Giải pháp nào để chuyển đổi các công ty
kiểm toán thuộc sở hữu Nhà nước?
Hi
ện các công ty kiểm toán thuộc sở hữu
Nhà nước đang khẩn trương triển khai các
bước, bao gồm tham khảo ý kiến, kinh
nghiệm, xây dựng đề án, lộ trình thực
hiện để muộn nhất là hết quí I năm 2007 hoàn tất việc
chuyển đổi hình thức sở hữu. Chúng tôi đã có dịp gặp gỡ và
trao đổi với một số nhà nghiên cứu, quản lý, nhất là các
chuyên gia tài chính về cổ phần hoá, về chuyển đổi các
doanh nghiệp Nhà nước.
Nhiều ý kiến cho rằng để việc chuyển đổi diễn ra nhanh chóng,
thuân lợi có thể giải thể các công
ty kiểm toán thuộc sở hữu Nhà nư
ớc. Sau đó, tức sau khi giải thể
các cán bộ nhân viên (CBNV) của các công ty này có thể tự
nguyện liên kết thành lập doanh nghiệp kiểm toán phù hợp với
tiêu chuẩn, điều kiện thành lập và hoạt động doanh nghiệp kiểm
toán theo quy định tại Thông tư 60 của Bộ Tài chính. Phương án
này xem ra là đơn giản và thuận tiện nhất đối với các cơ quan
hữu quan của Nhà nước và cũng phù hợp với kinh nghiệm
chuyển đổi tương tự của một số nước (Trung Quốc). ở một khía
cạnh nào đó phương án này tạo ra sự bình đẳng và tự nguyên
giữa các thành viên góp vốn và các doanh nghiệp trong cùng
ngành. Tuy nhiên vấn đề được đặt ra ở đây là chính sách của
Nhà nước đối với các CBNV đã từng tham gia làm việc tại các
công ty này như thế nào? Việc chuyển đổi như vậy có mẫu thuẫn
với các chính sách của chúng ta hiện nay trong việc đổi mới và
sắp xếp lại các doanh nghiệp Nhà nước hay không?
Một số ý kiến khác cho rằng: Nên chăng, nhà nư

những ai sẽ được coi là đủ "tiêu chuẩn"? Vì suy cho cùng thì tiêu
chuẩn, tiêu thức nào cũng có những tính tích cực cùng sự hạn
chế của nó. Mặt khác, tính tự nguyện giữa các thành viên tham
gia góp vốn không được đề cao do ngư
ời tham gia đấu giá không
biết sẽ được cùng ai tham gia sở hữu, và quản lý trong tương lai.
Điều này càng trở nên bất cập hơn khi trong thực tế có nhiều
Công ty TNHH kiểm toán chỉ có một số lượng ít thành viên tham
gia nhưng chỉ sau một gian nhất định đã phải chia tay do không
đồng nhất trong cung cách quản lý và điều hành công ty.
Ngoài ra cũng có một số ý kiến cho rằng: Để chuyển đổi hình
thức sở hữu các công ty kiểm toán nhà nước có thể thực hiện
việc đấu giá mua lại phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp và chỉ
áp dụng giữa các nhóm thành viên CBNV của công ty kiểm toán
có đủ tiêu chuẩn theo quy định tại Thông tư 60. Phương án này
về cơ bản có thể đáp ứng được hầu hết nguyện vọng của CBNV
của các doanh nghiệp cũng như một số suy nghĩ quan ngại về
tính khách quan trong đấu giá của các cán bộ quản lý Nhà nước.
Hơn nữa các nhóm này đều được liên kết trên cơ sở tự nguyện
giữa các thành viên, do vậy có khả năng tạo ra sự bền vững
trong tương lai của doanh nghiệp. Tuy nhiên phương án này
cũng không tránh khỏi những lo ngại về khả năng liên kết trong
quá trình đấu giá, sự chênh lệch về năng lực quản lý điều hành
giữa các nhóm thành viên dẫn đến tính khách quan trong đấu giá
không được đảm bảo hay tính khả thi của doanh nghiệp trong
tương lai. Hơn thế nữa, do đặc thù về quy mô hoạt động của các
doanh nghiệp này nên thư
ờng các doanh nghiệp đều có mức vốn
nhà nước tại doanh nghiệp ở mức 15 tỷ (mức được xác định
thông qua định giá) và chắc chắn sẽ cao hơn nếu được đấu giá

đảm bảo sự chuyển đổi hiệu quả, hoàn thành đúng tiến độ thời
gian theo quy định của Chính phủ.
Với mục đích góp một tiếng nói nhỏ trong một diễn đàn lớn hy
vọng rằng với các phương án chuyển đổi được nêu ra mang tính
tham khảo trên đây phần nào góp thêm được những đánh giá,
lựa chọn một giải pháp tốt nhất, hữu hiệu nhất và khách quan
nhất cho công tác chuyển đổi tại các doanh nghiệp kiểm toán
trong tương lai.