1
LỜI NÓI ĐẦU
Giáo trình Kiến trúc dân dụng được biên soạn nhằm cung cấp những kiến
thức cơ bản nhất cho người đọc về thiết kế kiến trúc và cấu tạo các công trình dân
dụng.
Giáo trình được biên soạn chủ yếu dành cho sinh viên chuyên ngành Xây
dựng và đồng thời cũng là tài liệu tham khảo cho các ngành Kiến trúc và Môi
trường…Ứng dụng của giáo trình không những cho các sinh viên khi nghiên cứu
thực hiện các đồ án mà còn là hành trang không thể thiếu của các Kiến trúc sư trong
quá trình công tác của mình.
Cấu trúc của giáo trình được biên soạn rất rõ ràng, rành mạch cho từng
chương, mục Cuối các chương, mục…đều có các câu hỏi ôn tập để người đọc có
thể tổng hợp và nắm bắt một cách nhanh chóng các nội dung cơ bản trong từng
chương, mục này…Ngoài những nội dung về lý thuyết giáo trình còn cập nhật rất
nhiều các hình ảnh của những tác phẩm kiến trúc nổi tiếng do các Kiến trúc sư bậc
thầy trong và ngoài nước thực hiện. Đó là minh chứng sinh động để người đọc dễ
dàng tiếp cận với các nội dung của giáo trình.
Giáo trình được biên soạn, tổng hợp dựa trên nội dung chính từ nguồn tư liệu
của các tác giả GS.TS Nguyễn Đức Thiềm, KTS. Đặng Thái Hoàng và một số
nguồn tư liệu khác được trích từ internet. Tôi xin phép được bày tỏ lòng biết ơn sâu
sắc và chân thành đến các tác giả trên.
Quá trình biên soạn không tránh khỏi những thiếu sót do kiến thức và thời
gian có hạn, Rất mong sự đóng góp chân thành của các bạn đồng nghiệp và toàn thể
bạn đọc.

3.4 Các loại nhà ở thông dụng 27
PHẦN II: THIẾT KẾ CẤU TẠO KIẾN TRÚC NHÀ DÂN DỤNG 36
CHƯƠNG 1: CÁC BỘ PHẬN CẤU TẠO VÀ HỆ KẾT CẤU CHỊU LỰC
CƠ BẢN NHÀ DÂN DỤNG 36
1.1. Các bộ phận chính của nhà và tác dụng của nó 36
1.2. Các hệ kết cấu chịu lực cơ bản 38
CHƯƠNG 2: NỀN VÀ MÓNG 45
2.1 Nền 45
2.2 Móng 46
CHƯƠNG 3: TƯỜNG VÀ VÁCH NGĂN 56
3.1 Yêu cầu 56
3.2 Tường gạch 56
3.3 Cấu tạo tường lắp ghép 60
CHƯƠNG 4: NỀN NHÀ VÀ SÀN GÁC 64
4.1 Nền nhà 64
4.2 Sàn 64
4.3 Mặt sàn 70
CHƯƠNG 5: CẦU THANG 76
5.1 Khái niệm chung 76
5.2 Cầu thang bê tông cốt thép 78
5.3 Các bộ phận khác của cầu thang 81
CHƯƠNG 6 :MÁI NHÀ 84
6.1 Khái niệm chung 84
6.2 Cấu tạo mái dốc 86
6.2.4 Tổ chức thoát nước cho mái dốc , cấu tạo mái đua và tường chăn mái :.93
6.3 Cấu tạo mái bằng 94
6.4 Trần và lớp cách nhiệt cho mái 97

3
PHẦN I: NGUYÊN LÝ THIẾT KẾ KIẾN TRÚC DÂN DỤNG

điều kiện cần thiết và quan trọng để hình thành nên môi trường kiến trúc.

4
+ Vật liệu xây dựng: gạch, ngói, đá, gỗ, kính, thép, bê tông cốt thép, hợp
kim, chất dẻo…
+ Loại hình kết cấu: vì kèo gỗ và thép, kết cấu gạch đá, khung bê tông cốt
thép, vòm cuốn…
- Vật liệu tạo thành kết cấu và kết cấu tạo nên hình khối không gian.
- Xã hội càng phát triển, vật liệu mới và phương thức kết cấu mới sẽ xuất
hiện nhiều thêm làm cho kiến trúc ngày càng đa dạng, phong phú và mới mẻ hơn.
Hay nói cách khác kiến trúc mang tính khoa học - kỹ thuật qua từng giai đoạn của
xã hội.
c) Yếu tố nghệ thuật (hình tượng kiến trúc):
- Công trình kiến trúc ngoài mục đích sử dụng còn mục đích đáp ứng nhu cầu
về mặt thẩm mỹ, thụ hưởng (thưởng ngoạn) về thẩm mỹ.
- Công trình kiến trúc được xem như một tác phẩm tạo hình có kiến trúc của
quy luật, nghệ thuật tạo hình. Các qui luật tổ hợp thường hay được sử dụng như:
+ Quy luật chủ yếu - thứ yếu
+ Quy luật nhịp điệu vần luật
+ Quy luật tương phản – vi biến…
Ba yếu tố tạo thành kiến trúc trên đây liên hệ chặt chẽ với nhau. Tùy theo
mục đích, tính chất, đặc điểm của công trình mà có những yêu cầu cao thấp khác
nhau.
1.1.3 Các đặc điểm của kiến trúc
- Kiến trúc là tổng hợp của khoa học - kỹ thuật và nghệ thuật
- Kiến trúc phản ánh xã hội, mang tính tư tưởng và tính giai cấp
- Kiến trúc chịu ảnh hưởng rõ rệt của điều kiện thiên nhiên và khí hậu

1. Theo tính chất xây dựng và quy mô công trình:
- Nhóm nhà xây dựng hàng loại: nhà ở, trường học phổ thông, nhà trẻ, trạm
xá, cửa hàng cấp I…
- Nhóm nhà xây dựng đơn lẻ (đặc biệt): mang tính chất đặc thù, yêu cầu cao
về nghệ thuật - kỹ thuật như: nhà quốc hội, nhà hát quốc gia, trung tâm đại học, bảo
tàng…
2. Theo chức năng sử dụng:
- Nhà dân dụng: gồm nhà ở (biệt thự, chung cư…) và nhà công cộng (trường
học, bệnh viện…)
- Nhà công nghiệp: các loại nhà máy, xưởng, xí nghiệp thuộc lĩnh vực sản
xuất công nghiệp.
- Nhà nông nghiệp: chuồng trại, kho tàng, phân xưởng phục vụ sản xuất nông
nghiệp.
- Công trình đô thị: đài, tháp, cầu cống, trạm biến thế, trạm bơm, ga ngầm…
3. Theo độ cao:
- Nhà ít tầng ( ( 2 tầng)
- Nhà nhiều tầng ( 3  5 tầng, chưa cầu thang máy)