên “Giới trẻ, di
sản và tương lai” hoạt động tại bảo tàng dân tộc học Việt Nam bắt đầu đi vào hoạt động từ 29/10/2006.
CLB là một hình thức tập hợp và sinh hoạt tự nguyện của các bạn sinh viên yêu thích âm nhạc dân tộc.
Họ thuộc những dân tộc khác nhau, học tập tại các trường CĐ và ĐH trên địa bàn Hà Nội. Đây được
coi là một sân chơi, diễn đàn, tạo điều kiện cho các bạn trẻ vui chơi âm nhạc, tự giới thiệu về di sản
văn nghệ cổ truyền của dân tộc mình và hiểu biết thêm về vốn văn nghệ của các dân tộc khác.
Hướng dẫn SV tiếp xúc một cách hợp lý đôí với các hoạt động giao lưu văn hoá, biết nhận ra
âm mưu lợi dụng văn hoá để thực hiện “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch.
…Và khi tự mỗi sinh viên đã hiểu đầy đủ về cuộc sống thì sẽ hình thành nên những hạt nhân
cho đời sống mới. Những hạt nhân với lối sống hiện đại, khoa học mà vẫn giữ được những phẩm chất
tốt đẹp của văn hoá dân tộc. Đó mới là cách sống đúng của sinh viên Việt Nam trên con đường hoà
nhập vào thế giới văn minh ngày nay.
“Sống” – Đó chỉ là một từ đơn giản thôi nhưng nó hàm chứa biết bao nhiêu điều. Sống vì điều