Mào gà: chữa băng huyết, đại
tiện ra máu
Ở nước ta thường gặp mào gà trắng hay mào gà đuôi mang; mào gà
đuôi nheo (Celosia argentea L.), và mào gà đỏ, mồng gà, mồng gà tua (Celosia
argentea L. var. cristata Moq. forma plumosa (Voss.) Bakh.), thuộc họ rau
dền (Amaranthaceae).
Mào gà trắng là cây thảo hàng năm, nhẵn, phân nhánh nhiều hay ít, cao 80
cm tới 100 cm. Thân có rãnh dọc, lá mọc so le, hình dải hay ngọn giáo, nhọn, dài 3
- 10 cm, rộng 2 - 4 cm. Hoa không cuống xếp thành bông trắng hay hồng, dài 3 -
10 cm. Quả nang, mở ngang (quả hộp), chứa nhiều hạt hình thận đen, nhỏ hơn hạt
mào gà đỏ.
Mào gà đỏ là cây thảo sống dai, cao 70 cm hay hơn, có thân mọc đứng và
phân nhánh. Lá có cuống, phiến lá hình trái xoan hay trái xoan ngọn giáo, có khi
hình ngọn giáo nhọn, nhẵn. Hoa đỏ, vàng hay trắng, có cuống rất ngắn xếp thành
cụm hoa bông hầu như không cuống, hình trái xoan tháp, có khi nó dẹp ra, cụt ở
đỉnh. Quả thuôn, hầu như là hình cầu.
Phân bố và sinh thái:
Mào gà có nguồn gốc ở vùng đông Ấn Độ và được trồng làm cảnh. Ngày
nay, mào gà trắng phát tán khắp nơi ở những ruộng bỏ hoang, bãi cỏ, ven đường
đi.
Chế biến làm thực phẩm:
Lá mào gà có thể dùng luộc ăn như rau muống. Hạt mào gà thường được
dùng để trang điểm bánh ngọt.
Sử dụng làm thuốc:
Để làm thuốc, người ta lấy cụm hoa mào gà phơi khô, còn lá thường dùng
tươi hoặc phơi khô. Hạt thường dùng khô.
- Hoa mào gà có vị ngọt, tính mát, dùng chữa băng huyết, đại tiện ra máu,