1

Chuyên đề: H
2
, CO, C, Al Khử OXIT kim loại.
A- Lý thuyết.
I- Phương trình phản ứng tổng quát:.
(CO; H
2
; C; Al) + M
x
O
y
- > M( hoặc oxit cú số OXH thấp hơn) +(CO
2
; H
2
O; CO; Al
2
O
3
)
( M là kim loại đứng sau Al trong dãy điện hóa)
II- Chú ý khi giải bài tập dạng này:
- thường áp dụng cá định luật bảo toàn nguyên tố, bảo toàn khối lượng, bảo toàn e.
- Khi khử oxit kim loại bằng các chất khử như CO, H
2
, Al… thì chất khử lấy oxi của oxit
tạo ra: CO
2

( n
O
= nCO = nO lấy của oxit hoặc ( H
2
O)
( nO=
2
H O
n
. áp dụng định luật bảo toàn khối lượng tính khối lượng hỗn hợp oxit ban đầu.
B- Bài tập áp dụng:.
Thí dụ 1 : Khử hoàn toàn 17,6g hỗn hợp gồm Fe, FeO, Fe2O3, cần 4,48 lít H2 (đktc) .
Khối lượng sắt thu được là :
A- 14,5 g , B -15,5g C- 14,4 g D- 16,5g
Đáp án : C
Cách nhẩm : CO lấy oxi của oxit tạo ra CO2. Số mol nguyên tử O trong oxit phải bằng
số mol CO và bằng 0,2 mol. Vậy khối lượng oxi trong oxit là 3,2 g và lượng sắt là 17,6 g - 3,2 g
= 14,4 g .

2

nco = no =
4,22
48,4
= 0,2 ; mo = 16 x 0,2 = 3,2g
mFe = 17,6 - 3,2 = 14,4 g
Thí dụ 2 : Hỗn hợp A gồm sắt và oxi sắt có khối lượng 2,6 g . Cho khí CO đi qua A
đun nóng, khí đi ra sau phản ứng được dẫn vào bình đựng nước vôi trong dư, thu được 10g
kết tủa trắng. Khối lượng sắt trong A là:
A- 1 g B- 1,1 g C- 1,2 g D- 2,1 g

Fe3O4
Thí dụ 5 : Đốt cháy không hoàn toàn 1 lượng sắt đã dùng hết 2,24 lít O2 ở đktc, thu
được hỗn hợp A gồm các oxit sắt và sắt dư. Khử hoàn toàn A bằng khí CO dư, khí đi ra
sau phản ứng được dẫn vào bình đựng nước vôi trong dư . Khối lượng kết tủa thu được là :
A- 10 g B- 20g C- 30g D- 40 g
Đáp án : B
Cách nhẩm : nO đã dùng = nCO= nCO2 =nCaCO3 =
24,2
24,2
.2 = 0,2

mCaCO3 = 100 x 0,2 = 20g
Thí dụ 6 : Cho V lít ( đktc) khí H2 đi qua bột CuO đun nóng, thu được 32 g Cu. Nếu
cho V lít H2 đi qua bột FeO đun nóng thì lượng Fe thu được là:
A- 24g B- 26 g C- 28g D-30g
Đáp án : C
Cách nhẩm : nH2 = nCu= nFe =
64
32
= 0,5
mFe = 56 x 0,5 = 28 g
Thí dụ 7 : Để khử hoàn toàn hỗn hợp FeO và ZnO thành kim loại cần 2,24 lít H2 ở
đktc.
Nếu đem hỗn hợp kim loại thu được hoà tan hoàn toàn vào axit HCl thì thể tích khí H2 (
đktc) thu được là :
A- 4,48 l B- 1,12 l C-3,36 l D-2,24 l

4

Đáp án : D

D- Chuyên đề bài tập phản ứng nhiêt nhôm
A- Lí thuyết:
1- ĐỊNH NGHĨA: Phản ứng nhiệt nhôm là phản ứng Al đẩy ion kim loại trong oxit của kim loại
thành kim loại có tính khử yếu hơn Al.
2- PTPU: Al + M
x
O
y
- >(t0) M (hoặc oxit của M (M
a
O
b
) có số OXH thấp hơn) + Al
2
O
3

( M là kim loại đứng sau Al)
-Thường gặp là phản ứng nhiệt nhôm: Gọi a là số mol của Al; b là số mol của oxit sắt.(Fe
2
O
3
)
2Al + Fe
2
O
3

→ a
 Hỗn hợp sau phản ứng: Fe: a mol; Al
2
O
3
:
2
a
mol
2. Trường hợp 2: Al dùng dư: 2Al + Fe
2
O
3

→ Al
2
O
3
+ 2Fe
2b → b → b → 2b
 Hỗn hợp sau phản ứng: Fe: 2b mol; Al
2
O
3
: b mol; Al
dư
: (a-2b) mol. Điều kiện: (a-2b>0)
3. Trường hợp 3: Fe
2
O

3
: (b-
2
a
)mol. Điều kiện: (b-
2
a
)>0)
Chú ý: - Khi cho sản phảm phản ứng vào dd axit loãng thấy có khí thoát ra => Al dư hoặc phản
ứng tạo ra kim loại đứng trước H trong dãy điện hóa.
- Khi cho sản phẩm vào dd kiềm mạnh thấy có khí thoát ra => phản ứng Al dư.
II. Nếu phản ứng xảy ra không hoàn toàn: Gọi x là số mol Fe
2
O
3
tham gia phản ứng
2Al + Fe
2
O
3

→ Al
2
O
3
+ 2Fe
2x → x → x → 2x
 Hỗn hợp sau phản ứng: Fe: 2x mol; Al
2
O