43
* Kỹ thuật phải có một thị trường hợp lý cho sản phẩm của nó.
- Có đầu ra ổn định và khối lượng lớn khi kỹ thuật được áp dụng rộng rãi.
Có giá cả hợp lý.
* Kỹ thuật đó an toàn đối với hệ sinh thái của địa phương.
Ví dụ: Sử dụng quá mức thuốc trừ sâu sẽ ảnh hưởng đến con người và sinh vật
trong vùng. Trồ
ng bạch đàn sẽ làm đất nghèo kiệt, khô cằn và ảnh hưởng đến vi sinh
vật đất.
* Kỹ thuật phải dễ được phổ triển rộng rãi.
Muốn kỹ thuật dễ được phổ triển rộng rãi thì nó phải đáp ứng được các yêu cầu
sau:
- Cần ít sự giám sát trên đồng ruộng.
- Quy trình kỹ thuật đơn giản (hướng dẫn một lần nông dân hiểu và áp d
ụng được
ngay).
Cuốn hút được nông dân. Nông dân thích thú áp dụng bởi tính mới mẻ, dễ làm và
hiệu quả kinh tế cao của kỹ thuật.
- Kỹ thuật ít bị ảnh hưởng bởi địa hình, khí hậu, phong tục tập quán, có thể đem
kỹ thuật ở vùng dự án áp dụng cho các vùng khác.
* Để lựa chọn được kỹ thuật thích hợp còn cần phải tham khảo ý kiến của các
trườ
ng, viện, trạm, trại, kỹ sư, nông dân có sự hiểu biết sâu sắc về địa bàn, con người
và sản xuất nông lâm nghiệp của vùng dự án.
4.2. Một số kỹ thuật thường được áp dụng trong các dự án
- Các giống mới của các cây trồng truyền thống. Ví dụ: Giống lúa mới, ngô mới
- Sử dụng phân bón thích hợp
- Trồng cây họ đậu làm phân xanh
- Phòng trừ sâu bệnh
- Trồ

độ chăn nuôi của người dân; Các loại bệnh tật của bò sữa; Khí hậu thời tiết tác động
đến bò. Tiêu thụ sản phẩm (sữa) ở đâu? Giá sản phẩm có phù hợp hay không?
Có dự đoán được tất cả các tác động và những mất mát hao hụt. những chi phí
thêm cho các tác động đó thì mới tính được đủ cho dầu vào. Trên cơ s
ở đó mới biết
được kỹ thuật có hiệu quả kinh tế thực sự hay không.
Cũng cần phân tích về lợi ích kinh tế trước mắt và lâu dài của kỹ thuật. Có những
kỹ thuật có lợi ích kinh tế trước mắt nhưng về lâu dài lại không và ngược lại.
Ví dụ: Bón phân hoá học làm tăng năng suất lúa, nhưng chỉ dùng phân hoá học
lâu dài, không bón phân hữu cơ, đất sẽ bị chai cứ
ng, năng suất lúa giảm.
Kỹ thuật hàng rào xanh không mang lại lợi ích trước mắt và trực tiếp về kinh tế
nhưng nó lại có tác dụng ngăn đất bị rửa trôi, duy trì độ màu mỡ của đất, giữ ổn định
năng suất cây trồng.
Bên cạnh lợi ích kinh tế cũng cần phân tích tác động của kỹ thuật áp dụng tới
khía cạnh xã hội như tạo công ăn việ
c làm, giảm công sức lao động, giải phóng phụ nữ
khỏi các công việc nặng nhọc, tạo điều kiện cho trẻ em đến trường và tăng thời gian tự
học ở nhà, ngăn ngừa bệnh dịch
Ví dụ: Trồng cỏ nuôi trâu bò không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn tạo điều
kiện cho trẻ em tăng được giờ tự học ở nhà do không phải đi chăn trâu. C
ũng cần phải
phân tích tác động đến môi trường của kỹ thuật áp dụng. Một kỹ thuật dù mang lãi
hiệu quả kinh tế cao nhưng nó tác động xấu đến môi trường nếu không có biện pháp
phòng ngừa thì cũng không nên áp dụng. Ngược lại, có những kỹ thuật mang lại hiệu
quả kinh tế thấp nhưng lại tác động tất đến môi trường, cải thiện, tái tạo môi trường lâu
dài thì lại nên khuyến khích áp d
ụng.
Ví dụ: Xây dựng một trại chăn nuôi gà công nghiệp ở trong khu dân cư sẽ tạo
được công ăn việc làm cho người dân và thu được lợi nhuận nhanh chóng, nhưng về

- Tiếp đến chúng ta phải ước lượng được các kết quả mong đợi của dự án. Những
kết quả này chính là thể hiện mục tiêu có đạt được hay không.
- Từ mong muốn đạt được kết quả mong đợi ta sẽ phải đề ra các hoạt động can
thiệp cụ thể theo từng mục tiêu đã định.
Hàng ngang:
- Để đo lường, l
ượng hoá được mục tiêu, kết quả, hay nội dung hoạt động, chúng
ta phải xác định các chỉ số đo lường để chứng minh.
- Sau khi xác định được các chỉ số đo lường này thì chúng ta phải chỉ ra được
phương tiện, nguồn dữ liệu để người quan tâm có thể tìm được các dữ liệu chỉ số này.
Các mục tiêu, kỳ vọng và các hoạt động can thiệp luôn phụ thuộc vào nhiều yếu t
ố của
môi trường xung quanh dự án, và trong thực tế, có nhiều yếu tố ảnh hưởng xấu đến dự
án mà ta có thể kiểm soát hoặc điều chỉnh dự án nếu ta dự đoán biết trước để chuẩn bị
đối phó. Do đó trong khung logic chúng ta phải đặt ra các giả thiết rủi ro của mỗi mục
tiêu cũng như mỗi hoạt động của dự án (Bảng 3.13).
Bảng 3.13. Khung logic

46
Mô tả tóm tắt Những chỉ số xác định
mục đích/mục tiêu dạt
được (các chỉ số chứng
minh)
Các phương tiện để xác
định các chỉ số (nguồn dữ
liệu, phương tiện chứng
minh)
Các giả thiết chính
Mục đích/mục tiêu
chung

t đ
ể

đạt được mục tiêu
(Vi dụ: người nhập
cư/di cư sẽ tăng
trong khoảng cho
phép)
Các đích/mục tiêu
cụ th
ể
(mục đích ở
mức độ của dự án)
các chỉ số nói lên các mục
đích ở mức độ dự án đạt
được (số lượng. thời
gian ) Vi dụ: thu nhập
tăng x % .
các dữ liệu, tài liệu chứng
minh cho việc đạt mục tiêu
ở mức dự án sẽ được thu
thập như thế nào và ở đâu.
Ví du: từ báo cáo t
ổ
ng
ế
Những giả thi
ế
t đ
ể

u ra (Vi
dụ: không có thiên
tai quá mức)
các hoạt động dự
án
(Các hoạt động
can thiệp _ở mức
độ vi mô để tạo ra
đầu ra của đự án)
Các chỉ số có thể đo được
sau khi c#c hoàn thành các
hoạt động. Vi dụ: Diện
tích được cấy giếng mới.
Các dữ liệu. tài liệu chứng
minh cho việc hoàn thành
hoạt động sẽ được thu thập
như thế nào và ở đâu. Ví
dụ: từ các sổ
thống kê, báo
cáo định kỳ )
Những giả thi
ế
t đ
ể

hoàn thành hoạt
động ví dụ: có đủ
gi
ố
ng mới khi có

thiệp
- Cung cấp thông tin để phát triển thời gian biểu thực hiện dự án, giúp cho việc
giám sát và đánh giá dự án.
- Khung logic cần cho mọi giai đoạn của dự án, nhưng có thể nói rằng sử dụng nó
trong giai đoạn xây dựng dự án là hết sức quan trọng. Nó sẽ giúp cho:
- Việc xây dựng mục tiêu dự án tr
ở nên dễ dàng và chính xác hơn
- Xác định được các hoạt động một cách có căn cứ và cơ sở khoa học
- Xác định được các chỉ tiêu cần đạt được một cách cụ thể
- Xác định được các phương tiện sử dụng để đạt được kết quả và lường trước
dược những khó khăn trở ngại trong quá trình tiến tới mục tiêu.
Những hạn chế củ
a Khung logic
Khung logic là một phương pháp tuyệt vời để làm sáng tỏ và sắp xếp một cách
logic các yếu tố của dự án, nhằm để cố gắng đạt được các mục tiêu của dự án và xem
xét được tiến trình thực hiện. Tuy nhiên, phương pháp này thường hay bị lạm dụng và
mọi người phải nhận thức được ăn chế khi sử dụng khung logic.
- Khung kém logic: Nếu khung logic là rất có ý nghĩa đối vớ
i việc thiết kế dự án,
thì phương pháp cây vấn đề có thể dễ được sử dụng trong việc tạo ra khung logic.
Thường có rất nhiều nhà tư vấn và thiết kế dự án coi khung logic như là một phụ lục
"phiền toái" nào đó cho báo cáo và thiết kế khung logic như là bước cuối cùng sau khi
dự án đã được thiết kế xong từ lâu. Trong những trường hợp đó, khung logic thường
được thiết kế thiếu tính nh
ất quán khi xây dựng dự án. Dự án phải được soạn thảo trên
cơ sở các nội dung của khung logic, chứ không phải theo cảm nhận chủ quan, thiếu cơ
sở khoa học. Điều quan trọng nhất là không nên sử dụng khung logic chỉ là để vui lòng
cơ quan tài trợ, mà nó phải được sử dụng như là một công cụ để thiết kế các dự án
logic và thành công.
- Các khung logic thiếu khung: Đó là trường hợp xây dựng khung logic quá đơn