Điều trị giảm đau trong các
bệnh xương khớp
Triệu chứng “Đau” thường là nguyên nhân chính khiến người bệnh
tìm đến thầy thuốc, đặc biệt là trong các bệnh lý thuộc về hệ cơ xương khớp.
Trước khi thăm khám, người thầy thuốc cần có thời gian tiếp xúc với bệnh
nhân (BN) để tìm hiểu về bệnh sử cũng như tiền căn bệnh tật để có thể xác
định cơ quan bị mắc bệnh, nguyên nhân gây bệnh, tình trạng bệnh nặng hay
nhẹ… Do vậy, người thầy thuốc rất cần sự hợp tác cũng như sự cung cấp
thông tin chính xác từ phía BN để có hướng điều trị thích hợp.
1. Có mấy kiểu đau ?
Trong chuyên khoa Cơ Xương Khớp, người ta phân loại ĐAU làm hai
nhóm theo nguyên nhân:
- Đau kiểu cơ học: đau khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi
- Đau kiểu viêm: đau chủ yếu về đêm, khi nghỉ ngơi, đôi khi làm BN
phải thức giấc vì đau.
Về thời gian, người ta cũng phân ra thành hai nhóm:
- Đau cấp tính: dưới 12 tuần
- Đau mạn tính: kéo dài trên 12 tuần.
Trong thực tế lâm sàng, vẫn thường gặp các thể bệnh phối hợp gây rất
nhiều khó khăn cho thầy thuốc trong việc chẩn đoán và điều trị. Bên cạnh
đó, cũng có những thể bệnh gây hủy hoại rất nhiều về mặt cấu trúc và chức
năng của xương khớp, nhưng do BN bị mất hay giảm cảm giác nên không
nhận biết được. Do đó triệu chứng “không đau” lại là dấu hiệu đặc biệt mà
không chỉ người thầy thuốc mà cả bệnh nhân cũng cần nhận biết để phát
hiện bệnh và xử trí kịp thời nhằm tránh làm nặng thêm các thương tổn.
2. Đau kiểu cơ học và đau kiểu viêm có đặc điểm như thế nào?
· Đau kiểu cơ học:
Thường là triệu chứng gợi ý của các bệnh do thoái hóa (lão hóa)
hay các bệnh do chấn thương. Như đã trình bày ở trên, cơn đau kiểu cơ năng
thường xuất hiện vào ban ngày, khi người bệnh cử động. BN càng sử dụng
phần cơ thể bị bệnh (làm việc, tập thể dục không phù hợp, xoa bóp quá mức)

dùng những loại thuốc điều trị khác nhau (kháng sinh nếu là bệnh nhiễm
trùng, thuốc hạ acid uric nếu là bệnh gút, thuốc điều trị cơ bản của viêm
khớp dạng thấp v.v…)
· Điều trị triệu chứng:
* Biện pháp không dùng thuốc:
+ Cho khớp nghỉ ngơi
+ Tập luyện phù hợp, tùy theo bệnh lý và giai đoạn bệnh
+ Vật lý trị liệu: xoa bóp, các bài tập thụ động và chủ động, xung
điện,…
+ Các vật dụng hỗ trợ: gậy, nạng, đai,v.v…
+ Chế độ dinh dưỡng phù hợp
* Dùng thuốc:
+ Thuốc giảm đau thông thường
+ Thuốc kháng viêm không steroid
+ Corticoid
6. Các thuốc giảm đau-chống viêm nào thường dùng trong các
bệnh viêm khớp?
· Các thuốc giảm đau thông thường:
- Acetaminophen (paracetamol) không dùng quá 4.000mg/ngày (tức là
không quá 8 viên paracetamol 500mg/ngày).
- Thuốc giảm đau loại bôi ngoài da: thường chứa capsaicin, salicylat,
và môt số loại kháng viêm không steroid.
· Thuốc kháng viêm không steroid (KVKS):
Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại thuốc kháng viêm không
steroid. Đây là một trong những loại thuốc được sử dụng rất nhiều trên thế
giới.
Tác dụng: giảm đau, chống viêm, hạ sốt. Việc khám phá và chế tạo
thành công các loại thuốc KVKS là một trong những bước tiến của y học
trong việc chống lại sự đau đớn cho con người. Có rất nhiều nhóm thuốc
KVKS trên thị trường và cũng thường được sử dụng trong điều trị những

đơn thuốc của một người khác có triệu chứng bệnh tương tự, đưa đến việc
vào viện trễ, bị những biến chứng nặng của bệnh hay phản ứng phụ nguy
hiểm của thuốc, và điều này có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. Vì vậy,
người bệnh tuyệt đối không nên sử dụng lại nhiều lần một đơn thuốc hoặc tự
trị liệu theo kinh nghiệm nếu không phải là người làm chuyên môn trong
ngành y tế.
- Sau khi nghỉ ngơi và tạm thời uống những thuốc giảm đau thông
thường khoảng 3 ngày mà không thấy bệnh thuyên giảm hay chỉ giảm rất ít,
người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí thích hợp.
Kết luận
Triệu chứng ĐAU là triệu chứng thường gặp trong các bệnh lý xương
khớp và là yêu cầu cấp bách nhất cần được giải quyết của BN. Tùy theo
nguyên nhân mà tính chất đau có thể khác nhau, có thể phản ánh một bệnh lý
thông thường nhưng đôi khi báo hiệu một bệnh cảnh nặng nề. Khi bị đau,
người bệnh có thể tự mình sử dụng một vài biện pháp và một vài loại thuốc
thông dụng để giải quyết tạm thời nếu là một người khỏe mạnh và không có
bệnh lý gì đặc biệt kèm theo. Nhưng nếu sau vài ngày không thấy thuyên
giảm hoặc giảm rất ít, người bệnh nên đến cơ sở y tế để khám chữa bệnh,
không nên tự ý dùng thuốc để tránh những hậu quả đáng tiếc.