Soạn bài truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy
(Truyền thuyết)
I. Gợi ý trả lời câu hỏi
Câu 1. Dựa theo cốt truyện, tìm những chi tiết liên quan đến nhân vật An Dương Vương. Trên cơ sở các chi
tiết đã liệt kê, hãy phân tích :
a. Do đâu mà An Dương Vương được thần linh giúp đỡ ? Kể về sự giúp đỡ thần kì đó, dân gian thể hiện cách
đáng giá như thế nào về nhà vua ?
An Dương Vương được thần linh giúp đỡ do ông là một vị vua có trách nhiệm với đất nước, điều đó thể hiện
ở việc ông kiên trì xây thành và tìm cách chế tạo vũ khí để giữ gìn non sông. Khi thành xây không được, vua
đã lập đàn trai giới cầu đảo bách thần, điều đó càng thể hiện sự chân thành và hết lòng vì đất nước của An
Dương Vương. Kể về sự giúp đỡ thần kì của Rùa Vàng, nhân dân muốn ca ngợi An Dương Vương là một ông
vua tốt, có trách nhiệm với đất nước. Trong tâm thức người Việt, An Dương Vương là người công nhiều hơn
tội.
b. Sự mất cảnh giác của An Dương Vương biểu hiện như thế nào ?
- Lần mất cảnh giác thứ nhất, vua không nghi ngờ gì đã đồng ý kết tình thông gia với Triệu Đà.
- Lần mất cảnh giác thứ hai, khi Triệu Đà kéo quân đến, An Dương Vương vẫn ỷ vào nỏ thần, chờ quân giặc
kéo tới gần nên đã trở tay không kịp.
c. Sáng tạo những chi tiết về Rùa Vàng, Mị Châu, nhà vua tự tay chém đầu con gái… nhân dân muốn biểu lộ
thái độ, tình cảm gì đối với nhân vật An Dương Vương và việc mất nước Âu Lạc ?
Sáng tạo những chi tiết về Rùa Vàng, Mị Châu, nhà vua tự tay chém đầu con gái… nhân dân đã thể hiện cách
nhìn nhận của mình về vấn đề “công – tội’’ của An Dương Vương trong việc trị vì đất nước Âu Lạc. Đối với
nhân dân, việc An Dương Vương xây thành Cổ Loa, chế tạo vũ khí để chống giặc, đó là công lao to lớn.
Nhưng việc An Dương Vương mất cảnh giá để quân Triệu Đà chiếm Âu Lạc lại là một tội lớn. Ông đã phải trả
giá bằng việc mất nước, tự tay chém đầu con gái mình, rồi cùng đường phải xuống biển. Chi tiết nhà vua tự
tay giết con gái cho thấy An Dương Vương đã đặt lợi ích quốc gia lên trên tình thân. Vì thế, trong lòng nhân
dân An Dương Vương vẫn là một vị vua được yêu mến.
Câu 2. Đánh giá về việc Mị Châu lén đưa cho Trọng Thủy xem nỏ thần :
- Nhận xét về ý kiến thứ nhất : (Mị Châu làm vậy là chỉ thuận theo tình cảm vợ chồng mà bỏ quên nghĩa vụ
đối với đất nước). Nếu chấp nhận cách đánh giá này thì lỗi của Mị Châu rất lớn. Nàng là một người vì tình
riêng mà không có trách nhiệm với quốc gia, không quan tâm tới vện mệnh của dân tộc. Một công dân như
thế thì đối với bất kì thời đại nào cũng không thể chấp nhận được.

chính trị, nhưng cuối cùng đã chọn cái chết để chuộc lỗi lầm, do vậy, trong tâm thức của người Việt, Trọng
Thủy đã được Mị Châu tha thứ ở thế giới bên kia.
Câu 5. Từ những điều đã phân tích, hãy cho biết đâu là “cốt lõi lịch sử’’ của truyện và cốt lõi lịch sử đó đã
được nhân dân thần kì hóa như thế nào ?
Gợi ý :
Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy không phải là lịch sử mà là lịch sử đã được biến hình dưới
lăng kính chủ quan của dân gian. Nó chỉ lưu giữ cốt lõi lịch sử : nước Âu Lạc vào thời An Dương Vương có
thành cao, hào sâu và vũ khí đủ mạnh để chiến thắng cuộc xâm lược của Triệu Đà nhưng về sau đã bị rơi
vào tay của Triệu Đà. Những chi tiết khác chỉ là sự hư cấu.
II. Luyện tập
1. Trình bày ý kiến của bản thân về hai cách đánh giá :
Gợi ý :
Nhận xét về hai cách đánh giá :
a. Trọng Thủy là một gián điệp, ngay cả việc yêu Mị Châu cũng chỉ là giả dối.
Có thể, ban đầu Trọng Thủy cầu hôn với Mị Châu hoàn toàn chỉ là mưu đồ chính trị, nhưng trong quá trình
chung sống với Mị Châu, tình yêu nơi Trọng Thủy đã nảy sinh. Chi tiết Trọng Thủy ôm xác Mị Châu về an
táng và lao đầu xuống giếng tự vẫn đã nói lên điều đó.
b. Giữa Mị Châu và Trọng Thủy có tình yêu chung thủy và hình ảnh “ngọc trai – giếng nước’’ đã ca ngợi mối
tình đó.
Hình ảnh “ngọc trai – giếng nước’’ đã được giải thích ở trên. Chúng ta chỉ khẳng định rằng, trước sau Trọng


Thủy chỉ là một tên giặc cướp nước. Hành động của Trọng Thủy từ đầu đến cuối đều có mục đích. Nhân dân
ta luôn yêu – ghét phân minh. Do đó không thể có “sự ca ngợi’’ đối với tên giặc Trọng Thủy được.
Từ sự nhận xét ở trên, học sinh tự đưa ra cách lí giải của riêng mình.
2. An Dương Vương đã tự tay chém đầu người con gái duy nhất của mình nhưng dân gian lại dựng đền và
am thờ hai cha con ngay cạnh nhau. Cách xử lí như vậy nói lên điều gì tron đạo lí truyền thống của dân tộc
ta ?
Cách xử lí như vậy thể hiện sự bao dung của nhân dân ta. Mị Châu vì khờ dại dẫn đến họa mất nước đã chịu
nhận cái chết. An Dương Vương đặt quyền lợi quốc gia lên tình thân, phải tự tay chém đứa con gái của mình