TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP-HCM
Khoa
LUẬT KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH CAO ĐẲNG NGHỀ
Thời lượng: 30 giờ
Biên soạn: ThS. Nguyễn Ngọc Châu
TP-HCM, 3- 2010

2.1. Pháp luật về doanh nghiệp nhà nước
2.1. Pháp luật về doanh nghiệp nhà nước
2.1.1. Khái niệm;
2.1.1. Khái niệm;
2.1.2. Đặc điểm, vai trò;
2.1.2. Đặc điểm, vai trò;
2.1.3. Phân loại;
2.1.3. Phân loại;
2.1.4. Công ty nhà nước.
2.1.4. Công ty nhà nước.
CHƯƠNG II. CHẾ ĐỊNH PHÁP LUẬT
CHƯƠNG II. CHẾ ĐỊNH PHÁP LUẬT
VỀ CÁC LOẠI HÌNH DOANH NGHIỆP
VỀ CÁC LOẠI HÌNH DOANH NGHIỆP

2.1. Pháp luật về doanh nghiệp nhà nước
2.1. Pháp luật về doanh nghiệp nhà nước
2.1.1. Khái niệm doanh nghiệp nhà
2.1.1. Khái niệm doanh nghiệp nhà
nước
nước
- Hiến pháp 1992(điều 15) nền KTTT định

khiển
khiển
-
Cơ chế kế hoạch hóa tập trung, doanh nghiệp nhà
Cơ chế kế hoạch hóa tập trung, doanh nghiệp nhà
nước có tên gọi gắn liền hai chữ
nước có tên gọi gắn liền hai chữ
<
<
quốc doanh
quốc doanh
>
>

-
Thuật ngữ DNNN chỉ mới được sử dụng khi
Thuật ngữ DNNN chỉ mới được sử dụng khi
Nhà nước tiến hành công cuộc đổi mới
Nhà nước tiến hành công cuộc đổi mới
-
NĐ 388/HĐBT, 20/11/1991; Luật DNNN
NĐ 388/HĐBT, 20/11/1991; Luật DNNN
1995 nêu khái niệm về DNNN
1995 nêu khái niệm về DNNN
DNNN là một tổ chức kinh tế do Nhà
DNNN là một tổ chức kinh tế do Nhà
nước đầu tư toàn bộ vốn điều lệ và thành
nước đầu tư toàn bộ vốn điều lệ và thành
lập, tổ chức quản lý với tư cách chủ sở hữu
lập, tổ chức quản lý với tư cách chủ sở hữu

với chức năng quản lý nhà nước
-
Phân định rõ việc thực hiện quyền chủ sở hữu với
Phân định rõ việc thực hiện quyền chủ sở hữu với
quyền chủ động kinh doanh của doanh nghiệp
quyền chủ động kinh doanh của doanh nghiệp
-
Thực hiện thống nhất và tập trung các quyền và
Thực hiện thống nhất và tập trung các quyền và
nghĩa vụ của chủ sở hữu về vốn
nghĩa vụ của chủ sở hữu về vốn
-
Bảo toàn và phát triển vốn nhà nước
Bảo toàn và phát triển vốn nhà nước

2.1.2. Đặc điểm, vai trò DNNN
2.1.2. Đặc điểm, vai trò DNNN
- Kinh tế nhà nước có vai trò quyết định trong việc giữ
- Kinh tế nhà nước có vai trò quyết định trong việc giữ
định hướng XHCN, ổn định và phát triển kinh tế, chính trị,
định hướng XHCN, ổn định và phát triển kinh tế, chính trị,
xã hội của đất nước.
xã hội của đất nước.
- DNNN không ngừng được đổi mới, phát triển và nâng cao
- DNNN không ngừng được đổi mới, phát triển và nâng cao
hiệu quả, giữ vị trí then chốt trong nền kinh tế, làm công cụ
hiệu quả, giữ vị trí then chốt trong nền kinh tế, làm công cụ
vật chất quan trọng để Nhà nước định hướng và điều tiết vĩ
vật chất quan trọng để Nhà nước định hướng và điều tiết vĩ
mô, làm lực lượng nòng cốt, góp phần chủ yếu để kinh tế

2.1.3.2. Dựa vào quy chế thành lập, có:
- DNNN được thành lập theo Luật DNNN
- DNNN được thành lập theo Luật DNNN
được gọi là công ty nhà nước;
được gọi là công ty nhà nước;
- DNNN được thành lập theo Luật DN, gồm
- DNNN được thành lập theo Luật DN, gồm
có công ty cổ phần, công ty TNHH một
có công ty cổ phần, công ty TNHH một
thành viên, công ty TNHH có từ hai thành
thành viên, công ty TNHH có từ hai thành
viên trở lên, vốn góp chi phối >50% VĐL
viên trở lên, vốn góp chi phối >50% VĐL

2.1.3.3. Dựa vào tỉ lệ vốn sở hữu nhà nước
2.1.3.3. Dựa vào tỉ lệ vốn sở hữu nhà nước
trong doanh nghiệp, có:
trong doanh nghiệp, có:
- DNNN do Nhà nước đầu tư toàn bộ vốn
- DNNN do Nhà nước đầu tư toàn bộ vốn
điều lệ;
điều lệ;
- DNNN có cổ phần, vốn góp chi phối của
- DNNN có cổ phần, vốn góp chi phối của
Nhà nước
Nhà nước

2.1.4. Công ty nhà nước
2.1.4. Công ty nhà nước
Là doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu toàn

* Dựa vào quy mô kinh doanh và mô hình tổ chức
quản lý được áp dụng, có:
quản lý được áp dụng, có:
- Công ty nhà nước có hội đồng quản trị;
- Công ty nhà nước có hội đồng quản trị;
- Công ty nhà nước không có hội đồng quản trị.
- Công ty nhà nước không có hội đồng quản trị.
* Dựa vào sự phân cấp về thẩm quyền quyết định
* Dựa vào sự phân cấp về thẩm quyền quyết định
thành lập công ty, có:
thành lập công ty, có:
- Công ty nhà nước thuộc trung ương;
- Công ty nhà nước thuộc trung ương;
- Công ty nhà nước thuộc địa phương
- Công ty nhà nước thuộc địa phương

* Dựa vào mục tiêu thành lập, có:
* Dựa vào mục tiêu thành lập, có:
- Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn
- Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn
nhà nước;
nhà nước;
- Công ty nhà nước đặc biệt;
- Công ty nhà nước đặc biệt;
- Công ty nhà nước khác
- Công ty nhà nước khác

2.1.4.2. Các dấu hiệu pháp lý đặc trưng của công ty
2.1.4.2. Các dấu hiệu pháp lý đặc trưng của công ty
nhà nước

trong sản xuất kinh doanh, có khả năng cạnh tranh trên thị
trong sản xuất kinh doanh, có khả năng cạnh tranh trên thị
trường trong nước và quốc tế
trường trong nước và quốc tế
- Trong một số ngành, lĩnh vực phải có ít nhứt hai tổng
- Trong một số ngành, lĩnh vực phải có ít nhứt hai tổng
công ty, trừ ngành, lĩnh vực mà công nghệ sản xuất không
công ty, trừ ngành, lĩnh vực mà công nghệ sản xuất không
chó phép thành lập hai hay nhiều tổng công ty
chó phép thành lập hai hay nhiều tổng công ty

2.1.4.3. Quyền và nghĩa vụ của công ty nhà
2.1.4.3. Quyền và nghĩa vụ của công ty nhà
nước
nước
- Trong lĩnh vực quản lý vốn, tài sản;
- Trong lĩnh vực quản lý vốn, tài sản;
- Trong lĩnh vực kinh doanh;
- Trong lĩnh vực kinh doanh;
- Trong lĩnh vực quản lý tài chính;
- Trong lĩnh vực quản lý tài chính;
- Trong lĩnh vực hoạt động công ích
- Trong lĩnh vực hoạt động công ích

2.1.4.4. Tổ chức quản lý công ty nhà nước
2.1.4.4. Tổ chức quản lý công ty nhà nước
- Mô hình quản lý không có hội đồng quản trị. Cơ
- Mô hình quản lý không có hội đồng quản trị. Cơ
cấu tổ chức gồm: giám đốc, các phó giám đốc, kế
cấu tổ chức gồm: giám đốc, các phó giám đốc, kế