Chương 2
Chương 2Hình dạng & các cơ quan
Hình dạng & các cơ quan
bên ngoài cơ thể cá
bên ngoài cơ thể cá
ThS. Nguyễn Hữu Lộc
ThS. Nguyễn Hữu Lộc

Hình dạng cơ thể cá: 5 dạng
Hình dạng cơ thể cá: 5 dạng
Cá đối
He vàng
Dạng thủy lôi, hình thoi dài
Dạng dẹp bên
Dạng dẹp bằng
Dạng ống dài
Dạng đặc biệt

Sự đa dạng các loài động vật đại dương
Sự đa dạng các loài động vật đại dương

Dạng thủy lôi
Dạng thủy lôi
Trục đầu – đuôi dài nhất,


Dạng ống dài
Dạng ống dài
Trục đầu - đuôi
rất dài, trục lưng -
bụng và trục phải
- trái ngắn tương
đương nhau
Sống chui rúc trong hang, trong bùn
Cá lìm kìm
Cá nhái
Cá kèo
lươn
Lịch

Dạng đặc biệt
Dạng đặc biệt
Cá mặt trời
Cá lưỡi mèo

Đầu cá
Đầu cá có nhiều dạng khác nhau, đa số có dạng đầu
nhọn. Có thể thường gặp một số dạng đầu sau:
- Dạng dài và nhọn: cá Kìm, cá Nhái. Trên đầu cá có miệng, râu, mũi mắt, mang.
- Dạng đầu dẹt theo mặt phẳng nằm ngang: cá lóc cá trê, chiên, tra.
- Dạng đầu dẹt hai bên: cá chép, mè, thu chim. Trên đầu cá có miệng, râu,
mũi mắt, mang.

2. Các cơ quan bên ngoài cơ thể cá
2. Các cơ quan bên ngoài cơ thể cá

•
Râu
Râu
•
Mắt
Mắt
•
Khe mang
Khe mang
•
Lỗ phun nước
Lỗ phun nước

Miệng
Miệng
- Miệng nhọn, dài dạng mũi kiếm: cá
kiếm, cá đao, cá nhái
- Miệng cá thon dài dạng ống hút: cá
ngựa, cá nhái, cá chìa vôi…
+ Kích thước miệng: kích cở miệng cá
thay đổi tùy thuộc vào giai đoạn phát
triển và tính ăn của từng loài cá, cá
miệng rộng thường bắt mồi chủ động
+ Vị trí miệng: Dựa vào chiều dài
xương hàm trên và xương hàm dưới để
xếp miệng cá vào 3 dạng: cá miệng
trên, cá miệng giữa và các miệng dưới.

Vị trí miệng cá
Vị trí miệng cá

Mắt
Cá sống tầng mặt: mắt
thường to và nằm 2 bên
nửa trên của đầu, như cá
thòi lòi, cá bống sao, cá
bống kèo.
Cá sống chui rút hoặc sống
ở tầng đáy: mắt nhỏ, kém
phát triển hoặc bi thoái
hóa. Ví dụ như lươn, cá
trê, cá lưỡi mèo

Mắt
Mắt
•
Hầu hết cá có
Hầu hết cá có
mắt
mắt
ở hai bên
ở hai bên
đầ
đầ
u
u
,
,
•
Phần lớn cá có thể nhìn tốt ở
Phần lớn cá có thể nhìn tốt ở


Các cơ quan bên ngoài cá úc
Các cơ quan bên ngoài cá úc

VI LƯNG
VI LƯNG
Cá ngát
Cá phèn
Cá mòi
Cá mú
Vi lưng
có gai
cứng

Nhiệm vụ các vây của cá
Nhiệm vụ các vây của cá
- Vây đuôi cung cấp lực đẩy và điều khiển hướng của cá.
- Vây ngực hầu như đóng vai trò như các bánh lái (rudders) và các “thủy phi
cơ” (hydroplane) để điểu khiển chuyển động lên xuống (pitch), sang phải sang
trái (yaw), và làm phanh bằng cách gây ra lực kéo.
- Vây bụng hầu như để điều khiển vận động pitch (lên xuống), và
- Vây hậu môn điều khiển vận động tròn (roll).

Cơ quan đường bên
Cơ quan đường bên
Cấu tạo cơ quan đường bên của cá 1. Bề mặt lỗ chân lông; 2.ống;
3. Đường ống chính; 4. Tế bào cảm giác