Kiểm toán tài chính và ki
ểm toán hoạt
động - đâu là lựa chọn ưu tiên ?
Có
3 phương pháp ti
ếp cận t
ài chính đ
ối với Kiểm toán nh
à
nước, đó là: Kiểm toán tuân thủ, Kiểm toán xác nhận ( Báo
cáo tài chính) và Kiểm toán hoạt động ( hay Kiểm toán hiệu
quả đồng tiền).
1. Các phương pháp tiếp cận khác nhau đối với Kiểm toán
nhà nước

Kiểm toán tuân thủ là hình thức kiểm toán chủ yếu tập trung vào
các giao dịch tài chính của một tổ chức nhằm đảm bảo các giao
dịch này được ghi chép đúng, công quĩ được sử dụng và hạch
toán một cách đúng đắn và các nghĩa vụ về mặt nghĩa vụ pháp lý
được đáp ứng. Các biện pháp kiểm tra được thực hiện để đảm
bảo được rằng luật pháp và các qui định có lien quan được tuân
thủ. Báo cáo kiểm toán tuân thủ thường là các báo cáo dài trong
đó nêu lên chi tiết các điểm yếu và bất thường được phát hiện
trong quá trình kiểm toán

Phương pháp tiếp cận cơ bản là kiểm toán tuân thủ pháp luật-
nhằm đưa ra những xác nhận rằng mỗi giao dịch và từng khoản
thanh toán là hợp lệ và tuân thủ với ngân sách. Kiểm toán tuân
thủ pháp luật dựa trên việc kiểm tra tất cả các giao dịch tài chính.
Việc kiểm tra này có thể được tiến hành trư
ớc khi thực hiện thanh

công việc hoặc chi tiêu một cách tốt nhất. Mục đích là nhằm tăng
sản lượng đầu ra trong khi vẫn duy trì hoặc giảm các yếu tố đầu
vào. Tính hiệu quả là thực hiện đúng công việc hoặc chi tiêu một
cách khôn ngoan nhất. Thường được đo lường bằng cách so
sánh kết quả đạt được với kế hoạch.

Kiểm toán hoạt động có thê bao gồm các phương pháp tiếp cận
khác, đang được áp dụng tại một số quốc gia bao gồm: Kiểm
toán kết quả, kiểm toán các chỉ số phi tài chính ( đang được xem
xét tại Anh Quốc, hiện tại các hệ thong tin đang được đánh giá);
đánh giá các giả định lập ngân sách( đang được áp dụng một số
nội dung tại Anh Quốc và Đức), thường được thoả thuận thực
hiện hang năm.

Về vấn đề này, tuyên bố Lima của INTOSAI đã đề cập như sau:
Việc cần có loại kiểm toán tuân thủ pháp luật thong thường đối
với các vấn đề tài chính là điều không phải tranh cãi; tuy nhiên
loại kiểm toán này có thể được bổ sung bằng loại kiểm toán hoạt
động.

2. Kiểm toán tài chính, nội dung cốt lõi của Kiểm toán Nhà
nước
Tại hầu hết các quốc gia, các loại hình kiểm toán chủ yếu thường
là kiểm toán tuân thủ và kiểm toán tài chính. Cơ quan Kiểm toán
Quốc gia ( Anh quốc) và Cơ quan Kiểm toán chính phủ ( Hoa kỳ)
thường sử dụng ba phần tư thời gian và nguồn lực mà họ có cho
những loại hình kiểm toán này. Quy trình ki
ểm toán công cần phải
đưa ra đảm bảo đối với cử tri rằng Chính phủ không tiêu quá t
ổng

rất nhiều kiểm toán viên thực hi
ện kiểm toán hiệu quả đồng vốn bị
kẹt giữa một bên là sự hạn chế về năng lực và một bên là yêu
cầu cần phải thực hiện công việc có hiệu quả tốt hơn.

Hơn nữa, tồn tại một rủi ro là bản than kiểm toán hoạt động sẽ
không mang lại hiệu quả đồng vốn. Loại kiểm toán này phức tạp
hơn, khó hơn, tốn kém hơn so với kiểm toán tài chính thong
thường. Tại Anh Quốc, một cuộc kiểm toán hiệu quả đồng vốn
quy mô trung bình sẽ làm cơ quan Kiểm toán Quốc gia tốn một
phần tư triệu bảng Anh.

4. Áp dụng loại hình kiểm toán hoạt động-cần một phương
pháp hợp lý
Kết quả có thể là một ý tưởng tốt nếu chuyển đổi sang việc áp
dụng kiểm toán một cách từ từ. Điều này để đảm bảo năng lực
của nhân viên được dần dần nâng cao và để thực hiện công việc
một cách thành công. Một cách tiếp cận là đào tạo một nhóm nhỏ
các nhân viên có trình độ những người sẽ thu được kinh nghiệm
và chuyên môn khi thực hiện cách tiếp cận này. Ý tưởng là để
đảm bảo rằng mỗi một dự án kiểm toán hoạt động này sẽ thành
công.

Để bắt đầu, có lẽ chỉ cần thực hiện một vài dự án kiểm toán hoạt
động mỗi năm và những cuộc kiểm toán này được dự đoán là dễ
thực hiện và dễ thành công. Một cách tiếp cận như vậy có thể
bao gồm:
- Khuyến khích kiểm toán viên xác định các nội dung lien quan
đến kiểm toán hoạt động hoặc hiệu quả của đồng vốn như là một
nội dung của cuộc kiểm toán tài chính.