Kiến thức lớp 10
PHÂN TÍCH TRUYỆN "AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ
CHÂU - TRỌNG THỦY"-phần 4

Tìm hiểu Truyện An Dương Vương
và Mị Châu -Trọng Thuỷ

Mục đích :
- Nắm được đặc trưng thể truyền thuyết : lịch sử gắn với tưởng
tượng , thể hiện quan điểm của nhân dân .
- Nắm được bài học lịch sử từ bi kịch mất nước , bi kịch tình yêu .

I.Tìm hiểu chung

- Thể truyền thuyết : là loại truyện dân gian , kể về các sự kiện ,
nhân vật lịch sử , thể hiện nhận thức , quan điểm của nhân dân
về lịch sử . đặc điểm nổi bật của thể truyền thuyết : có sự hoà
quyện giữa tưởng tượng và lịch sử , không chú trọng đến tính
chân thực , xây dựng những hình tượng độc đáo .

- Truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu- Trọng Thuỷ :

+ Xuất xứ : Trích trong truyện “ Rùa vàng” , in trong quyển “ Lĩnh
Nam chích quái” ( thế kỉ 15 )

+ Bố cục : 2 phần : An Dương Vương là vua Âu Lạc xây thành ,
chế nỏ , giữ nước thành công và Bi kịch tình yêu của Mị Châu
gắn liền bi kịch mất nước của An Dương Vương .

- Tóm tắt :



+ do An Dương Vương thành tâm cầu tài : lập đàn cầu . + do ADV được sự trợ giúp của cả người và thần linh ( cụ già và
Rùa vàng ) sự ủng hộ của nhân dân .

+ vua có tinh thần cảnh giác cao , có sự lo tính , chuẩn bị sẵn
sàng đối phó với nguy cơ xâm lược của kẻ thù ( xây thành , chế
nỏ ) .

=> Nhận xét : ADV là vị vua anh hùng , thủ lĩnh sáng suốt của
người Âu Lạc , có trách nhiệm , tinh thần cảnh giác cao độ .

- Thái độ của nhân dân : tôn vinh, ngưỡng mộ ADV . Hình ảnh
Rùa Vàng và nỏ thần mà nhân dân sáng tạo ra chính là sự kỳ ảo
hoá , thần thánh hoá , bất tử hoá sự nghiệp dựng , giữ nước
chính nghĩa , hợp lòng dân của ADV . Nỏ thần là sự kỳ ảo hoá vũ
khí tinh xảo của người Việt xưa .

b. Trong quá trình mất nước .

- Nguyên nhân mất nước :

+ do ADV lơ là cảnh giác , không nhận ra dã tâm nham hiểm của
Triệu Đà .

+ Vua liên tiếp mắc sai lầm : nhận lời cầu thân của Triệu Đà , cho
phép Trọng Thuỷ ở rể trong thành mà không chút đề phòng , dạy
dỗ con gái không nghiêm , lơ là trong việc phòng thủ bảo vệ nước

mang tội đánh mất nước , có cách hoá đi xuống lòng biển khiến
người đời sau khi nhớ đến ông phải cúi nhìn sâu vào mà luôn
cảnh giác với chính bản thân mình .

2. Mối tình Mị Châu-Trọng Thuỷ .
a. Mị Châu .

- Có vị trí cao trong đất nước lẽ ra phải ý thức sâu sắc được trách
nhiệm cá nhân của mình với đất nước nhưng lại chỉ biết đắm
chìm trong hạnh phúc lứa đôi cá nhân .

- Nàng ngây thơ cả tin đến mức sử dụng bí mật quốc gia cho tình
riêng , để bảo vật giữ nước bị đánh tráo mà không hay biết .

- Khi nước đã mất vào tay Triệu Đà , trên đường chạy trốn , vẫn
ngây thơ đánh dấu đường cho chồng , để nên nỗi hai cha con bị
dồn vào đường cùng không lói thoát .

- Hậu quả của sự ngây thơ , thiếu ý thức trách nhiệm : Mị Châu bị
kết tội là giặc , tình yêu đây là sự trừng phạt nghiêm khắc của,
niềm tin tan vỡ , bị vua cha chặt đầu lịch sử . Mị Châu phải trả
giá đắt cho tội lỗi của mình .

- Thái độ của nhân dân với Mị Châu :

+ một mặt đưa ra bản án nghiêm khắc , đích đáng trừng trị tội lỗi
của nàng . Từ bi kịch của Mị Châu , nhân dân muốn nhắc nhở
con cháu , đặc biệt là thế hệ trẻ cần có thái độ đúng đắn trong
việc giả quyết mối quan hệ giữa nước và nhà , chung và riêng .


cái chết vì mâu thuẫn giằng xé là cái giá hắn phải trả .

+ mặt khác , nhân dân ta vẫn bao dung vì dù sao Trọng Thuỷ đã
hối lỗi và phải trả giá , nên đã sáng tạo ra chi tiết ngọc trai biển
Đông nơi Mị Châu chết sẽ sáng hơn nếu đem vào rửa nước
giếng nơi Trọng Thuỷ tự vẫn thể hiện , đó coi như sự tha thứ của
Mị Châu cho hắn .

III. Tổng kết .

- Truyện nêu ra bài học sâu sắc , thấm thía về ý thức cảnh giác
trong dựng , giữ nước , bài học về cách xử lý mối quan hệ giữa
nước và nhà .

- Truyện có sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố thần kỳ và cốt lõi lịch
sử , sáng tạo nhân vật giàu tính tư tưởng , sử dụng nhiều hình
ảnh ấn tượng .