Chương 5:
Công trình hạ thủy bằng lực nâng
của nước
1. Ụ khô: Về hình dáng ụ khô giống như một chiếc bể có đáy và ba
m
ặt kín nước, còn mặt thứ tư gọi là đầu ụ, có cửa chắn nước. Đầu
ụ hướng ra khu nước để tạo điều kiện thuận lợi cho việc đưa tàu
vào hoặc ra khỏi ụ.
 Ưu điểm:
- Dùng ụ khô, việc hạ tàu được an toàn, không gây ra biến
dạng thân tàu và tránh được một khâu kỹ thuật phức tạp mà khi
đóng trên đà phải giải quyết, đó là phải gia cố thân tàu để chống
ứng suất phụ, đặc biệt là đối với t
àu lớn.
- Không hạn chế quy mô và kích thước của tàu được đóng
mới và sửa chữa.
- Tuổi thọ và độ tin cậy cao.
 Nhược điểm:
- Giá thành đầu tư xây dựng quá cao (ụ đắt hơn đà tới 40%-
50%).
2. Ụ khô lấy nước
Ụ khô lấy nước có cao trình đáy không đặt sâu vào lòng đất
như ụ khô mà đặt ngang với mặt bằng xưởng v
ì thế cao trình đáy ụ
cao hơn mức nước của khu nước v
à cần cấp nước cho nó khi thao
tác nâng hạ. Đặc tính này cho phép giảm đáng kể thậm trí loại trừ
hoàn toàn áp lực đẩy nổi tác dụng vào đáy ụ, vì vậy làm cho kết
c
ấu ụ nhẹ đi nhiều.Do đó tường ụ khô không chịu áp lực đất phía
ngoài, chỉ chịu áp lực thủy tĩnh bên trong khi đưa tàu ra vào ụ mà

ệc lên tàu đang sửa chữa, đến các phân xưởng và ngược lại.
Trung bình mỗi công nhân làm việc trên ụ nổi phải mất 20-40 phút
dành cho đi lại trong một ca, điều này làm tăng thời hạn sửa chữa
tàu.
-
Tăng khối lượng công việc phụ do sự phức tạp của mối liên
h
ệ vận tải. Thường ụ nổi đậu không sát bờ mà sát bến nhô hoặc cầu
dẫn, do vậy để vận chuyển các chi tiết tới vị trí làm việc cần phải
trang bị thêm các thiết bị nâng chuyển phụ. Các cần trục của ụ nổi
có sức nâng rất hạn chế 5-10T, nên khi ụ đậu xa bờ thì cần phải bố
trí đường để cần cẩu nổi làm việc. Tổn thất tổng cộng về thời gian
làm việc trên ụ nổi so với các dạng công trình thủy công khác là
10-15%.
-
Điều kiện phục vụ công nhân làm việc trên tàu trong ụ nổi
là kém nhất.
- Ụ nổi là công trình nâng hạ duy nhất mà lực nâng của nó
có ý nghĩa cụ thể vì lực nâng được xác đỉnh bởi kích thước các
phông tông của ụ. Chính vì lẽ đó trong những trường hợp đột xuất
ụ nổi không phát huy các tác dụng tốt. Thường th
ì ụ nổi chỉ phát
huy được 40
-50% sức nâng tính toán giới hạn. Trong khi đó các
loại công trình thủy công khác nói chung chỉ hạn chế về kích thước
chứ không hạn chế về sức nâng.
2.2.3. Công trình hạ thủy bằng lực cơ giới.
Bao gồm những công trình nâng hoặc hạ tàu theo phương
thẳng đứng, thường công trình loại này được kết hợp với nhiều bệ
để tăng hiệu quả khai thác.