Một vài kinh nghiệm dạy môn ngữ văn 6
theo phơng pháp tích hợp
I: những vấn đề chung
1) Lý do viết sáng kiến kinh nghiệm
Từ năm học 2002 - 2003 lớp 6 THCS, cả nớc nhất loạt dùng sách giáo
khoa mới, trong đó có sách ngữ văn. Chúng ta đang thực hiện Nghị quyết Quốc
hội khóa 9 đề ra là "Nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng
yêu cầu phát triển nguồn nhân lực, phục phụ công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất
nớc tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nớc phát triển trong khu vực và
trên thế giới"
Quán triệt mục tiêu mà Quốc hội đa ra, bản thân tôi đang đợc dạy chơng
trình sách giáo khoa mới soạn theo quan điểm tích hợp giữa 2 phân môn nhằm
phát huy tính tích cực học tập của học sinh. Từ chỗ môn văn - Tiếng việtg có 3
phân môn, 3 cuốn sách. Nay hợp lại thành môn ngữ văn tích hợp, để chúng tác
động, hỗ trợ nhau tạo thành hiệu quả tốt hơn, chắc hơn.
Nh vậy: Giảng dạy theo phơng pháp tích hợp vẫn không xem nhẹ vai trò
của ngời thầy, nhng mục đích chính là khâu gợi tính tích cực hoạt động của học
sinh.
2) Mục đích viết sáng kiến kinh nghiệm:
Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy. Qua thực tế, tôi thấy việc đổi mới
thay sách dạy theo phơng pháp tích hợp trong môn ngữ văn là cần làm và rất hữu
hiêụ khi truyền thụ kiến thức cho học sinh, bởi vì việc đổi mới theo phơng pháp
dạy này đã đem lại hứng thú cho cả thầy lẫn trò. Học sinh tự bộc lộ bản thân, đợc
đánh giá ở nhiều phía và nh vậy, thầy hiểu đợc thực chất của trò để dạy cho
đúng, có kết quả hơn. Mặt khác, chính sự đổi mới phơng pháp, tạo cho các em
làm việc khoa học, tự tin hơn.
Giảng dạy theo phơng pháp tích hợp là đổi mới ở 2 mặt: Dạy và học.
Nhng thực chất đổi mới ở thầy chính là chính thầy có kiến thức vững vàng,
có quan điểm đúng đắn là cơ sở để đổi mới phơng pháp dạy. Và việc đổi mới ph-
ơng pháp dạy sẽ kéo theo sự đổi mới phwơng pháp học văn của học sinh.
So với các môn học khác trong nhà trờng môn ngữ văn là môn học vừa

a/ Sách giáo khoa mới có nhiều u điểm:
Cảm nhận đầu tiên của tôi là sách giáo khoa mới có sự đổi mới lớn về mục
tiêu giáo dục.
Các tác giả đã đổi mới cách viết từ thông báo kiến thức chuyển sang tổ
chức các hoạt động học tập để học sinh khám phá kiến thức mới. Sách đã trang bị
cho học sinh phơng pháp quan sát, nhận xét, phân tích, khái quát hoá kiến thức.
Từng bài trong sách giáo khoa đã kết hợp cả nội dung và phơng pháp, cả lý
thuyết và thực hành. Nội dung kiến thức tinh giản, những nội dung chính cần ghi
nhớ đợc đóng khung cuối bài.
Bài tập theo hớng "Mở" đã giúp cho học sinh t duy sáng tạo, độc lập suy
nghĩa giúp các em tự tìm ra vấn đề và giải quyết vấn đề tốt.
b/ Về phía học sinh:
Mặc dù các em sống chủ yếu trong những gia đình thuần nông nên đời
sống có nhiều khó khăn các bậc phụ huynh đã chăm lo tới chuyện học hành của
con em mình. (100% có đủ sách giáo khoa, 80% có vở bài tập ngữ văn và một số
đồ dùng khác có liên quan đến bộ môn ngữ văn) Nhiều em rất say mệ học và có
vốn văn chơng vững chắc.
c/ Giáo viên:
Thông qua các chuyên đề do Phòng giáo dục chỉ đạo, sinh hoạt chuyên đề
môn cụm giữa các trờng. Tôi đã không ngừng học hỏi đợc cả kiến thức lẫn kỹ
năng lên lớp. Ngoài ra tôi còn đợc Ban giám hiệu nhà trờng, tổ bộ môn dự giờ,
trao đổi góp ý kiến nên đã tránh dần những thiếu sót trong khi giảng dạy.
d/ Trang thiết bị phục vụ cho việc khai thác kiến thức ở kênh hình tơng đối
đầy đủ. Nhất là ở phần văn bản dân gian.
2) Khó khăn:
Trong nhận thức, giáo viên cha dễ khắc phục ngay những thói quen dạy học
cũ. Mặt khác, năng lực cảm thụ tác phẩm của giáo viên cũng còn hạn chế.
Hơn nữa, rất nhiều học sinh không thích học văn học, cha mẹ các em cũng
thế. Họ nghĩ rằng: Học văn khó kiếm sống, ít tiền đồ. Nhiều em sống trong hoàn
cảnh rất khó khăn. Ngoài giờ học ở trờng thì về nhà hầu nh các em không có thời

Tác dụng của từ láy đó? Những biện pháp tu từ gì? dùng biên pháp tu từ đó (So
sánh) góp phần tạo cho ý thơ nh thế nào?
Bên cạnh phần tích hợp tiếng việt nh trên, tôi đặt tiếp câu hỏi cho phần tập
làm văn: Lời thơ 4 chữ, nhịp thơ nhanh thích hợp với phơng pháp biểu đạt nào?
có tác dụng biểu đạt hình ảnh của nhân vật nào ra sao?
Ngoài hệ thống câu hỏi theo quan điểm tích hợp, tôi còn chú ý đến tính
chặt chẽ, phù hợp với từng đối tợng học sinh.
Trong khi soạn giáo án, tôi luôn hớng và dựa vào những yêu cầu, mục tiêu
cần đạt của sách giáo viên và vở bài tập ngữ văn của học sinh mà lờng trớc những
tình huống có thể xảy ra, nghĩ trong cách trao đổi với học sinh, giữ đợc vai trò
"Trọng tài"
Tiếp khâu soạn bài, giáo viên phải đổi mới nhiều mặt trong giờ dạy:
Bởi vì dạy theo phơng pháp tích hợp thì không chỉ dạy kiến thức mà còn
dạy cách vận dụng kiến thức, cách nhận thức vấn đề của học sinh. Cho nên khâu
chuẩn bị những thiết bị giảng bài không thể thiếu đợc trong mỗi tiết học. Nếu là
tiết dạy văn bản thì chú ý, chuẩn bị những gì, (có thể là tranh vẽ hay kênh hình
trong sách giáo khoa) còn nếu là tiết tiếng việt thì phải sử dụng nhiều loại bảng
phụ. Muốn làm tốt điều này, bản thân giáo viên phải dành nhiều thời gian tham
khảo những tài liệu sách vở, những vấn đề có liên quan đến tiết dạy.
Giáo viên phải hết sức tôn trọng đến ý kiến của học sinh để nắm bắt ý cơ
bản của học sinh trình bày và lập tức phát hiện lỗi hoặc cái hay của ý kiến đó để
có hớng xử lý kịp thời.
Điều quan trọng là có sự ứng xử nhanh, hợp lý, thoả đáng. Có nh vậy mới
tạo đợc niềm tin và sự hứng thú trong mỗi giờ dạy ngữ văn.
Việc phân bổ thời gian, xác định đâu là trọng tâm của bài dạy cũng không
thể xem nhẹ. Nhất thiết phải dành thời gian thích hợp cho phần luyện tập và hớng
dẫn học sinh chuẩn bị bài ở nhà để giờ sau học có hiệu quả.
4) Kết quả
Sau một năm nghiên cứu, thực hiện với sự nỗi lực của bản thân, tôi đã có
đợc những kết quả sau:

Phòng giáo dục huyện
Trờng Trung học cơ sở
@& ?
ngời thực hiện:
Tổ bộ môn: Khoa học - xã hội
Đơn vị công tác:
Sáng kiến kinh nghiệm
Một vài kinh nghiệm dạy môn ngữ văn 6
theo phơng pháp tích hợp
Năm học 2002 - 2003
****************