Hàn Mặc Tử
(1912-1940) là bút danh của Nguyễn Trọng Trí. bút danh : Phong
Trần, Lệ Thanh. Thuộc nhóm thơ Bình Định. Một cuộc đời hết sức
lãng mạn và đầy bi kịch. Một nhà thơ tài năng, cảm hứng sáng tạo
thi ca dào dạt với những tập thơ: Gái quê, Thơ điên
Phong cách nghệ thuật của Hàn Mặc Tử
rất khác lạ: bên cạnh những vần thơ điên loạn lại xuất hiện những
vần thơ hồn nhiên, trong trẻo lạ thường như “Mùa xuân chín”,
“Đây thôn Vĩ Dạ”
Bài thơ “Đây thôn Vĩ Giạ” rút trong tập thơ Điên. Bài thơ nói về
cảnh đẹp Vĩ Giạ với một tình yêu thiên nhiên thiết tha, một hoài
niệm bâng khuâng vương vấn.
1. Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
Vĩ Giạ một làng cổ đẹp nổi tiếng bên bờ Hương giang, ngoại ô cố
đô Huế. Phong cảnh êm đềm thơ mộng. Với Hàn Mặc Tử
chắc là có nhiều kỷ niệm đẹp? Câu mở bài như một lời chào mời,
như một
tiếng nhẹ nhàng trách móc: “Sao anh không về chơi thôn Vĩ?”.
Cảnh Vĩ
Giạ được nói đến là hàng cau với nắng mới lên, một bình minh
rạng ngời.
Là màu xanh của cây trái của “vườn ai”, ngỡ ngàng bâng khuâng,
rồi thốt
lên “mướt quá xanh như ngọc”. Sắc xanh mượt mà, láng bóng ngời
lên. Một
so sánh rất đắt gợi tả sức xuân, sắc xuân của “vườn ai”? Câu thứ 4
có
bóng người xuất hiện thấp thoáng sau hàng trúc: “gương mặt chữ
điền”.
Nét vẽ “lá trúc che ngang” là một nét vẽ thần tình gợi tả vẻ kín
đáo,

3. Ai biết tình ai có đậm đà?
Một chữ “mơ” đầy tình tứ trong câu thơ có nhạc điệu chơi vơi:
“Mơ
khách đường xa, khách đường xa”. Du khách hay thôn nữ Vĩ Giạ?
Chắc lại
là giai nhân mà thi nhân từng mơ ước: “Áo em trắng quá nhìn
không ra”.
Vừa thực vừa mông. Con người của thực tại hay con người trong
hoài
niệm? Sương khói của bến sông trăng hay miệt vườn Vĩ Giạ đã
làm mờ nhân
ảnh của giai nhân? Trong cảnh có tình. Trong tình có màn sương
khói,
một thứ tình yêu kín đáo, e dè, thiết tha:
“Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Ai biết tình ai có đậm đà?”
Toàn bài thơ có 4 từ “ai” đại từ phiếm chỉ cùng xuất hiện trong các
câu hỏi tu từ, không chỉ góp phần tạo nên âm điệu lâng lâng, ngỡ
ngàng
mà còn dẫn hồn người đọc nhớ về một miền dân ca Huế man mác
sâu lắng,
bồi hồi, thiết tha:
“Núi Truối ai đắp mà cao,
Sông Hương ai bới, ai đào mà sâu?
Nong tằm ao cá nương dâu
Đò xưa bến cũ nhớ câu hẹn hò…”
Kết luận
“Đây thôn Vĩ Dạ”
ngỡ là một bài thơ tả cảnh, nhưng đích thực là một bài thơ tình -
tình