Phác đồ điều trị Bàn chân khoèo bẩm sinh
Hình thái tổn thương chung của bàn chân khoèo thường thấy với
bàn chân thuổng, khép, ngưả và lõm.
1. Lâm sàng
- Bàn chân ngửa
- Khép
- Xoay trong
- Thuổng
Trong khám xét, đánh giá góc biến dạng ở 2 vị trí thụ động và chủ động.
2. X quang
Film X quang cần chụp 2 vị trí thẳng, nghiêng và cả hai bên để so sánh
- Trên Film nghiêng : đo góc tạo thành góc giữa trục xương sên và xương
gót
- Trên Film thẳng: + Đo góc tạo thành giữa trục xương sơ sên và thuyền
+ Đo góc tạo thành giữa xương gót và xương hộp;
3. Điều trị
Có hai phương pháp điều trị bàn chân khoèo bẩm sinh : Điều trị bảo
tồn bằng nắn, băng bột và phẫu thuật.
3.1 Điều trị bảo tồn bằng nắn, băng bột:
3.1.1 Nguyên tắc:
- Điều trị tại nhà hộ sinh, một vài ngày sau khi trẻ ra đời.
- Bàn chân có khả năng đưa biến dạng Varus thụ động về vị trí
trung
gian (0
o
)
- Nắn chỉnh và băng, bột từng thì; ưu tiên sửa chữa biến dạng
vẹo
trong và ngửa
- Hướng dẫn cho cha mẹ bệnh nhân có thể tự nắn, băng và theo dõi
trong quá trình điếu trị.

thực hiện trên xương.
(6) Làm dài gân cơ, chuyển gân cơ tránh quá mức ; tạo cân bằng lực
cơ, không gây biến dạng ngược lại biến dạng ban đầu.
(7) Bất động bột trong 3-5 tháng, saubỏ bột trẻ cần được đi giầy
chỉnh hình, điều trị vật lý phục hồi chức năng bàn chân.
(8) Thực hiện kỹ thuật tuân thủ theo phân chia nhóm tuổi theo tình
trạng cốt hoá xương tụ cốt bàn chân.
3.2.2 Chuẩn bị trước mổ:
- Vệ sinh, làm sạch toàn chi bên phẫu thuật từ nêp bẹn tới ngón chân
- Băng vô khuẩn vùng mổ trước mổ
- Trong những trường hợp Varus thụ động < 45 độ cần bột giang
tối đa trước phẫu thuật 3- 5 ngày.
3.2.3 Kỹ thuật phẫu thuật:
Phân chia kỹ thuật theo nhóm tuổi:
> 4 tháng - £ 24 tháng
> 24 tháng - £ 6 tuổi
> 06 tuổi - £ 13 tuổi
> 13 tuổi
a - Nhóm thứ nhất (> 4 tháng - £ 24 tháng) : Làm dài gân cơ đơn thuần
+ Sheell- Stewrt.1951: Làm dài gân gót và gân cơ chày sau hình chữ Z. Gân
gót được làm dài hình chữ Z với nửa trong cắt ở dưới và nửa ngoài cắt ở trên.
+ Cắt bao khớp trong
b - Nhóm thứ hai (> 24 tháng - £ 6 tuổi): Chuyển gân cơ đơn thuần.
+ Richley, Taylo.1952 chuyển bám tận gân cơ chầy trước ra ngoài
tới nền xương bàn V nếu như lực cơ mác yếu hoặc mất.
+Fried.1950, Singer.1961, Gartland.1964 chuyển bám tận gân cơ
chầy sau qua màng liên cốt ra trước đính vào xương chêm 3.
- Palmer.1967 phẫu thuật chuyển gân để làm cân bằng trương lực
các cơ khu trước ngoài và sau trong của cẳng chân nhằm giữ bàn chân ở tư thế
chức năng.

Phẫu thuật đóng cứng khớp chỉ thực hiện cho trẻ lớn có biến dạng nặng nề,
đi lại đau, mất chức năng khớp hoặc không thể chỉnh hình bằng các phẫu thuật
khác.
Kỹ thuật thực hiện can thiệp vào 3 khớp:
- Khớp sên - gót (Lambrinudi)
- Khớp sên - thuyền
- Khớp gót – hộp
3.2.4 Theo dõi sau mổ
- Tình trạng chèn ép bột
- Trong những trường hợp có Varus thụ động > 45 độ trước mổ,
theo rõi chặt chẽ tình trạng thiếu máu các ngón chân. Sau 3-5 ngày thay bột
- Quy trình giũ bột như sau:
+ Thay bột lần thứ nhất: sau 6 tuần (từ ngày phẫu thuật)
+ Thay bột lần thứ hai: sau 12 tuần (từ ngày thay bột lần thứ nhất).