Phân tích truyện "An Dương Vương và Mị
Châu - Trọng Thủy" - Bài làm 2
Truyền thuyết An dương Vương là một trong những truyện cuối cùng của
nhóm chủ đề giữ nước nói riêng và của pho sử thi anh hung Việt cổ nói chung. Tương
truyền rằng, An Dương Vương nối nghiệp các Vua Hùng dời đô từ vùng núi Nghĩa
Linh hẻo lánh về đồng bằng Cổ Loa (hay Kẻ Chủ) để thể hiện bề phát triển, một chính
sách sáng suốt. Không những thế, vua tôi Âu Lạc còn thể hiện được tinh thần quyết
tâm chống giặc thong qua việc xây chính vòng thành ốc khổ cực và khó khăn. “Được
long trời, hợp long dân” đến nỗu vũ khí trong tay người Âu Lạc chỉ là cây nỏ mà được
thần thánh hóa, “bắn một phát chết hàng vạn tên”, là cả một bước tiến lớn lao về kỹ
thuật quốc phòng ngay từ buổi đầu dựng nước. Chiến thắng của An Dương Vương
đẩy lùi cuộc xâm lược lần thứ nhất của tên Triệu Đà càng chứng tỏ sức mạnh khối tự
cường dân tộc được thần linh phù trì. Nhưng cay đắng chua xót thay, biến cố mất
nước đầu tiên trong lịch sử lại đến cùng lần cử binh Nam xâm thứ hai của đà và để lại
là cả một bi kịch
Quay ngược guồng Thế Giới về thời điểm trước đó không lâu, ngày Đà lần đầu
kép binh sang mà nếm mùi lợi hại của thần cơ, bàn chạy về Trâu Sơn cầm cự rồi phải
xin hòa. Không bao lâu sau, Đà lại cầu hôn cho con trai là Trọng Thủy. Một người trí
dũng song toàn, lo nước thương dân nổi danh với sự cảnh giác cao độ như An Dương
Vương mà lại đi tin vào “thiện chí” của quân thì, tin rằng quan hệ gia đình sẽ làm dịu
nhẹ đi bớt sự đối đầu gay gắt. và thế là vua “vô tình” gả con gái cho thì, “vô tình” tự
đưa mình vào thế hiểm, “vô tình” đẩy cả dân tộc Âu Lạc vào rọ đầy rẫy âm mưu đen
tối của cha con họ Triệu. Hơn thế nữa, vua còn dễ dãi làm trái cả tập tục người Việt cổ
là cho Trọng Thủy ở rể, tăng them cơ hội thực hiện mưu đồ thông qua nội gián, tạo
nhiều thuận lợi cho quân thù tự do len lỏi vào sâu lãnh thổ nước nhà. Nếu kỳ tích xây
thành, chế nỏ làm nên chiến thắng oanh liệt lần trước là kỳ tích thực sự mang đậm tính
thần thoại thì thạt bại do chính mình gây nên cớ sự lần này lại hoàn toàn thực tế và
An Dương Vương trước nhất đã để lại bài học về sự cảnh giác và nhận thức đúng đắn
âm mưu quân thù. Truyền thuyết chứa đựng những hồi ức câm lặng và trường tồn về
một số tập tục và quan hệ xã hội của người Việt cổ, không mang tính chất âm điệu bi
hung toàn vẹn khi nó nói về hình ảnh người anh hùng phải đặt nghĩa nước lên trên tình
nhà, đưa quyền lợi chung lên trên lợi ích cá nhân và khẳng định rõ: việc giữ nước là
việc của muôn người, muôn đời. Truyền thuyết đã giúp các thế hệ sau vén dần chân lý
lịch sử đồng thời để lại nhiều bài học đáng suy ngẫm, ghi lòng tạc dạ muôn kiếp người
Việt Nam.