K
ế toán quản trị chi phí v
à
ứng dụng của nó
trong các doanh nghiệp chế biến thủy sản VN

Triển khai ứng dụng nội dung của kế toán quản trị (KTQT) vào
hoạt động quản lý tại các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực sản
xuất kinh doanh khác nhau, đang là vấn đề được các nhà quản lý
quan tâm nghiên cứu.
Bài viết nêu lên những nội dung cơ bản của KTQT chi phí và ứng
dụng của nó trong các doanh nghiệp chế biến thủy sản VN, bao
gồm: công tác lập dự tóan chi phí, công tác tính giá, công tác
phân tích thông tin chi phí…phục vụ yêu cầu kiểm soát chi phí,
đánh giá trách nhiệm bộ phận quản lý và hỗ trợ cho việc ra quyết
định của các nhà quản trị trong doanh nghiệp.
1. Đặt vấn đề
Tại các nước có nền kinh tế thị trường phát triển KTQT chi phí
được coi là công cụ quản lý khoa học và có hiệu quả nhằm kịp
thời xử lý và cung c
ấp thông tin về chi phí đáp ứng nhu cầu thông
tin cho các nhà quản trị, song tại VN KTQT chi phí còn là vấn đề
rất mới mẻ, chưa được ứng dụng một cách phổ biến. Ngày 12
tháng 6 năm 2006 Bộ Tài chính đã ban hành thông tư số
53/2006/TT-BTC về việc “Hướng dẫn áp dụng kế toán quản trị
trong doanh nghiệp”, nhưng việc triển khai, áp dụng cụ thể vào
từng loại hình doanh nghiệp như thé nào thì còn nhiều vấn để
phải xem xét và nghiên cứu. Chế biến thủy sản là một trong
những ngành đang được Nhà nước quan tâm hỗ trợ nhằm phát
triển chương trình kinh tế biển, khai thác lợi thế về biển của VN,
nhưng những năm gần đây các doanh nghiệp gặp rất nhiều khó

cho các quyết định dầu tư ngắn hạn và dài hạn; Lập dự toán
ngân sách sản xuất kinh doanh, v.v.Nhằm phục vụ cho việc điều
hành, kiểm tra và ra quyết định kinh tế.
Trên cơ sở nội dung công việc của kế toán quản trị nói chung có
thể xác định nội dung của kế toán quản trị chi phí như sau:
+ Lập dự toán chi phí SXKD;
+ Xác định giá phí đơn vị sản phẩm;
+ Phân tích, đánh giá tình hình thực hiện chi phí bộ phận theo
từng trung tâm chi phí;
+ Phân tích mối quan hệ giữa chi phí với khối lượng và lợi nhuận;

+ Phân tích thông tin chi phí để lựa chọn thông tin thích hợp cho
các quyết định kinh doanh.
Khi xem xét nội dung của kế toán quản trị chi phí cho thấy có sự
giao thoa giữa nội dung của kế toán chi phí và k
ế toán quản trị chi
phí, vậy gữia chúng có quan hệ với nhau ntn. Thực chất kế toán
quản trị chi phí được tách ra từ kế toán chi phí, giai đoạn đầu của
kế toán quản trị được hình thành từ kế toán chi phí giúp cho việc
xác định và kiểm tra chi phí của các nhà quản trị. Song kế toán
chi phí cung cấp cả thông tin kế toán tài chính và KTQT vì đối
tượng sử dụng thông tin kế toán chi phí bao gồm các cá nhân, tổ
chức bên ngoài và các nhà quản trị bên trong doanh nghi
ệp. Điều
đó khẳng định về mặt đối tượng sử dụng thông tin kế toán chi phí
nói chung rộng hơn đối tượng sử dụng thông tin KTQT chi phí.
Về mặt nội dung kế toán chi phí bao gồm hai bước cơ bản:
+ Tập hợp chi phí, tính giá thành, phân tích chênh lệch chi phí
trong kỳ để cung cấp thông tin KTQT và thông tin cho vi
ệc lập các

thay đổi ntn khi có sự thay đổi về sản lư
ợng sản xuất, ai phải chịu
trách nhiệm giải thích về những thay đổi bất lợi của chi phí và gi
ải
pháp cần đưa ra để điều chỉnh, thì kế toán chi phí trả lời câu hỏi
chi phí thực tế đã phát sinh là bao nhiêu, những chi phí nào đư
ợc
tính vào giá thành sản phẩm, giá thành thực tế của từng đơn vị
sản phẩm.