MÔ HÌNH TỔ CHỨC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TRONG DOANH NGHIỆP – CHIẾC ÁO CỘC LỖI
MỐT (QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐỂ THÀNH CÔNG BỀN VỮNG - PHẦN III)
Người thực hiện: Nguyễn Phương Thảo
Tiếp theo bài viết trong kỳ trước về Khái niệm bị bó hẹp và Mảnh ghép còn thiếu trong triển khai
chiến lược trong cuộc trò chuyện giữa Nguyễn Phương Thảo, thư ký biên tập của bản tin P & Q
Updates, với anh Phạm Minh Thắng - Giám đốc P & Q Solutions - và anh Lê Chí Quân - Giám đốc
Trung tâm P & Q Kaizen, bài viết kỳ 3 này trích đăng nội dung thảo luận xoay quanh chủ đề mô hình
tổ chức quản lý chất lượng.
PQU: Đề cập đến đặc điểm liên chức năng (transfunctional) của quản lý chất lượng, có phải
ở đặc điểm này quản lý chất lượng cũng có phần giống với quản lý nhân sự, một lĩnh vực
quản lý
đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây?
PMT: Đúng vậy, quản lý nhân sự và quản lý chất lượng đều có đặc điểm là liên chức năng. Mục
đích của một nhà quản lý nhân sự không phải chỉ để quản lý các nhân viên thuộc bộ phận nhân sự,
mà quan trọng hơn cần định hướng và hỗ trợ nhân viên quản lý của các bộ phận khác quản lý tố
t và
sử dụng hiệu quả nhân sự của họ. Tương tự như vậy, nhiệm vụ chính của nhà quản lý chất lượng
không phải là quản lý chất lượng công việc của các nhân viên dưới quyền của mình. Nhiệm vụ trọng
tâm và quan trọng nhất đối với họ là định hướng và hỗ trợ nhân viên quản lý các chức năng/bộ phận
khác quản lý tốt chất lượng công việc mà b
ộ phận này thực hiện.
LCQ: Điều đáng tiếc là trong khi mô hình tổ chức (quản lý nhân sự) đã có những thay đổi và bước
phát triển lớn trong thập niên vừa qua thì chúng ta lại chưa thấy được điều tương tự trong quản lý
chất lượng.
PQU: Vậy theo các anh, vấn đề hiện nay với mô hình tổ chức quản lý chất lượng trong các
doanh nghiệp là gì?
PMT: Cũng như các lĩnh vự
c quản lý khác, doanh nghiệp muốn triển khai chức năng quản lý chất
lượng thì cần có một cơ cấu tổ chức (về quản lý chất lượng) thích hợp. Đây chính là điểm yếu tiếp
theo trong quản lý chất lượng tại các doanh nghiệp hiện nay.
Theo kết quả một cuộc điều tra doanh nghiệp mà P & Q Solutions thực hiện gần đây thì mô hình tổ

bao gồm cả các hoạt động – và tương ứng với nó, mục đích của quản lý chất lượng phải chuyển từ
đơn thuần là tạo sản phẩm/dịch vụ phù hợp sang bao gồm khả năng tạ
o ra và cung cấp các sản
phẩm/dịch vụ một cách hiệu quả. Với đặc điểm này, bộ phận quản lý chất lượng thường là một đơn vị
cấp hai, chịu quản lý trực tiếp của lãnh đạo cấp cao trong doanh nghiệp, và như vậy, việc giao chức
năng này cho bộ phận KCS thuộc nhà máy sản xuất (ví dụ như vậy) là một mô hình tổ chức không
thích hợp.
Nguyên tắ
c thứ hai, quản lý chất lượng phải được coi là một trong những năng lực cốt lõi của doanh
nghiệp, là một nhân tố hình thành và củng cố lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường. Như vậy có
nghĩa năng lực nhân sự và sự ưu việt trong kết quả đạt được trong quản lý chất lượng luôn phải
được đẩy lên vị trí tương xứng với định vị trong chi
ến lược cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc “dậm
chân tại chỗ” chắc chắn sẽ khiến doanh nghiệp không duy trì được lợi thế cạnh tranh này. Nếu một
doanh nghiệp chỉ có bộ phận đảm bảo chất lượng (không nói đến các doanh nghiệp chỉ có KCS/QC)
tập trung vào giải quyết các vấn đề phát sinh và hành động khắc phục thì có rất nhiều khả năng sẽ
không đạt được điều này – đơ
n giản là chúng ta sẽ khó mà biết được năng lực quản lý chất lượng
của họ sẽ ở đâu trong tương lai.
Nguyên tắc thứ ba, đặc điểm “liên chức năng” phải là một yếu tố quan trọng cần được thỏa mãn
trong mô hình tổ chức quản lý chất lượng. Mô hình tổ chức theo phương thức “đẩy” đơn chức năng
cần được xem xét thay thế bằng mô hình theo phương th
ức “kéo” mà ở đó hoạt động của quản lý
chất lượng thực sự tập trung vào chức năng định hướng và kiểm soát về mặt chất lượng. Điều này
cần đi liền với việc phân cấp triệt để trách nhiệm (và sự chịu trách nhiệm) về chất lượng đến các cấp
quản lý, bởi đơn giản là cơ chế “kéo” chỉ có thể được th
ực hiện khi các nhân viên quản lý nhận thấy
nhu cầu và biết được có thể “kéo” cái gì và như thế nào. Ngoài ra, các doanh nghiệp có thể kết hợp
cơ cấu tổ chức “cứng” để triển khai các hoạt động tác nghiệp quản lý chất lượng với mô hình tổ chức
“mềm” như “nhóm làm việc”, “nhóm dự án” để triển khai các chương trình/dự án thay đổi, cải tiến.