MỞ ĐẦU
Ở mỗi thời đại phát triển, với trình độ khoa học và công nghệ quản lý,
các nhà nước khác nhau lại có thể có tổ chức bộ máy quản lý đất nước khác
nhau, nhưng tất thảy đều phải phân chia lãnh thổ ra các địa hạt lớn nhỏ để tổ
chức bộ máy quản lý theo các cấp, các đơn vị quản lý hành chính lãnh thổ, gọi
là tổ chức hành chính lãnh thổ. Việc định ra quy mô địa hạt, số cấp địa hạt ở
mỗi quốc gia, ở mỗi thời kỳ và hình thức tổ chức bộ máy quản lý ở các địa hạt
phụ thuộc vào nhiều yếu tố về tự nhiên cũng như yếu tố về kinh tế xã hội.
Trong công tác quản lý nhà nước nói chung, quản lý địa giới nói riêng
bao gồm cả việc phân định, điều chỉnh sắp xếp lại các đơn vị hành chính và
nhất là việc giải quyết các tranh chấp địa giới hành chính quả là vấn đề không
ít khó khăn, phức tạp, không chỉ đòi hỏi những hiểu biết lý thuyết và kinh
nghiệm đầy đủ, chi tiết, sâu sắc, mà còn cần có những trình độ lý luận cơ bản
về địa giới hành chính và quản lý địa giới hành chính.
Chỉ thị 364/CT ngày 06/01/1991 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay
là Thủ tướng Chính phủ) về việc giải quyết những tranh chấp đất đai liên
quan đến địa giới hành chính và lập bộ bản đồ hiện trạng về địa giới hành
chính tỉnh, huyện, xã được ban hành vào lúc sự nghiệp đổi mới của đất nước
ta giành được những thành tựu quan trọng, nhất là trong lĩnh vực kinh tế.
Nhưng hiệu lực và hiệu quả quản lý của bộ máy chính quyền địa phương các
cấp còn bất cập so với yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, trong đó việc quản lý
địa giới hành chính và đặc biệt là việc giải quyết tranh chấp địa giới hành
chính còn nhiều nhược điểm cả về nhận thức và thực tiễn. Mà cụ thể là những
quan điểm, nhận thức, hành vi của con người thuộc hai đơn vị hành chính liền
kề nhau không thống nhất nhau, tại cùng một thời điểm (hoặc khu vực) trên
đường địa giới hành chính đã không thể tự thương lượng được và rất cần các
cấp có thẩm quyền giải quyết.
1
Theo thống kê của Ban tổ chức Cán bộ Chính phủ (nay là Bộ Nội vụ)
đến năm 1991, trên toàn quốc có 2.544 điểm tranh chấp đất đại liên quan đến
địa giới hành chính, trong đó có 352 điểm tranh chấp giữa các tỉnh với nhau.

giá xếp loại khá. Mặc dầu đã được nghiệm thu, nhưng trên tuyến địa giới
hành chính cấp tỉnh giữa hai tỉnh Thừa Thiên Huế và Quảng Trị vẫn còn hai
đoạn chưa giải quyết xong, do đó bộ hồ sơ, bản đồ địa giới hành chính của hai
tỉnh, các huyện, các xã có liên quan đến đường địa giới giữa hai tỉnh vẫn chưa
được hoàn chỉnh và chưa khép kín được đường địa giới. Cụ thể:
- Đoạn giữa xã Hồng Thuỷ, thuộc huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế
với xã A Bung, Huyện ĐaKrông, tỉnh Quảng Trị.
- Đoạn giữa thông Câu Phi Phường thuộc xã Hải Chánh, huyện Hải Lăng
tỉnh Quảng Trị với xã Phong Thu, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.
Trong quá trình thực hiện Chỉ thị 364/CT, lãnh đạo hai tỉnh và các đơn vị
có liên quan đã nhiều lần gặp nhau trao đổi, triển khai đi thực địa đo vẽ nhưng
hai bên vẫn không thống nhất được.
Vì vậy, ngày 22/11/1995 Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số
762/TTg về việc xác định đường ranh giới hành chính giữa hai tỉnh Thừa
Thiên Huế và Quảng Trị trên cơ sở đường địa giới thể hiện trên bản đồ
1/200.000 do Cục đo đạc và Bản đồ Nhà nước phát hành năm 1962 và Bản đồ
1/50.00 UTM tái bản vào năm 1978.
Theo Quyết định số 762/TTg thì xã Hồng Thuỷ thuộc Huyện A Lưới,
tỉnh Thừa Thiên Huế nằm về phí tỉnh Quảng Trị. Một phần thôn Câu Nhi
3
Phường, thuộc xã Hải Chánh, Huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị có 31 hộ (thời
điểm tháng 4 năm 1998), thôn Tân Lập, Tân Xuân, Phú Kinh Thượng nằm về
phía xã Phong Mỹ, Phong Thu, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.
Ngày 21/04/1998 lãnh đạo UBND hai tỉnh Quảng Trị và tỉnh Thừa Thiên
Huế đã tiến hành tổ chức hội nghị biện pháp giải quyết tuyến địa giới hành
chính giữa hai tỉnh theo Quyết định số 762/TTg và lãnh đạo hai tỉnh đã đi đến
thống nhất như sau:
- Tỉnh Thừa Thiên Huế có trách nhiệm chuyển giao nguyên trạng xã
Hông Thuỷ thuộc huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế về huyện Đakrông,
tỉnh Quảng Trị quản lý. Tuyến địa giới hành chính từ biển Đông lên Quốc lộ

canh, xâm cư thì cũng do nhân dân thôn Câu Nhi Phường sử dụng từ lâu nay.
Do đó, nhân dân đề nghị điều chỉnh lại đường địa giới ở đoạn đi của thôn Câu
Nhi Phường phù hợp với hiện trạng nhân dân đang sử dụng.
Mặt khác, sau khi có quyết định của Thủ tướng Chính phủ nhân dân và
cán bộ xã Hồng Thuỷ đã nhiều lần viết đơn gửi các đồng chí lãnh đạo Đảng,
Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân tỉnh
Thừa Thiên Huế và huyện A Lưới kiến nghị mong muốn được sinh hoạt ổn
định ở huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế không chịu nhập về tỉnh Quảng
Trị. Nhân dân không đồng tình với quyết định của Chính phủ với lý do:
- Lịch sử nhân dân xã Hồng Thuỷ xưa nay cuộc sống gắn bó với huyện
A Lưới, chưa bao giờ Hồng Thuỷ trực thuộc Quảng Trị.
- Phong tục tập quán của nhân dân xã Hồng Thuỷ (99% dân tộc PaCô)
khác xa phong tục tập quán của đồng bào Vân Kiều, thuộc xã A Bung, huyện
ĐaKrông, tỉnh Quàng Trị.
5
- Điều kiện sinh hoạt đi lại từ xã Hồng Thuỷ về trung tâm huyện A Lưới,
tỉnh Thừa Thiên Huế gần và thuận lợi hơn (cách khoảng 30km) về trung tâm
huyện lỵ ĐaKrông, tỉnh Quảng Trị (cách khoảng 90km). Cán bộ và bà con
của xã Hồng Thuỷ làm việc và sinh sống khá đông ở trung tâm huyện lỵ A
Lưới...
Do chưa thống nhất được hai đoạn: Đường địa giới đi qua thôn Câu Nhi
Phường và chuyển toàn bộ xã Hồng Thuỷ từ Thừa Thiên Huế về Quảng Trị
quản lý cho nên Quyết định số 762/TTg ngày 22/11/1995 vẫn chưa được thực
hiện.
Từ đó đến nay hai tỉnh vẫn quản lý địa giới hành chính theo hiện trạng:
Xã Hồng Thuỷ vẫn thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế, các thôn Câu Nhi Phường,
Tân Lập, Tân Xuân và thông Phú Kinh Phường vẫn do tỉnh Quảng Trị quản
lý.
Ngày 14/10/2003 Văn phòng Chính phủ đã có công văn số 5059/VPCP-
NC giao cho Bộ Nội vụ thành lập đoàn nghiên cứu thực địa và hỏi nguyện

ngòi, núi non, ao hồ và cả hệ thống giao thông thuỷ bộ, tiềm năng đất đai và
tài nguyên thiên nhiên của địa bàn, quyết định tới khí hậu, thảm động vật, đặc
điểm phân bổ dân cư...
+ Căn cứ vào điều kiện trật tự an ninh, an ninh quốc phòng của địa bàn,
mục tiêu chính của việc phân định, điều chỉnh địa giới hành chính là đảm bảo
trật tự an toàn xã hội, an ninh chính trị và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.
+ Căn cứ vào điều kiện để phát triển. Dựa trên thực trạng tiềm năng kinh
tế xã hội vốn có của địa bàn cùng với sự hỗ trợ từ bên ngoài địa bàn, sao cho
thuận lợi nhất cho sự tăng trưởng, bởi mục tiêu của chúng ta là phấn đấu cho
7
dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ và văn minh. Việc sắp xếp
điều chỉnh địa giới hành chính phải bảo đảm thuận lợi cho mỗi địa bàn trong
tiến trình phát triển. Cần nghiên cứu tới dự báo trong tương lai, chiến lược
phát triển kinh tế xã hội của cả vùng...
+ Căn cứ vào đường lối chính trị, đường lối phát triển kinh tế xã hội của
Đảng và Nhà nước. Đành rằng đường lối chính trị phát triển kinh tế xã hội
của Đảng và Nhà nước cũng đã xem xét tới các điều kiện tự nhiên và dân sinh
kinh tế đất nước, của từng địa phương và mối quan hệ quốc tế...
+ Phải xem xét tới truyền thống văn hoá của mỗi địa bàn, bởi đây là vấn
đề cốt lõi của sinh hoạt cộng đồng, là yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới công
tác quản lý nhà nước địa phương. Như đã nói, truyền thống là có những nét
riêng giữa địa bàn này với địa bàn khác, giữa cộng đồng này với cộng đồng
khác, kể cả phong tục tập quán, sắc tộc tôn giáo... cho nên trong phân định
điều chỉnh địa giới hành chính vừa phải phát huy truyền thống văn hoá tốt
đẹp, vừa phải hạn chế những văn hoá truyền thống độc hại... đặc biệt trong
thời đại ngày nay, khi mức sống được nâng cao, chi phí thời gian và công của
văn hoá ở mỗi con người, ở mỗi gia đình, ở mỗi cộng đồng là khá lớn và ngày
càng nâng cao.
+ Phải xem xét mối quan hệ giữa đơn vị hành chính này với đơn vị hành
chính khác sao cho mối quan hệ giữa các địa hạt ngày càng tốt hơn, đặc biệt

chuyền nhượng lại cho nhau giữa các địa phương đến nay không còn căn cứ
để xem xét, vả lại đất đai thuộc sở hữu của toàn dân, Nhà nước quản lý thống
nhất có chính sách giao ruộng đất cho tổ chức và cá nhân sử dụng chưa được
nhận thức sâu sắc trong cán bộ và nhân dân một cách nhất quán.
9