Tìm hiểu về Nghệ thuật chụp hình
(Tài liệu sưu tầm)
Trưc ht l chng ta ni đn khi nim cơ bn nht: S phơi sng - Exposure
Exposure
Bn cht của vic chụp nh l s phơi sng. Khi chụp nh, ống kính sẽ mở ra cho nh sng vo
phim hay sensor (của my nh số) như vậy cht lượng bức nh tùy thuộc vo lượng nh sng
truyền qua ống kính vo phim hay sensor, nu nh sng nhiều qu thì hình sẽ bị trắng xa, còn
ngược lại, nu nh sng qu ít thì hình đen thùi lùi. Ngh thuật chụp nh l lm sao cho nh sng
vừa đủ để nh cht lượng.
Thc cht ra cht lượng nh phụ thuộc vo lơng nh sng m phim hay sensor bắt được, như
vậy ngoi vic phụ thuộc lượng nh sng qua ống kính, n còn phụ thuộc vo độ nhạy sng của
phim hay của sensor
Đối vi phim, độ nhạy sng thường được ký hiu bằng chữ ASA. Do vậy chng ta c cc loại
phim 50ASA, 100ASA, 200ASA, 400ASA, 800ASA, 1600ASA Con số cng cao thì độ nhạy
sng cng cao. Nu bạn no chụp bằng my hình compact du lịch thông thường thì do cht lượng
ống kích c hạn, cứ phang phim 200ASA chụp cho n cht lượng
Đối vi my số thì độ nhạy sng được ký hiu bằng chữ ISO v cũng c cc gi trị như phim.
Anh em Thăng Long nh mình thường l dùng my PnS nên thường chỉ c cc gi trị ISO l 50,
100, 200 v 400. Ngoại trừ đồng chí Pavel c qu DSLR Nikon D70 nên c ISO lên ti 3200,
miễn bn ở đây hehehe " />
Lưu ý một điều l độ nhạy sng cng cao thì độ nhiễu (noise) cũng cng cao nên chỉ dùng ISO
cao khi chụp vi điều kin nh sng yu hoặc tốc độ chụp qu nhanh
Apeture - Độ mở ống kính
Một ống kính my chụp hình c một mn sập, được ghép bằng nhiều l thép tạo thnh một lỗ
tròn, đại khi l th, Nymph cũng chẳng rõ số lượng l thép đ l bao nhiêu l, nhưng mục đích
của những l thép đ l lm cho chng ta c thể thay đổi đường kính của ci lỗ nhận nh sng
đ. Như vậy rõ rng l nu ci lỗ đ cng to thì lượng nh sng vo cng nhiều v ngược lại.
Người ta gọi đ l độ mở ống kính. Tương ứng vi mỗi độ mở ống kính đ người ta c một trị số
như sau: 1 , 1.4 , 2 , 2.8 , 4 , 5.6 , 8 , 11 , 16 , 32 … cc trị số ny gọi l cc F-Stop hay l khẩu
độ. Đối vi mỗi ống kính sẽ c một tiêu c l f, như vậy đường kính của lỗ nhận nh sng đ sẽ
l f/khẩu độ, khẩu độ cng ln thì đường kính cng nhỏ. Thông thường trong my nh người ta
đi, như vậy phi lm sao cho DOF mỏng thôi.
DOF chịu nh hưởng của nhiều yu tố nhưng yu tố cơ bn nht l độ mở ống kính. Nu độ mở
ống kính cng ln thì DOF cng mỏng v ngược lại. Do vậy, nu bạn cần chụp vi DOF mỏng
(chụp chân dung chẳng hạn) thì cứ cho độ mở ống kính to ht cỡ vo cho n mỏng, còn nu chụp
phong cnh thì bp độ mở ống kính nhỏ lại. Nhắc lại một cht bên trên l trong dãy số của cc
my Point and Shoot (từ sau ny vit tắt thnh PnS cho n gọn " />) khi độ mở ống kính l f2
thì thường l độ mở ln nht, còn f8 l độ mở nhỏ nht.
Mình sẽ bổ sung hình minh họa cho phần ny sau.
Khi muốn mở ống kính ln để ly DOF mỏng trong chụp nh chân dung, rt c thể c những
điều kin nh sng mạnh sẽ lm cho hình bị dư sng (Over Exposure) nên trong những trường
hợp ny người ta phi dùng thêm cc kính lọc để gim lượng nh sng vo my.
Trên đây mình đã lưt qua cc kin thức cơ bn nht trong kỹ thuật chụp nh. Đa vo đ mong
rằng cc bạn sẽ c kh năng lm chủ ci mình hình của mình tốt hơn.
Tip theo đây mình xin ni thêm về một số điều khc liên quan. Trưc ht l về một số ký hiu
thông thường trên my nh số để cc bạn bit v sử dụng đng mc. Bạn no bit rồi thì thôi,
bạn no chưa bit thì bây giờ bit hehe M cc ký hiu ny cũng gii hạn trong cc my PnS
thôi nhé, cc my DSLR thì mình chưa sử dụng nên chưa bit cc ký hiu ny, ai bit bổ sung
thêm
Cc ch độ chụp:
- Auto: ci ny thì khỏi ni, giơ lên v bụp, my t set ht tt c cc thông số. User chỉ c thể
chình được vic c bật flash hay không hoặc h~n giờ chup (self-timer)
-Program (k/ hiệu trên m1y: P) : đây l ch độ chup m my sẽ t động thit lập thông số cho
độ mở ống kính v tốc độ chụp, cc thông số còn lại người sử dụng c thể t chọn
- Aperture-Priority (k/ hiệu trên m1y: Av ho4c A): đây l ch độ chụp ưu tiên độ mở ống
kính, người sử dụng c thể t chọn độ mở ống kính theo mục đích chọn DOF, my sẽ t chỉnh
thời gian chụp sao cho phù hợp vi độ mở ống kính đ.
-Shutter speed- Priority (k/ hiệu trên m1y: S ho4c Tv): Đây l ch độ cho phép người sử
dụng t chọn tốc độ chụp, my sẽ t chọn độ mở ống kính phù hợp vi tốc độ chụp đ
-Manual (k/ hiệu trên m1y: M): Ch độ ny thì cũng miễn bn luôn, mình t lm tt c mọi
chuyn, set up tt c cc thông số v bụp
===================
Sự phơi s1ng, Khẩu độ, tốc độ:
Để dễ hình dung, ta c thể liên h đn vic mở robinê nưc vo ly sao cho vừa đủ đầy ly sẽ
tương đương vi vic mở khẩu độ sao cho chụp hình đng sng. Khi đ xem hình sau ta sẽ
thy
nu nưc mở ít (khẩu độ nhỏ) thì sẽ mt nhiều thời gian (tốc độ chậm) để c thể đầy ly nưc
v tương t l mở nưc mạnh (khẩu độ ln) thì thời gian cần sẽ ít hơn (tốc độ nhanh).
Tốc độ v khẩu độ c thể biểu diễn theo cc hình dưi đây:
Cứ 1 bưc nhy ở thang bậc trên được gọi l 1 khẩu. Đối vi cc my hình đời mi thì ta c thể
tăng gim theo từng 1/2 hay 1/3 khẩu. Để dễ hình dung thì ta hãy coi ví dụ sau: vo ngy trời
nắng đ~p, vi tốc độ 1/125 v khẩu độ f16 bạn sẽ c 1 tm nh đúng s1ng. V bạn c thể
tăng/gim ở khẩu độ & tốc độ sao cho vic bù trừ đng thì bạn cũng sẽ c 1 tm nh đúng s1ng.
Hãy xem hình minh họa ở dưi!
Ngoi ra c 1 link sau cc bạn c thể vo tham kho. Đây l web của Canon để hưng dẫn người
dùng tập sử dụng my DSLR. Nhưng cho dù bạn dùng bt cứ my no thì cũng sẽ c thể tìm
thy nhiều thông tin bổ ích ở đây:
http://web.canon.jp/Imaging/enjoydslr/index.html
===========================
chụp hoa cỏ hay vật gì nho nhỏ thì để ch độ Macro, n c biểu tượng l hình bông hoa đ.
Khi chụp ch độ ny thì DOF rt mỏng, nghĩa l nền đằng sau sẽ mờ.