4
CHƯƠNG 1: BẢN CHẤT VÀ ĐỐI TƯỢNG
CỦA HẠCH TOÁN KẾ TOÁN
5
Nội dung chính:
1. Tính tất yếu khách quan của HTKT
2. Các loại hạch toán trong quản lý kinh tế
3. HTKT trong hệ thống quản lý
4. Các nguyên tắc cơ bản của HTKT
5. Đối tượng nghiên cứu của HTKT
6. Quan hệ kinh tế pháp lý
7. Tổng quát về hệ thống phương pháp của
HTKT
6
1.1.TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan cña HTKT
- Xã hội loài người hình thành và phát triển thì
nhu cầu về lao động, sản xuất cũng phát triển
dần theo.
- Lao động của con người là hoạt động có mục
đích, được lặp lại và đi từ đơn giản đến phức
tạp do đó tư duy quản lý cũng phát triển dần
theo.
- Để quản lý được các hoạt động phải thực hiện
quan sát, đo lường, tính toán và ghi chép các
hoạt động đó.
7
• Quan sát: quá trình và hiện tượng kinh tế
• Đo lường: là cách thức biểu hiện mọi hao phí
trong sản xuất và kết quả sản xuất bằng các
thước đo thích hợp:
+ Thước đo hiện vật

khoa học phát huy vai trò của mình.
12
1.2. Các loại hạch toán trong quản lý
• Hạch toán nghiệp vụ
• Hạch toán thống kê
• Hạch toán kế toán
13
1.2.1. Hạch toán nghiệp vụ
* Khái niệm: Là việc quan sát, phản ánh và kiểm
tra từng nghiệp vụ, từng quá trình kinh tế kỹ
thuật tại cơ sở
* Đặc điểm
+ Đối tượng:
+ Phương pháp: trực tiếp, văn bản, điện
thoại,…
+ Thước đo sử dụng: cả 3 loại thước đo
+ Tính chất thông tin: chính xác, kịp thời
14
1.2.2. Hạch toán thống kê
* Khái niệm: Là môn khoa học nghiên cứu mặt
lượng… mặt chất… số lớn trong… nhằm rút ra bản
chất và tính quy luật trong sự phát triển của các hiện
tượng đó
* Đặc điểm
+ Đối tượng: hiện tượng KTXH
+ Phương pháp: điều tra, phân tổ, chỉ số
+ Thước đo sử dụng: 3 loại thước đo
+ Tính chất thông tin: có hệ thống
15
1.2.3. Hạch toán kế toán

sử dụng tổng hợp các phương pháp khoa học của
HTKT.
18
- Đặc điểm của thông tin hạch toán kế toán:
+ Là những thông tin động về tuần hoàn của tài
sản
+ Là những thông tin 2 mặt của mỗi hiện tượng
và quá trình
+ Thông tin thu được là kết quả của quá trình có
tính 2 mặt thông tin và kiểm tra
+ Thông tin kế toán phục vụ cho các nhu cầu
khác nhau của xã hội
19
1.3.2. Yêu cầu và nhiệm vụ của HTKT
- Theo CM kế toán
(CM số 01- CM chung)
+ Trung thực
+ Khách quan
+ Đầy đủ
+ Kịp thời
+ Dễ hiểu
+ Có thể so sánh được
- Theo luật kế toán
(Điều 6)
+ Đầy đủ
+ Kịp thời
+ Chính xác,rõ ràng dễ hiểu
+ Trung thực
+ Liên tục và kế tiếp nhau
+ Có hệ thống và có thể so sánh

- BCTC được lập trên cơ sở giả định DN đang
hoạt động liên tục, vô thời hạn và ít nhất không
bị giải thể trong thời gan gần
1.4.3. Giá gốc (giá phí)
Tất cả vật tư, hàng hoá …đều được ghi chép,
p/á theo giá gốc (là số tiền mà DN đã bỏ ra để có
được TS đó)
24
1.4.4. Nguyên tắc phù hợp
- Việc ghi nhận DT & CP phải phù hợp
- Khi ghi nhận 1 khoản DT đồng thời phải ghi
nhân 1 khoản CP tương ứng
- CP tương ứng gồm:
+ CP của kỳ tạo ra DT
+ CP của kỳ trước lquan đến DT
kỳ này
25
1.4.5. Nguyên tắc nhất quán
- Nguyên tắc này đảm bảo số liệu, thông tin
kế toán trung thực, khách quan và đảm bảo
tính thống nhất
- Các chính sách và phương pháp kế toán DN
đã chọn phải được áp dụng thống nhất trong
kỳ kế toán năm. Nếu thay đổi phải giải thích lý
do trong thuyết minh BCTC
26
1.4.6. Nguyên tắc thận trọng
- Không bao giờ được ghi trước 1 khoản lãi
không chắc chắn nhưng ghi nhận ngay một
khoản lỗ khi có chứng cứ có thể.

+ NC các yếu tố của quá trình tái sản xuất trên
góc độ tài sản
+ NC vốn ở trạng thái tĩnh và trạng thái động
+ Các mối quan hệ kinh tế - pháp lý khác…