THỰC HÀNH CHÂM CỨU TRỊ LIỆU
ĐINH NHỌT
(Đinh Sang - Furoncle - Furuncle, Boil)

A. Đại cương
Đinh nhọt thường phát ở mặt, chân tay. Lúc đầu chỗ đau mọc thành rễ
nhỏ, sâu, có chân cứng như đinh vì vậy gọi là đinh nhọt.
Tùy vị trí đinh nhọt mọc và hình dạng khác nhau mà có tên gọi: Hổ
Khẩu Đinh (nhọt mọc ở hổ khẩu), Nhân Trung Đinh (nhọt mọc ở Nhân
Trung), Hạ Thần Đinh (nhọt mọc ở môi dưới), T Đinh (nhọt mọc ở mũi), Xà
Đầu Đinh (nhọt có hình dáng giống đầu con rắn), Hồng Ty Đinh (nhọt có
dạng như sợi chỉ màu hồng)
B. Nguyên nhân
- Do ăn nhiều thức ăn béo hoặc uống rượu làm cho Tạng Phủ bị tích
nhiệt độc từ bên trong phát ra.
- Do tà độc từ ngoài vào, khí huyết bị ngăn trở, tích nhiệt ở da lông,
phát ra bệnh.
C. Triệu chứng
Lúc đầu chỉ như hột gạo, gốc cứng và sâu như cái đinh, ngứa nhiều, ít
đau nhức nên dễ bị coi thường, nếu nặng thì sốt, rét. Khoảng 3-5 ngày chỗ
sưng vùng đó lan rộng ra, đau nhức nhiều, miệng khát, tiểu vàng, đỏ, rêu
lưỡi trắng nhờn hoặc vàng nhờn. Khoảng 5-7 ngày sau, nếu chữa trị kịp thời,
dùng Thủ thuật lấy ngòi (đầu) đinh ra thì sẽ bớt đau và các triệu chứng khác
cũng giảm rồi kho?i.
Nếu trong quá trình bệnh, thấy đầu đinh lõm xuống, có sắc đen, không
có mủ, chỗ sưng lan rộng, rét run, phát sốt, không muốn ăn uống, muốn ói,
ói mửa hoặc mê man, nói sa?ng, mạch Hồng Sác, rêu lưỡi vàng thô, chất
lưỡi hồng đỏ, đó là dấu hiệu máu bị nhiễm trùng. Nếu từ ngón tay, ngón
chân bị sưng có một hoặc nhiều đường đỏ lan dần lên tay chân hoặc thân
mình, da vùng gần đó sưng đỏ, nóng, đồng thời có triệu chứng toàn thân như
phù, sốt, nhức đầu, nhọc mệt, là dấu hiệu hạch bạch huyết bị viêm cấp (tức

Trung (Bq.40) + Túc Lâm Khấp (Đ.41) + Hành Gian (C.2) + Thông Lý
(Tm.5) + Thiếu Hải (Tm.3) + Thái Xung (C.3) (Châm Cứu Đại Thành).
5- A Thị Huyệt + Linh Đài (Đc.10) + Thân Trụ (Đc.12)
• Sốt cao thêm Đại Chùy (Đc.14) + Hợp Cốc (Đtr.4) .
• Nặng + mê man thêm Lao Cung (Tb.8) + Thần Môn (Tm.7) .
• Hồng Ty Đinh (Mạch Bạch Huyết Viêm): Khúc Trạch (châm ra
máu). Chích cho ra máu trên vạch đỏ + cách 2 thốn 1 mũi + Uỷ Trung
(Bq.40) + Thập Tuyên.
Hoặc Linh Đài (Đc.10) + Thân Trụ (Đc.12) + Khích Môn + Hợp Cốc
(Đtr.4) + Ủy Trung (Bq.40) (Trung Quốc Châm Cứu Học Khái Yếu).
6- Thân Trụ (Đc.12) + Linh Đài (Đc.10) + Hợp Cốc (Đtr.4) + Uỷ
Trung (Bq.40) (Châm Cứu Trị Liệu Học).
7- Châm các Thiên Ứng Huyệt ở mạch Đốc. Dùng 3 ngón tay: ngón
tro?, ngón giữa và áp út ấn vào đốt sống lưng ngực thứ 2 (D2), để tay giống
như cách xem mạch ở tay quay, cho đến đốt sống ngực thứ 6, từ từ đẩy ngón
tay lên, xuống, cho đến khi thấy có chuyển động ở ngón tay nào, đó là ‘Phản
Ứùng Điểm’ (Huyệt Phản Ứng), châm vào đó, sâu 0, 5 thốn, châm tả, đắc
khí thì rút kim ra (có thể châm nặn máu).
Ớn lạnh, sốt, thêm Khúc Trì (Đtr.11) - Nhọt ở môi thêm Hợp Cốc
(Đtr.4).
Nhọt ở má thêm Âm Lăng Tuyền (Ty.9), đều châm tả, không lưu kim
(‘Giang Tây Trung Y Dược Tạp Chí’ số 29/1986).
8- Trị Hồng Ty Đinh dùng A Thị Huyệt châm sâu 1 - 1, 5 thốn, kích
thích mạnh vừa, lưu kim 5 - 15 phút, cứ 3 phút vê kim 1 lần. Mỗi ngày châm
1 lần. Châm đắc khí, có thể thấy Hồng Ty Đinh giảm dần. Một lần chưa
kho?i, có thể châm 2-3 lần (‘Giang Tây Trung Y Dược Tạp Chí’ số
43/1986).