Phân tích những
quan điểm cơ bản
của HCM về dân
chủ và Nhà nước
của dân – do dân
– vì dân?
Trong quá trình
tìm đường cứu
nước, Hồ Chí
Minh đã khảo sát
nhiều kiểu nhà
nước để chọn ra
kiểu nhà nước khi
cách mạng Việt
Nam thành công
theo con đường
cách mạng vô sản.
Nhà nước đó phải
“quyền giao cho
dân chúng số
nhiều”, hay nhà
nước công nông
binh trong chính
cương vắn tắt năm
1930. Khi nước
nhà giành độc lập
Người chỉ rõ:
“Nước ta là nước
dân chủ, bao
nhiêu lợi ích đều
vì dân, bao nhiêu

- Điều 1 Hiến
pháp 1945: “Nước
Việt Nam là nước
dân chủ cộng hòa.
Tất cả quyền binh
trong nước là của
toàn thể nhân dân
Việt Nam, không
phân biệt giống
nòi, gái trai, giàu
nghèo, tôn giáo”.
- Điều 32 Hiến
pháp 1946: …
Những việc có
liên quan đến vận
mệnh quốc gia sẽ
đưa ra nhân dân
phúc quyết.
 Đây chính là
chế độ dân chủ
trực tiếp và trưng
cầu dân ý ở Việt
Nam quan điểm
này thể hiện bản
chất dân chủ của
nhà nước. Nhân
dân ủy quyền cho
đại diện quyền lợi
ý chí của mình, thì
hệ quả tất yếu là

luật. Nhà nước
bằng mọi nỗ lực
xây dựng thiết chế
dân chủ để phát
huy quyền làm
chủ của nhân dân.
Những vị đại diện
của dân do dân cử
ra, phải thật sự
làm công bộc của
dân. Điều này
nhắc nhở những
đại biểu của dân
phải làm đúng
chức trách và vị
thế của mình
không được “cậy
thế” khinh dân,
“quên rằng dân
bầu mình ra để
làm việc cho dân
chứ không phải là
để cậy thế với
dân.”
- Nhà nước Việt
Nam Dân Chủ
Cộng Hòa do Hồ
Chí Minh khai
sinh 2 tháng 9
năm 1945 là nhà

nhân dân và chịu
sự kiểm tra, giám
sát của nhân dân,
nhưng cũng phải
làm cho dân hiểu,
dân giác ngộ để
thực hiện nghĩa vụ
và quyền hạn của
mình.
- Hồ Chí Minh chỉ
rõ: Việc nước là
việc chung, mỗi
người đều phải có
trách nhiệm “ghé
vai gánh vác một
phần”. Quyền lợi,
quyền hạn luôn đi
đôi với trách
nhiệm, nghĩa vụ
của công dân.
3. Nhà nước vì
dân
Đó là nhà nước
phục vụ lợi ích
chính đáng và
nguyện vọng của
nhân dân không
có đặc quyền, đặc
lợi, thực sự trong
sạch, vững mạnh,

làm cho dân có
chỗ ở, làm cho
dân được học
hành. Cán bộ nhà
nước mới dù bất
kỳ cương vị nào
cũng phải là công
bộc của dân. Cán
bộ nhà nước,
không chỉ là
người phục vụ mà
đồng thời phải là
người lãnh đạo,
hướng dẫn cho
nhân dân xây
dựng cuộc sống
mới ấm no hạnh
phúc.
Vận dụng những
quan điểm trên
của HCM vào
việc xây dựng
Nhà nước pháp
quyên XHCN ở
VN hiện nay:
1. Nhà nước đảm
bảo quyền làm
chủ thật sự của
nhân dân: - Đảm
bảo và phát huy

dù ở cương vị
nào. Đấu tranh
chống hiện tượng
vi phạm pháp luật.
Đề cao kết hợp
đức trị và pháp trị.
- Một yếu tố quan
trọng nữa để thực
hiện quyền làm
chủ của nhân dân
là nâng cao năng
lực làm chủ của
công dân. Muốn
vậy phải nâng cao
dân trí, bồi dưỡng
văn hóa chính trị,
phát huy tính tích
cực của công dân.
2. Kiện toàn bộ
máy nhà nước: -
Cải cách hành
chính là yêu cầu
bức xúc trong xây
dựng nhà nước ta
hiện nay. Phải xây
dựng nền hành
chính dân chủ, kỷ
cương, trong sạch
để phục vụ đắc
lực và hiệu quả

nhà nước là một
tất yếu nhưng
trong giai đoạn
hiện nay, tăng
cường sự lãnh đạo
của Đảng đối với
nhà nước, cần tập
trung vào một số
nội dung sau:
- Đảng lãnh đạo
nhà nước thể chế
hóa đường lối,
chủ trương của
Đảng, đảm bảo sự
lãnh đạo của Đảng
nhưng cũng phát
huy được vai trò
của nhà nước.
Đảng lãnh đạo
nhà nước bằng
đường lối, bằng tổ
chức, bộ máy của
Đảng trong các cơ
quan nhà nước.
Lãnh đạo bằng
công tác kiểm tra,
bằng vai trò tiên
phong gương mẫu
của đội ngũ Đảng
viên. Để đảm bảo

cống hiến xuất sắc
của Hồ Chí Minh
cho cách mạng
Việt Nam, cũng
như sự phát triển
chủ nghĩa Mác -
Lê nin ở một nước
thuộc địa nửa
phong kiến.
Không những thế
tư tưởng Hồ Chí
Minh về Đảng, về
nhà nước mới còn
chỉ rõ cho chúng
ta trong sự nghiệp
xây dựng chủ
nghĩa xã hội. Ta
càng phải tăng
cường hơn nữa
việc xây dựng, tự
đổi mới, tự chỉnh
đốn Đảng làm tiên
đề để xây dựng
nhà nước ngang
tầm với nhiệm vụ
của giai đoạn cách
mạng mới. Đi
chệch những lời
dạy của người sẽ
không thể có được