Tìm hiểu Truyện An Dương Vương và
Mị Châu -Trọng Thuỷ
Mục đích :
- Nắm được đặc trưng thể truyền thuyết : lịch sử gắn với tưởng tượng ,
thể hiện quan điểm của nhân dân .
- Nắm được bài học lịch sử từ bi kịch mất nước , bi kịch tình yêu .

I.Tìm hiểu chung

- Thể truyền thuyết : là loại truyện dân gian , kể về các sự kiện , nhân vật
lịch sử , thể hiện nhận thức , quan điểm của nhân dân về lịch sử . đặc
điểm nổi bật của thể truyền thuyết : có sự hoà quyện giữa tưởng tượng
và lịch sử , không chú trọng đến tính chân thực , xây dựng những hình
tượng độc đáo .

- Truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu- Trọng Thuỷ :

+ Xuất xứ : Trích trong truyện “ Rùa vàng” , in trong quyển “ Lĩnh Nam
chích quái” ( thế kỉ 15 )

+ Bố cục : 2 phần : An Dương Vương là vua Âu Lạc xây thành , chế nỏ ,
giữ nước thành công và Bi kịch tình yêu của Mị Châu gắn liền bi kịch
mất nước của An Dương Vương .

- Tóm tắt :

An Dương Vương xây thành Cổ Loa , xây mãi vẫn đổ , nhờ có Rùa
Vàng giúp mới xây xong . Rùa cho nhà vua lẫy nỏ , nhờ đó mà đánh bại

vàng )  sự ủng hộ của nhân dân .

+ vua có tinh thần cảnh giác cao , có sự lo tính , chuẩn bị sẵn sàng đối
phó với nguy cơ xâm lược của kẻ thù ( xây thành , chế nỏ ) .

=> Nhận xét : ADV là vị vua anh hùng , thủ lĩnh sáng suốt của người
Âu Lạc , có trách nhiệm , tinh thần cảnh giác cao độ .

- Thái độ của nhân dân : tôn vinh, ngưỡng mộ ADV . Hình ảnh Rùa
Vàng và nỏ thần mà nhân dân sáng tạo ra chính là sự kỳ ảo hoá , thần
thánh hoá , bất tử hoá sự nghiệp dựng , giữ nước chính nghĩa , hợp lòng
dân của ADV . Nỏ thần là sự kỳ ảo hoá vũ khí tinh xảo của người Việt
xưa .

b. Trong quá trình mất nước .

- Nguyên nhân mất nước :

+ do ADV lơ là cảnh giác , không nhận ra dã tâm nham hiểm của Triệu
Đà .

+ Vua liên tiếp mắc sai lầm : nhận lời cầu thân của Triệu Đà , cho phép
Trọng Thuỷ ở rể trong thành mà không chút đề phòng , dạy dỗ con gái
không nghiêm , lơ là trong việc phòng thủ bảo vệ nước , chủ quan khinh
địch , sớm có mong muốn hưởng nhàn .

=> Nhận xét : ADV đã tự đánh mất mình , tự mãn , thiếu sáng suốt ,
cảnh giác , không hiểu bản chất nham hiểm của kẻ thù nên chuốc thất
bại thảm hại . Ông thua là thua ở mưu kế hiểm độc , do bị phá ngầm bên
trong chứ không phải thua do kém binh kém tướng .

phúc lứa đôi cá nhân .

- Nàng ngây thơ cả tin đến mức sử dụng bí mật quốc gia cho tình riêng ,
để bảo vật giữ nước bị đánh tráo mà không hay biết .

- Khi nước đã mất vào tay Triệu Đà , trên đường chạy trốn , vẫn ngây
thơ đánh dấu đường cho chồng , để nên nỗi hai cha con bị dồn vào
đường cùng không lói thoát .

- Hậu quả của sự ngây thơ , thiếu ý thức trách nhiệm : Mị Châu bị kết tội
là giặc , tình yêu , niềm tin tan vỡ , bị vua cha chặt đầu  đây là sự trừng
phạt nghiêm khắc của lịch sử . Mị Châu phải trả giá đắt cho tội lỗi của
mình .

- Thái độ của nhân dân với Mị Châu :

+ một mặt đưa ra bản án nghiêm khắc , đích đáng trừng trị tội lỗi của
nàng . Từ bi kịch của Mị Châu , nhân dân muốn nhắc nhở con cháu , đặc
biệt là thế hệ trẻ cần có thái độ đúng đắn trong việc giả quyết mối quan
hệ giữa nước và nhà , chung và riêng .

+ một mặt thương cho nàng , bao dung cho nàng vì nàng có tâm hồn
trong sáng , phạm tội do vô tình chứ khong phải cố ý . Vì vậy , nhân dân
đã sáng tạo ra lời khấn linh nghiệm của Mị Châu : máu biến thành ngọc
trai , xác biến thành ngọc thạch . b. Nhân vật Trọng Thuỷ .

- Là nhân vật truyền thuyết khá phức tạp , có nhiều mâu thuẫn .

dựng , giữ nước , bài học về cách xử lý mối quan hệ giữa nước và nhà .

- Truyện có sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố thần kỳ và cốt lõi lịch sử ,
sáng tạo nhân vật giàu tính tư tưởng , sử dụng nhiều hình ảnh ấn tượng .